Quyết định của Tòa án Tối cao bác bỏ một khu vực bầu cử quốc hội có đa số cử tri da đen ở Louisiana đã làm trầm trọng thêm cuộc chiến phân chia lại khu vực bầu cử quốc gia vốn đã rất gay gắt , bằng cách cung cấp cho các quan chức đảng Cộng hòa ở một số tiểu bang cơ sở mới để vẽ lại các khu vực bầu cử.
Tại Alabama, Thống đốc đảng Cộng hòa Kay Ivey hôm thứ Sáu tuyên bố sẽ triệu tập một phiên họp lập pháp đặc biệt bắt đầu từ thứ Hai với hy vọng Tòa án Tối cao cho phép tiểu bang thay đổi bản đồ phân chia khu vực bầu cử Hạ viện Hoa Kỳ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Louisiana đã tạm hoãn cuộc bầu cử sơ bộ quốc hội ngày 16 tháng 5 để tạo thời gian cho các nhà lập pháp phê duyệt các khu vực bầu cử mới của Hạ viện Hoa Kỳ, mặc dù điều này đang bị thách thức tại tòa án. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump đang gây áp lực lên các tiểu bang khác như Tennessee để phân chia lại khu vực bầu cử trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ quyết định liệu đảng Cộng hòa có giữ được quyền kiểm soát Hạ viện đang chia rẽ sít sao hay không.
Năm ngoái, ông Trump đã kêu gọi các đảng viên Cộng hòa ở Texas vẽ lại ranh giới các khu vực bầu cử Hạ viện Hoa Kỳ để tạo lợi thế cho đảng của mình. Các đảng viên Dân chủ ở California đã đáp trả bằng cách làm điều tương tự. Sau đó, các tiểu bang khác cũng tham gia vào cuộc chiến. Các nhà lập pháp, ủy ban hoặc tòa án đã thông qua các khu vực bầu cử Hạ viện mới ở tám tiểu bang .
Tổng số đó có thể tăng lên sau phán quyết của Tòa án Tối cao làm suy yếu đáng kể một điều khoản trong Đạo luật Quyền Bầu cử liên bang.
Dưới đây là một số phản ứng của các tiểu bang đối với phán quyết của Tòa án Tối cao:
Louisiana
Hiện tại, cơ cấu Hạ viện gồm: hai ghế của đảng Dân chủ, bốn ghế của đảng Cộng hòa.
Việc bỏ phiếu trực tiếp sớm dự kiến bắt đầu vào thứ Bảy cho các cuộc bầu cử sơ bộ ở Louisiana. Nhưng Thống đốc đảng Cộng hòa Jeff Landry đã nhanh chóng hành động vào thứ Năm để hoãn cuộc bầu cử sơ bộ quốc hội trong khi vẫn cho phép các cuộc bầu cử cho các chức vụ khác diễn ra.
Một vụ kiện liên bang được đệ trình vào cuối ngày thứ Năm, thay mặt cho một ứng cử viên và cử tri Quốc hội thuộc đảng Dân chủ, yêu cầu tòa án ngăn chặn lệnh của thẩm phán Landry và cho phép cuộc bầu cử sơ bộ Hạ viện diễn ra theo lịch trình ban đầu. Hai vụ kiện khác khẳng định rằng cuộc bầu cử sơ bộ Quốc hội nên được tiến hành đã được đệ trình vào thứ Sáu tại tòa án tiểu bang thay mặt cho các cử tri đã bỏ phiếu vắng mặt và một số tổ chức bảo vệ quyền công dân.
Trong số những điều khác, các đơn kiện cho rằng ông Landry không có thẩm quyền để đình chỉ cuộc bầu cử sơ bộ và hàng nghìn phiếu bầu vắng mặt đã được gửi đến người dân, với một số lượng đáng kể đã được điền và gửi lại.
Ngoài ra, một hội đồng gồm ba thẩm phán của tòa án liên bang đã thụ lý vụ án được kháng cáo lên Tòa án Tối cao cũng đã ra lệnh vào thứ Năm đình chỉ cuộc bầu cử sơ bộ quốc hội của Louisiana.
Các lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Hạ viện và Thượng viện bang cho biết họ đã sẵn sàng thông qua việc phân chia lại các khu vực bầu cử Hạ viện Hoa Kỳ – và ấn định ngày bầu cử sơ bộ mới – trước khi kỳ họp lập pháp kết thúc trong một tháng nữa.
Alabama
Hiện tại, cơ cấu Hạ viện gồm: hai ghế của đảng Dân chủ, năm ghế của đảng Cộng hòa.
Các cuộc bầu cử sơ bộ của tiểu bang dự kiến diễn ra vào ngày 19 tháng 5. Nhưng hôm thứ Năm, các quan chức Alabama đã đệ trình một kiến nghị khẩn cấp lên Tòa án Tối cao để yêu cầu xem xét nhanh chóng một vụ kháng cáo đang chờ xử lý trong một vụ kiện phân chia lại khu vực bầu cử có thể ảnh hưởng đến cuộc bầu cử.
Năm 2023, một tòa án liên bang đã ra lệnh thành lập một khu vực bầu cử mới ở Alabama với đa số cử tri là người da đen, dẫn đến việc bầu ra đại diện thứ hai người da đen vào Hạ viện Hoa Kỳ. Alabama hiện đang chịu lệnh của tòa án phải sử dụng bản đồ mới này cho đến sau cuộc điều tra dân số tiếp theo vào năm 2030.
Một đơn kháng cáo đang chờ xử lý tại Tòa án Tối cao lập luận rằng bản đồ này là một sự phân chia khu vực bầu cử bất hợp pháp dựa trên chủng tộc, một cáo buộc tương tự như cáo buộc đã được đưa ra ở Louisiana.
Bang đang tìm cách dỡ bỏ lệnh cấm sử dụng bản đồ năm 2023 do cơ quan lập pháp do đảng Cộng hòa kiểm soát lập ra, bản đồ này không bao gồm khu vực bầu cử mới. Bang cũng đang đưa ra yêu cầu tương tự đối với hai khu vực Thượng viện tiểu bang bị ảnh hưởng bởi một vụ kiện phân chia lại khu vực bầu cử riêng biệt.
Bà Ivey cho biết phiên họp lập pháp đặc biệt sẽ tập trung vào kế hoạch dự phòng để tổ chức các cuộc bầu cử sơ bộ đặc biệt trong trường hợp Tòa án Tối cao hành động đủ nhanh để cho phép sử dụng các khu vực bầu cử đã được phân định trước đó của Alabama trong năm nay.
Florida
Hiện tại, số ghế trong Hạ viện: 8 ghế của đảng Dân chủ, 20 ghế của đảng Cộng hòa.
Vài giờ sau phán quyết của Tòa án Tối cao, cơ quan lập pháp do đảng Cộng hòa lãnh đạo của Florida đã thông qua các khu vực bầu cử mới tại Hạ viện Hoa Kỳ, điều này có thể giúp đảng Cộng hòa giành thêm tới bốn ghế trong cuộc bầu cử tháng 11.
Thống đốc đảng Cộng hòa Ron DeSantis đã triệu tập một phiên họp lập pháp đặc biệt mà không biết khi nào Tòa án Tối cao sẽ đưa ra phán quyết trong vụ kiện ở Louisiana. Nhưng DeSantis bày tỏ sự tin tưởng rằng tòa án sẽ đưa ra phán quyết như đã làm. Trong số những điều khác, bản đồ mới định hình lại một khu vực ở đông nam Florida mà DeSantis cho biết được tạo ra để giúp bầu ra một đại diện người da đen nhằm tuân thủ Đạo luật Quyền Bầu cử liên bang.
Một sửa đổi hiến pháp của Florida được cử tri thông qua năm 2010 cấm việc phân chia khu vực bầu cử nhằm tước đoạt hoặc làm giảm khả năng bầu chọn đại diện mà các nhóm thiểu số về chủng tộc hoặc ngôn ngữ mong muốn. Ông DeSantis cho rằng sửa đổi đó vi phạm Hiến pháp Hoa Kỳ. Vấn đề này dự kiến sẽ được tòa án phán quyết.
Tennessee
Hiện tại, cơ cấu Hạ viện: một đảng viên Dân chủ, tám đảng viên Cộng hòa.
Gần đây, Quốc hội bang Tennessee đã kết thúc kỳ họp thường niên. Tuy nhiên, áp lực đang gia tăng nhằm triệu tập các nhà lập pháp trở lại để xem xét lại các khu vực bầu cử quốc hội của bang.
Hôm thứ Năm, Trump đăng tải trên mạng xã hội rằng ông đã nói chuyện với Thống đốc đảng Cộng hòa Bill Lee, người mà ông cho rằng sẽ nỗ lực hết mình để lập lại bản đồ khu vực bầu cử, điều có thể giúp đảng Cộng hòa giành thêm một ghế. Hiện tại, đảng Dân chủ chỉ nắm giữ một ghế, tại một khu vực bầu cử tập trung ở Memphis, nơi đa số người dân là người da đen.
Chủ tịch Hạ viện Tennessee, ông Cameron Sexton, một thành viên đảng Cộng hòa, cho biết ông đang thảo luận với Tòa Bạch Ốc và các bên khác trong khi xem xét phán quyết của tòa án.
Thời hạn đăng ký ứng cử viên của tiểu bang đã kết thúc vào tháng 3. Cuộc bầu cử sơ bộ dự kiến diễn ra vào ngày 6 tháng 8.
Mississippi
Hiện tại, cơ cấu Hạ viện: một ghế cho đảng Dân chủ, ba ghế cho đảng Cộng hòa.
Bang Mississippi đã tổ chức bầu cử sơ bộ Hạ viện Hoa Kỳ vào tháng 3. Nhưng phán quyết của Tòa án Tối cao có thể ảnh hưởng đến các cuộc bầu cử cho các chức vụ khác.
Thống đốc đảng Cộng hòa Tate Reeves trước đó đã thông báo sẽ triệu tập một phiên họp lập pháp đặc biệt để phân định lại các khu vực bầu cử cho Tòa án Tối cao tiểu bang, bắt đầu 21 ngày sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ ra phán quyết trong vụ kiện ở Louisiana. Như vậy, phiên họp đặc biệt sẽ bắt đầu vào khoảng ngày 20 tháng 5.
Năm ngoái, một thẩm phán liên bang đã ra lệnh cho Mississippi phải vẽ lại các khu vực bầu cử Tòa án Tối cao sau khi phát hiện ra rằng chúng vi phạm Đạo luật Quyền Bầu cử bằng cách làm suy yếu quyền lực của cử tri da đen. Các nhà lập pháp Mississippi đã chờ đợi phán quyết trong vụ kiện ở Louisiana trước khi tiến hành các bước tiếp theo, nhưng kỳ họp lập pháp của họ đã kết thúc vào tháng Tư.
Trong tuyên bố của mình, Reeves cho biết phán quyết của Tòa án Tối cao sẽ cung cấp hướng dẫn cho các nhà lập pháp về việc liệu “phân chia lại khu vực bầu cử dựa trên yếu tố chủng tộc” có vi phạm Hiến pháp Hoa Kỳ hay không.
Georgia
Hiện tại, Hạ viện gồm năm thành viên đảng Dân chủ và chín thành viên đảng Cộng hòa.
Việc bỏ phiếu trực tiếp sớm đã bắt đầu từ ngày 27 tháng 4 và sẽ tiếp tục trong vài tuần tới trước cuộc bầu cử sơ bộ của Georgia vào ngày 19 tháng 5.
Thống đốc đảng Cộng hòa Brian Kemp cho biết đã quá muộn để các quan chức Georgia cố gắng thay đổi các khu vực bầu cử quốc hội cho cuộc bầu cử năm nay, vì việc bỏ phiếu đã bắt đầu. Nhưng ông nói rằng lý lẽ trong phán quyết của Tòa án Tối cao “yêu cầu Georgia phải thông qua các bản đồ bầu cử mới trước chu kỳ bầu cử năm 2028”.
Ny (Theo AP)
