Calitoday News – Tổng thống Donald Trump ngày 5/10/2026 ký một sắc lệnh hành pháp nhằm giảm áp lực từ giá dầu diesel tăng mạnh, trong đó biện pháp nổi bật nhất là tạm thời cho phép loại “dyed diesel” – dầu diesel nhuộm màu vốn chủ yếu dành cho nông nghiệp và thiết bị chạy ngoài đường công cộng – được sử dụng trên xa lộ, đồng thời hoãn thu thuế tiêu thụ đặc biệt liên bang đối với loại nhiên liệu này.
Giá diesel đã lên khoảng $6.50/gallon
Động thái được đưa ra sau khi giá diesel tại Mỹ tăng mạnh trong những tuần gần đây, có lúc đạt khoảng $6.50/gallon, mức cao kỷ lục theo Reuters. Diesel đặc biệt quan trọng đối với ngành vận tải đường bộ, nông nghiệp và chuỗi cung ứng, vì phần lớn hàng hóa tại Mỹ ở một giai đoạn nào đó đều được vận chuyển bằng xe tải.
Giá nhiên liệu tăng trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn bởi các cuộc chiến tại Iran và Ukraine, bao gồm những cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu tại Nga và Trung Đông. Vì vậy, giá diesel tăng không chỉ ảnh hưởng tài xế xe tải và nông dân mà còn có nguy cơ đẩy chi phí vận chuyển và giá hàng hóa tiêu dùng lên cao hơn.
“Red diesel” là gì và tại sao lại rẻ hơn?
“Red diesel” hay dyed diesel về cơ bản là nhiên liệu diesel được nhuộm màu đỏ để phân biệt với diesel thông thường. Loại nhiên liệu này thường được sử dụng cho máy móc nông nghiệp, thiết bị xây dựng và các phương tiện không chạy trên đường công cộng, vì vậy được miễn thuế nhiên liệu đường bộ liên bang.
Thông thường, sử dụng loại diesel miễn thuế này cho xe chạy trên đường công cộng là không được phép. Sắc lệnh mới của Trump tạm thời nới lỏng quy định đó, mở rộng nguồn nhiên liệu có thể được sử dụng trên đường và giảm phần thuế liên bang phải trả.
Hoãn thu thuế liên bang đến hết năm
Theo thông tin của Tòa Bạch Ốc, sắc lệnh yêu cầu Bộ trưởng Ngân khố, sau khi tham vấn các cơ quan liên quan, hoãn việc thu thuế tiêu thụ đặc biệt liên bang đối với dyed diesel được sử dụng trên đường bộ cho đến hết năm 2026, không tính tiền lãi hay tiền phạt trong thời gian trì hoãn.
Chính quyền cũng được yêu cầu nghiên cứu những phương án có thể xóa bỏ nghĩa vụ phải trả lại khoản thuế đã được hoãn. Bộ Giao thông sẽ phối hợp với các tiểu bang, ngành vận tải và các tổ chức lao động để mở rộng khả năng tiếp cận nguồn diesel này.
Tuy nhiên, thuế của tiểu bang là vấn đề riêng. Chính quyền liên bang có thể hoãn hoặc miễn thuế liên bang nhưng các tiểu bang vẫn có quyền áp dụng thuế và quy định riêng đối với nhiên liệu.
Nông dân và tài xế xe tải được kỳ vọng hưởng lợi
Một trong những nhóm được nhắm tới nhiều nhất là nông dân, vì biện pháp được ban hành đúng vào mùa thu hoạch. Nông dân vốn đã có thể sử dụng dyed diesel miễn thuế cho máy kéo và thiết bị nông nghiệp, nhưng trước đây không thể sử dụng loại nhiên liệu đó cho xe tải vận chuyển nông sản trên đường công cộng.
Theo Washington Post, việc tạm đình chỉ quy định liên bang có thể giúp nông dân tiết kiệm tổng cộng khoảng $640 triệu, trong khi một tài xế xe tải có thể tiết kiệm tới khoảng $129 cho một lần đổ đầy bình, tùy dung tích và cách áp dụng thuế.
G7 cũng chuẩn bị tung 100 triệu thùng nhiên liệu ra thị trường
Biện pháp về thuế diesel không phải hành động duy nhất nhằm giải quyết tình trạng giá nhiên liệu tăng. Các nước G7 tuần trước cũng công bố kế hoạch giải phóng khoảng 100 triệu thùng nhiên liệu/diesel từ kho dự trữ, sau sức ép từ chính quyền Trump nhằm tăng nguồn cung cho thị trường.
Trước đó, ông Trump từng cân nhắc hạn chế xuất khẩu diesel của Mỹ, nhưng hướng đi này có thể gây những tác động khác đối với thị trường năng lượng và các đồng minh phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu của Mỹ.
Biện pháp có làm giá diesel giảm ngay không?
Sắc lệnh có thể giúp giảm phần thuế trong giá nhiên liệu và mở rộng nguồn diesel có thể sử dụng, nhưng không giải quyết hoàn toàn nguyên nhân khiến giá diesel tăng.
Giá dầu thô, công suất lọc dầu, tồn kho nhiên liệu và đặc biệt là tình trạng gián đoạn nguồn cung quốc tế vẫn là những yếu tố lớn quyết định giá tại trạm xăng. Vì vậy, mức giảm thực tế đối với người tiêu dùng sẽ còn tùy thuộc vào thị trường cũng như việc các tiểu bang có phối hợp miễn hoặc hoãn thuế của họ hay không.
Điểm đáng chú ý: biện pháp mới không phải là chính phủ ấn định giá diesel. Chính quyền Trump đang sử dụng một giải pháp tạm thời: cho phép nguồn diesel nhuộm đỏ vốn được miễn thuế và dành cho mục đích ngoài đường bộ được đưa vào sử dụng rộng hơn, đồng thời hoãn thuế liên bang, với mục tiêu nhanh chóng giảm chi phí cho nông dân, ngành vận tải và chuỗi cung ứng trong những tháng cuối năm 2026.
Calitoday tổng hợp
