CaliToday News — Một tòa phúc thẩm liên bang vừa hạn chế quyền tiếp cận một trong những phương thức phá thai phổ biến nhất tại Hoa Kỳ bằng cách ban hành lệnh cấm gửi đơn thuốc mifepristone qua đường bưu điện.
Phán quyết nhất trí vào hôm thứ Sáu từ hội đồng ba thẩm phán thuộc Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 5 (trụ sở tại New Orleans) yêu cầu thuốc phá thai chỉ được phân phối trực tiếp tại các phòng khám. Quyết định này đã bác bỏ các quy định hiện hành do Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm liên bang (FDA) thiết lập.
Phán quyết này — vốn có khả năng cao sẽ bị kháng cáo lên Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ — được xem là cú sốc lớn nhất đối với chính sách phá thai tại Mỹ kể từ sau phán quyết lật ngược án lệ Roe v. Wade vào năm 2022, thời điểm mở đường cho các bang thực thi lệnh cấm phá thai.
Trong bản án, Thẩm phán Kyle Duncan, người được bổ nhiệm bởi Tổng thống Donald Trump, đã đồng tình với lập luận của bang Louisiana rằng việc cho phép gửi thuốc qua đường bưu điện đã vô hiệu hóa lệnh cấm phá thai ở mọi giai đoạn thai kỳ của tiểu bang này.
Phán quyết nêu rõ: “Mỗi ca phá thai được hỗ trợ bởi hành động của FDA đã hủy bỏ lệnh cấm phá thai bằng thuốc của Louisiana, đồng thời làm xói mòn chính sách của bang rằng ‘mọi thai nhi đều là con người từ thời điểm thụ thai và do đó là một pháp nhân’.”
Mifepristone chiếm đa số các ca phá thai tại Mỹ
Mifepristone được phê duyệt vào năm 2000 như một phương pháp an toàn và hiệu quả để chấm dứt thai kỳ sớm, thường được sử dụng kết hợp với loại thuốc thứ hai là misoprostol.
Các khảo sát cho thấy đa số các ca phá thai tại Mỹ hiện nay được thực hiện bằng thuốc và khoảng 1/4 số ca trên toàn quốc được kê đơn thông qua hình thức y tế trực tuyến (telehealth). Một cuộc thăm dò các cơ sở cung cấp dịch vụ phá thai vào năm ngoái ước tính rằng: số phụ nữ tại các bang cấm phá thai chọn cách này còn nhiều hơn số người di chuyển sang các bang khác để thực hiện thủ thuật.
Sự phổ biến ngày càng tăng của thuốc phá thai là lý do khiến các nhóm phản đối nhắm mục tiêu vào loại dược phẩm này thông qua các đạo luật và kiện tụng.
Phán quyết đi ngược lại tiền lệ về thẩm quyền của FDA
Việc một tòa án liên bang bác bỏ các quy định khoa học của FDA là điều hiếm có tiền lệ. Hiện vẫn chưa rõ quyết định này sẽ tác động nhanh chóng và triệt để ra sao đến việc gửi thuốc trên toàn quốc. Từ lâu, các thẩm phán thường tôn trọng phán quyết của cơ quan này về tính an toàn và quy định dược phẩm.
Các quan chức FDA dưới thời ông Trump đã nhiều lần tuyên bố cơ quan này đang tiến hành rà soát mới về độ an toàn của mifepristone theo chỉ đạo của Tổng thống. Các thẩm phán lưu ý rằng FDA “không thể cho biết khi nào cuộc rà soát đó hoàn tất và thừa nhận vẫn đang thu thập dữ liệu”.
Trước đây, do những trường hợp hiếm gặp về băng huyết nặng, FDA từng áp đặt các giới hạn nghiêm ngặt: chỉ những bác sĩ được chứng nhận đặc biệt mới được kê đơn và thuốc phải được giao trực tiếp sau một cuộc hẹn trực diện. Các yêu cầu này đã được bãi bỏ trong giai đoạn đại dịch COVID-19.
GenBioPro, đơn vị sản xuất mifepristone không nhãn hiệu (generic), tuyên bố quyết định của tòa án đã “phớt lờ các cơ sở khoa học nghiêm ngặt của FDA và hàng thập kỷ sử dụng an toàn mifepristone”.
Tác động lan rộng ra ngoài các bang có lệnh cấm
Phán quyết hôm thứ Sáu có hiệu lực ngay trong quá trình vụ kiện được tiếp tục xem xét và tầm ảnh hưởng vượt xa khỏi Louisiana hay các bang đang cấm phá thai. Kê đơn qua y tế trực tuyến vốn đã trở nên phổ biến ngay cả ở những bang cho phép phá thai — và phán quyết này cũng chặn đứng hoạt động đó tại đây.
Julia Kaye, luật sư của Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ (ACLU), cho biết: “Điều này sẽ ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận dịch vụ phá thai và chăm sóc sảy thai của bệnh nhân ở mọi tiểu bang trên cả nước.”
Ngược lại, Ủy ban Quyền được sống Quốc gia (NRLC) cho rằng phán quyết đã “khôi phục một tầng giám sát quan trọng” đối với sức khỏe phụ nữ. Bà Carol Tobias, Chủ tịch tổ chức này, khẳng định: “Phụ nữ xứng đáng được hưởng những điều tốt đẹp hơn là một hệ thống phá thai qua bưu điện vốn ưu tiên hệ tư tưởng hơn sự an toàn.”
Bước tiếp theo: Tối cao Pháp viện
Danco Laboratories, một nhà sản xuất mifepristone khác và là bị đơn trong vụ kiện, đã yêu cầu tòa phúc thẩm tạm hoãn thi hành lệnh trong một tuần để công ty có thời gian “tìm kiếm sự cứu xét” từ Tối cao Pháp viện.
Tối cao Pháp viện với đa số thẩm phán bảo thủ từng lật ngược quyền phá thai trên toàn quốc vào năm 2022, nhưng hai năm sau đó đã nhất trí duy trì quyền tiếp cận mifepristone. Tuy nhiên, quyết định năm 2024 đó chỉ dựa trên cơ sở pháp lý là các bác sĩ chống phá thai không đủ tư cách khởi kiện, thay vì đi sâu vào các vấn đề cốt lõi.
Trong khi các đại diện của FDA và Bộ Tư pháp chưa đưa ra bình luận ngay lập tức, các nhóm chống phá thai đang ăn mừng chiến thắng này. Marjorie Dannenfelser, Chủ tịch tổ chức Susan B. Anthony Pro-Life America, gọi đây là “một chiến thắng to lớn trước chế độ gửi thuốc phá thai liều lĩnh của chính quyền Biden”.
Nguồn Tổng Hợp
