Calitoday News: Từ việc đổi tên Vịnh Mexico thành “Vịnh Mỹ”, khôi phục tên Mount McKinley cho ngọn núi cao nhất Bắc Mỹ, cho đến cuộc tranh cãi về việc đưa tên Donald Trump vào Kennedy Center, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tạo ra một loạt thay đổi tên gọi gây chú ý. Với Trump, đây không chỉ là chuyện bản đồ hay biển hiệu, mà còn là cuộc tranh luận về lịch sử, quyền lực tổng thống và di sản chính trị.
WASHINGTON — Trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai, Donald Trump đang để lại dấu ấn không chỉ bằng các chính sách về kinh tế, di trú, đối ngoại hay quốc phòng, mà còn bằng một lĩnh vực tưởng như ít quan trọng hơn: tên gọi của các địa danh và công trình công cộng.
Một loạt địa danh đã được đổi tên, khôi phục tên cũ hoặc được đề nghị mang tên Trump. Những thay đổi này nhanh chóng trở thành chủ đề tranh luận tại Mỹ, bởi đằng sau một cái tên thường là lịch sử, văn hóa và cả quyền lực chính trị.
Vịnh Mexico trở thành “Vịnh Mỹ”
Một trong những quyết định gây chú ý nhất của Tổng thống Trump ngay khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai là yêu cầu đổi tên Gulf of Mexico – Vịnh Mexico thành Gulf of America – Vịnh Mỹ.
Trong sắc lệnh được ký ngày 20/1/2025, chính quyền Trump yêu cầu Bộ Nội vụ thực hiện những thủ tục cần thiết để sử dụng tên “Gulf of America” trong các tài liệu và hệ thống của chính phủ liên bang.
Động thái này lập tức gây phản ứng tại Mexico. Tổng thống Mexico khi đó cho rằng tên gọi “Vịnh Mexico” có lịch sử lâu đời và được quốc tế sử dụng từ nhiều thế kỷ.
Tuy nhiên, về mặt pháp lý, chính phủ Mỹ có thể sử dụng tên mới trong các tài liệu, bản đồ và hệ thống của chính phủ liên bang. Điều đó không có nghĩa Mỹ có thể buộc Mexico hoặc các quốc gia khác phải thay đổi cách gọi vùng biển này.
Đây cũng là điểm quan trọng trong nhiều quyết định đổi tên dưới thời Trump: một tên được chính phủ Mỹ sử dụng không nhất thiết trở thành tên được toàn thế giới công nhận.
Denali trở lại thành Mount McKinley
Một thay đổi khác liên quan đến một biểu tượng tự nhiên của nước Mỹ là ngọn núi cao nhất Bắc Mỹ tại Alaska.
Chính quyền Trump quyết định khôi phục tên Mount McKinley, thay cho tên Denali đã được chính quyền Barack Obama sử dụng chính thức từ năm 2015.
Ngọn núi từng được đặt tên Mount McKinley để vinh danh William McKinley, tổng thống thứ 25 của Hoa Kỳ. Trong khi đó, “Denali” là tên có nguồn gốc từ các cộng đồng bản địa Alaska và đã được sử dụng từ lâu trước khi tên McKinley xuất hiện.
Quyết định của Trump vì thế nhanh chóng trở thành một cuộc tranh luận về lịch sử và văn hóa bản địa.
Đối với chính quyền Trump, việc khôi phục tên Mount McKinley được xem là một phần trong chủ trương khôi phục những tên gọi mà ông cho rằng thể hiện “sự vĩ đại của nước Mỹ”.
Nhưng đối với những người phản đối, việc loại bỏ tên Denali là một bước lùi đối với việc công nhận lịch sử và văn hóa của người bản địa Alaska.
Kennedy Center: Cuộc chiến đổi tên gay gắt nhất
Nếu Vịnh Mexico và Mount McKinley tương đối rõ ràng về quyền của chính phủ liên bang, thì John F. Kennedy Center for the Performing Arts lại là câu chuyện hoàn toàn khác.
Kennedy Center ở Washington, D.C., được Quốc hội thành lập như một đài tưởng niệm sống dành cho Tổng thống John F. Kennedy. Vì vậy, việc đưa tên một tổng thống khác vào công trình đã trở thành vấn đề pháp lý và chính trị.
Sau khi Trump tái cấu trúc hội đồng quản trị Kennedy Center và nắm ảnh hưởng lớn hơn tại trung tâm, hội đồng đã bỏ phiếu đưa tên Trump vào tên gọi của cơ sở này.
Quyết định lập tức vấp phải phản đối. Những người chỉ trích cho rằng hội đồng không có quyền tự ý thay đổi tên mà Quốc hội đã đặt cho công trình.
Một tòa án liên bang sau đó phán quyết rằng việc đổi tên là không hợp pháp nếu không có sự cho phép của Quốc hội.
Tuy nhiên, cuộc tranh luận chưa kết thúc. Những người ủng hộ Trump tiếp tục tìm cách đưa tên ông trở lại công trình.
Kennedy Center vì thế trở thành ví dụ điển hình cho câu hỏi lớn hơn: Tổng thống có thể sử dụng quyền lực hành pháp đến đâu khi đụng đến những công trình được Quốc hội thành lập và đặt tên?
Những con đường và công trình mang tên Trump
Không chỉ các địa danh cấp liên bang, tên Trump còn xuất hiện trong những đề xuất và quyết định ở cấp địa phương.
Tại Florida, nơi Trump có khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago và có mối quan hệ chính trị sâu rộng, một số con đường và cơ sở công cộng đã được đề nghị hoặc sử dụng tên Donald J. Trump.
Một trong những ý tưởng gây chú ý là đổi tên một số tuyến đường và sân bay theo tên tổng thống.
Đáng chú ý nhất là đề xuất liên quan đến Palm Beach International Airport, với ý tưởng sử dụng tên President Donald J. Trump International Airport.
Những người ủng hộ cho rằng việc đặt tên Trump cho các công trình ở Florida là cách ghi nhận vai trò của ông đối với tiểu bang.
Nhưng phe phản đối đặt câu hỏi liệu các cơ sở hạ tầng công cộng có nên mang tên một tổng thống đương nhiệm hay không.
Đặc biệt, việc đặt tên một sân bay hoặc công trình lớn theo một nhân vật chính trị đang còn hoạt động có thể tạo ra tranh luận về việc sử dụng tài sản công để phục vụ hình ảnh cá nhân.
Dulles và Penn Station cũng từng được nhắc đến
Danh sách những nơi có thể mang tên Trump còn mở rộng tới những địa điểm nổi tiếng khác.
Một trong những ý tưởng được nhắc tới là đổi tên Washington Dulles International Airport, sân bay quốc tế lớn phục vụ khu vực thủ đô Washington, theo tên Donald Trump.
Tên hiện tại của sân bay nhằm vinh danh John Foster Dulles, cựu ngoại trưởng Mỹ dưới thời Tổng thống Dwight Eisenhower.
Tại New York, Penn Station cũng từng xuất hiện trong các đề xuất liên quan đến việc gắn tên Trump.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa ý tưởng, đề xuất chính trị và một quyết định đổi tên đã hoàn tất về mặt pháp lý.
Không phải mọi đề xuất đều có thể trở thành hiện thực, đặc biệt khi địa danh hoặc công trình thuộc quyền quản lý của Quốc hội, chính quyền địa phương hoặc các cơ quan độc lập.
Không chỉ địa danh: “War Department” trở lại
Xu hướng khôi phục tên gọi cũ dưới thời Trump còn lan sang chính phủ liên bang.
Chính quyền Trump thúc đẩy việc sử dụng tên “War Department – Bộ Chiến tranh” thay cho “Department of Defense – Bộ Quốc phòng” trong một số hoạt động và thông tin của chính quyền.
Tên “War Department” từng được sử dụng trong lịch sử Mỹ trước khi cơ cấu quốc phòng được cải tổ sau Thế chiến II.
Trump cho rằng tên gọi “War Department” thể hiện mạnh mẽ hơn vai trò quân sự của cơ quan này.
Tuy nhiên, về mặt pháp lý, việc thay đổi hoàn toàn tên của một bộ liên bang không đơn giản như thay đổi cách gọi trong các thông cáo. Quốc hội đóng vai trò quan trọng trong việc thành lập và đặt tên các cơ quan liên bang.
Điều này một lần nữa cho thấy ranh giới giữa quyền hành pháp và quyền lập pháp đang trở thành vấn đề trung tâm trong các chiến dịch đổi tên dưới thời Trump.
Vì sao Trump đặc biệt chú trọng chuyện tên gọi?
Đối với nhiều người, đổi tên một địa danh có vẻ chỉ là vấn đề hình thức. Nhưng trong chính trị, tên gọi có thể mang ý nghĩa rất lớn.
Tên một địa danh có thể xác định cách một thế hệ nhìn nhận lịch sử. Nó có thể tôn vinh một nhân vật, một sự kiện hoặc một nền văn hóa.
Trump hiểu rõ sức mạnh biểu tượng đó.
Việc thay “Gulf of Mexico” bằng “Gulf of America” gửi đi thông điệp về chủ nghĩa dân tộc Mỹ. Việc khôi phục “Mount McKinley” thể hiện mong muốn đưa một tên gọi lịch sử trở lại. Còn việc đưa tên Donald Trump vào các công trình công cộng lại tạo ra một dấu ấn trực tiếp hơn về cá nhân tổng thống.
Chính vì thế, những thay đổi tên gọi này thường tạo ra phản ứng mạnh mẽ từ cả hai phía.
Những người ủng hộ xem đó là cách Trump khẳng định “nước Mỹ trước hết” và khôi phục những giá trị truyền thống.
Những người phản đối lại cho rằng tổng thống đang cố gắng biến không gian công cộng thành một phần của thương hiệu chính trị cá nhân.
Cuộc chiến tên gọi có thể còn tiếp diễn
Điều đáng chú ý là danh sách các địa danh có liên quan đến chiến dịch đổi tên dưới thời Trump có thể chưa dừng lại.
Một đề xuất mới còn gây tranh cãi là ý tưởng gọi Lake Ontario – Hồ Ontario bằng cái tên “Lake America”. Hồ Ontario nằm giữa Mỹ và Canada, vì vậy bất kỳ nỗ lực nào nhằm thay đổi tên gọi cũng có thể tạo ra phản ứng từ phía Ottawa.
Nhìn rộng hơn, các cuộc tranh luận này phản ánh một đặc điểm rõ nét của nhiệm kỳ Trump thứ hai: tên gọi trở thành một công cụ chính trị và biểu tượng của quyền lực.
Từ Vịnh Mexico, ngọn núi Denali, Kennedy Center cho tới các sân bay, đường phố và cơ quan chính phủ, những cái tên tưởng chừng rất bình thường đang trở thành tâm điểm của cuộc tranh luận về nước Mỹ.
Cuối cùng, câu hỏi không chỉ là “địa danh này sẽ được gọi là gì?”, mà còn là ai có quyền quyết định tên gọi đó, và cái tên ấy muốn kể câu chuyện gì về nước Mỹ?
Trong nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump, câu trả lời dường như đang được viết lại — từng cái tên một.
