WASHINGTON D.C. (Calitday News) – Ngày 8/10/2026: Quân đội Hoa Kỳ vừa công bố kết quả điều tra cho thấy hàng loạt sai sót trong hệ thống quản lý an toàn hàng không, thiết bị kỹ thuật, huấn luyện phi công và liên lạc với kiểm soát không lưu đã góp phần gây ra vụ va chạm thảm khốc giữa trực thăng quân sự Black Hawk và máy bay chở khách của American Airlines hồi tháng 1/2025, khiến toàn bộ 67 người trên hai phi cơ thiệt mạng.
Theo báo cáo điều tra của Lục quân Mỹ, được hoàn tất từ tháng 5/2026 nhưng đến nay mới được công bố rộng rãi, tai nạn không đơn thuần xuất phát từ sai lầm của một cá nhân mà là hậu quả của nhiều thiếu sót kéo dài trong hệ thống an toàn hàng không quân sự và dân sự.
Hai thông điệp vô tuyến bị gián đoạn trước tai nạn
Một trong những phát hiện quan trọng nhất của cuộc điều tra là hai thông điệp vô tuyến từ đài kiểm soát không lưu đã không được tổ lái trực thăng tiếp nhận đầy đủ.
Điều này khiến các phi công Black Hawk không nhận được những thông tin quan trọng về vị trí và hướng di chuyển của máy bay chở khách đang tiếp cận sân bay Ronald Reagan Washington National Airport.
Các nhà điều tra cho rằng nhân viên kiểm soát không lưu có thể đã ngăn chặn được vụ va chạm nếu cung cấp thông tin rõ ràng hơn về khoảng cách và hướng của chiếc máy bay đang đến gần.
Báo cáo cũng chỉ ra rằng việc sử dụng thuật ngữ liên lạc không chuẩn và những chỉ dẫn thiếu chi tiết đã làm gia tăng nguy cơ hiểu nhầm giữa các tổ lái và kiểm soát không lưu.
Đồng hồ đo độ cao của trực thăng hiển thị sai lệch nghiêm trọng
Cuộc điều tra phát hiện các mẫu trực thăng Black Hawk đời cũ có vấn đề về độ chính xác của thiết bị đo độ cao, một khiếm khuyết đã được biết đến trước tai nạn nhưng chưa được khắc phục đầy đủ.
Vào thời điểm xảy ra vụ va chạm, đồng hồ trên trực thăng hiển thị độ cao khoảng 200 feet, trong khi độ cao thực tế của máy bay là 278 feet so với mặt sông Potomac.
Độ cao hiển thị 200 feet Khoảng 61 mét
Độ cao thực tế 278 feet Khoảng 85 mét
Chênh lệch 78 feet, tương đương gần 24 mét.
Đáng chú ý, các thiết bị đo độ cao trên một số trực thăng Black Hawk cũ có thể sai lệch tới 140 feet mà vẫn nằm trong giới hạn kỹ thuật được quân đội cho phép.
Các nhà điều tra cho biết việc lắp thêm thùng nhiên liệu phụ cũng có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của thiết bị.
Phi công có thể đã nhận diện nhầm máy bay
Báo cáo cũng đề cập đến khả năng tổ lái trực thăng đã nhận diện nhầm mục tiêu khi sử dụng kính nhìn ban đêm.
Ánh sáng từ các khu đô thị xung quanh Washington D.C. có thể đã khiến phi công khó phân biệt đèn của chiếc máy bay American Airlines với ánh sáng phía sau.
Các nhà điều tra nhận định tổ lái có thể đã tập trung quan sát một chiếc máy bay khác ở xa, thay vì chiếc máy bay chở khách đang tiến đến gần.
Ngoài ra, nhiều trực thăng thuộc đơn vị quân đội liên quan, bao gồm chiếc Black Hawk gặp nạn, không được trang bị hệ thống cảnh báo giao thông và tránh va chạm TCAS.
Chiếc trực thăng cũng không phát tín hiệu vị trí qua hệ thống ADS-B Out, làm hạn chế khả năng các phương tiện và hệ thống giám sát khác nhận biết chính xác vị trí của nó.
Quân đội thừa nhận thiếu sót trong huấn luyện và quản lý an toàn
Báo cáo xác định một số tổ lái trực thăng quân sự không đáp ứng đầy đủ số giờ bay tối thiểu theo yêu cầu định kỳ sáu tháng.
Quân đội cũng bị chỉ trích vì không xây dựng hệ thống báo cáo và phân tích hiệu quả đối với các tình huống máy bay suýt va chạm trong không phận Washington D.C.
Mặc dù trước đó từng xuất hiện nhiều cảnh báo về nguy cơ va chạm giữa trực thăng quân sự và máy bay dân sự, các cơ quan liên quan chưa phối hợp đầy đủ để đánh giá và giảm thiểu rủi ro.
Đặc biệt, khoảng cách theo phương thẳng đứng giữa một số tuyến bay trực thăng và đường tiếp cận của máy bay chở khách có lúc chỉ khoảng 75 feet, tương đương 23 mét.
Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia (NTSB) trước đó xác định Cơ quan Hàng không Liên bang (FAA) có trách nhiệm lớn trong việc thiết kế các tuyến bay quá gần nhau, tạo ra nguy cơ va chạm nghiêm trọng.
Vụ tai nạn khiến 67 người thiệt mạng
Vụ va chạm xảy ra lúc khoảng 8 giờ 48 phút tối ngày 29/1/2025, khi chuyến bay American Airlines 5342, do PSA Airlines khai thác bằng máy bay CRJ700, đang chuẩn bị hạ cánh xuống sân bay Ronald Reagan.
Chiếc máy bay chở 64 hành khách và thành viên phi hành đoàn đã va chạm với trực thăng UH-60 Black Hawk của Lục quân Mỹ, chở ba quân nhân đang thực hiện chuyến bay huấn luyện.
Cả hai phi cơ rơi xuống sông Potomac. Toàn bộ 67 người trên hai máy bay đều thiệt mạng, khiến đây trở thành một trong những thảm họa hàng không nghiêm trọng nhất tại Hoa Kỳ trong hơn hai thập niên.
Gia đình nạn nhân yêu cầu truy cứu trách nhiệm
Sau khi báo cáo được công bố, nhiều gia đình nạn nhân bày tỏ sự thất vọng vì các tài liệu điều tra vẫn bị che giấu một phần thông tin và chưa nêu rõ những biện pháp kỷ luật đối với các cá nhân lãnh đạo có trách nhiệm.
Ông Tim Lilley, cha của cơ phó Sam Lilley thiệt mạng trên chuyến bay American Airlines 5342, yêu cầu quân đội giải thích đầy đủ vì sao những nguy cơ đã được cảnh báo từ nhiều năm trước vẫn tiếp tục tồn tại.
Gia đình các nạn nhân cũng kêu gọi Quốc hội thông qua những quy định bắt buộc tăng cường thiết bị cảnh báo va chạm và công nghệ theo dõi vị trí trên máy bay quân sự hoạt động trong không phận đông đúc.
Lục quân Mỹ cho biết đã bắt đầu thực hiện nhiều biện pháp cải thiện, bao gồm nâng cấp thiết bị, tăng cường huấn luyện phi công, kiểm tra kỹ thuật trực thăng và đánh giá lại hoạt động bay quân sự tại những khu vực đô thị lớn.
Kết quả điều tra cho thấy thảm kịch tại Washington D.C. không chỉ liên quan đến những sai sót trong vài phút cuối trước khi va chạm, mà còn phản ánh những vấn đề kéo dài trong việc phối hợp giữa quân đội, cơ quan quản lý hàng không và hệ thống kiểm soát không lưu.
Calitoday tổng hợp
