Tổng thống Donald Trump có thể bắt đầu bay trên chiếc phi cơ Boeing 747 do chính phủ Qatar hiến tặng vào cuối năm nay, sau khi Không quân Mỹ cho biết họ dự kiến bàn giao chiếc máy bay đã được tân trang chậm nhất vào mùa hè.
Không quân đã làm việc từ tháng 9 nhằm nâng cấp chiếc máy bay hạng sang này để đáp ứng yêu cầu an ninh khi vận chuyển tổng thống — một tiến độ mà ông Trump liên tục thúc giục phải hoàn tất sớm nhất có thể.
Một số nhà lập pháp và quan chức trong chính quyền bày tỏ lo ngại về việc đẩy nhanh thời hạn, cho rằng Không quân có thể không đủ thời gian để lắp đặt các biện pháp bảo vệ an ninh cần thiết.
Một người am hiểu dự án, đề nghị giấu tên do liên quan chương trình quân sự nhạy cảm, cho biết máy bay sẽ được sơn theo sở thích của ông Trump và các tiện nghi cao cấp sẽ được lắp đặt kịp trước mùa hè, nhưng không phải toàn bộ các biện pháp an ninh cũng sẽ hoàn tất đúng hạn. Dù vậy, người này dự đoán ông Trump vẫn sẽ “bật đèn xanh” xác nhận máy bay đủ điều kiện vận hành vì ông muốn sớm đưa vào sử dụng.
Hôm thứ Năm, Không quân Mỹ ra tuyên bố khẳng định họ “cam kết đẩy nhanh việc bàn giao” chiếc máy bay, với “thời điểm dự kiến không muộn hơn mùa hè năm 2026”. Một phát ngôn viên Không quân nói lực lượng này đã phối hợp với “các cơ quan chính phủ có thẩm quyền” nhằm bảo đảm đáp ứng các tiêu chuẩn an ninh và yêu cầu nhiệm vụ khi vận chuyển tổng thống.
Thượng nghị sĩ Tammy Duckworth (Dân chủ, bang Illinois) cho biết bà “vô cùng lo ngại” trước việc Không quân thúc đẩy đưa chiếc phi cơ này vào hoạt động quá nhanh.
“Air Force One phải là chiếc máy bay an toàn nhất thế giới, và bất kỳ sự cắt giảm tiêu chuẩn nào cũng có thể đe dọa bí mật an ninh quốc gia, sự an toàn của tổng thống và toàn bộ đất nước,” bà nói trong thông cáo. “Điều đó không thể chấp nhận.”
Hiện Không quân Mỹ có 2 phi cơ đang dùng làm chuyên cơ tổng thống, đều đã vận hành hơn 35 năm và gặp vấn đề bảo trì. Chỉ trong tuần này, khi ông Trump trên đường tới Davos (Thụy Sĩ) dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới, chiếc Air Force One đã phải quay về Washington sau khi Tòa Bạch Ốc mô tả là gặp “một sự cố điện nhẹ”.
“Vấn đề cơ khí nhỏ này cho thấy Tổng thống Trump đã đúng, và chiếc Air Force One mới sẽ là một khoản hiến tặng đáng hoan nghênh cho Không quân Hoa Kỳ — không chỉ cho tổng thống mà còn cho toàn bộ ê-kíp Air Force One,” Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt nói trong tuyên bố hôm thứ Năm.
Trước đó, Wall Street Journal là cơ quan đưa tin sớm về mốc thời gian bàn giao Air Force One mới.
Tháng 5, ông Troy Meink — Bộ trưởng Không quân — nói với Quốc hội rằng bất kỳ máy bay dân sự nào cũng cần “những điều chỉnh đáng kể” thì mới có thể đạt mức an toàn đủ để chở Tổng thống Trump.
Các chuyên gia trong ngành và quan chức Lầu Năm Góc ước tính các hạng mục cải biến cần thiết có thể tiêu tốn tới 1 tỷ USD và mất tới hai năm để hoàn tất. Ông Meink cho rằng chi phí “có lẽ dưới 400 triệu USD”.
Ông Trump từ lâu phàn nàn rằng các máy bay hiện đang dùng làm Air Force One đã lỗi thời và chật chội. Trong nhiệm kỳ đầu, chính quyền Trump từng đàm phán lại hợp đồng với Boeing để đóng 2 chiếc 747-8 mới. Tuy nhiên, các máy bay này được dự báo sẽ không hoàn thành trước khi nhiệm kỳ hai của ông kết thúc.
Năm ngoái, ông Trump chấp nhận chiếc phi cơ 747-8 do Qatar tặng — mẫu máy bay mà các lãnh đạo ngành hàng không ước tính trị giá khoảng 200 triệu USD.
Quyết định nhận máy bay Qatar khiến cả đảng Dân chủ lẫn Cộng hòa tại Quốc hội đặt câu hỏi, cho rằng Qatar có thể muốn gây ảnh hưởng không phù hợp với tổng thống, hoặc bản thân chiếc máy bay có thể bị gài thiết bị nghe lén.
Ông Trump gạt bỏ các lo ngại đạo đức liên quan món quà này và nói chỉ người “ngu ngốc” mới từ chối.
“Tôi nghĩ đó là một cử chỉ rất đẹp từ Qatar,” ông nói năm ngoái. “Tôi thực sự trân trọng điều đó.”
Ông Trump cũng nói chiếc máy bay này sau đó sẽ được chuyển cho thư viện tổng thống của ông khi ông rời nhiệm sở vào năm 2029.
Nguồn nytimes
