WASHINGTON (Calitoday News) — Một nhà báo Mỹ từng sinh sống và làm việc tại Trung Quốc vừa bị tòa án liên bang Hoa Kỳ tuyên án 2 năm tù vì hoạt động với tư cách một đại diện không khai báo của chính phủ nước ngoài, trong một vụ án liên quan đến hoạt động tình báo của Trung Quốc.
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, bị cáo là Thomas Weir Pauken II, 51 tuổi, một công dân Mỹ từng làm việc cho nhiều cơ quan truyền thông nhà nước Trung Quốc. Pauken đã nhận tội hồi tháng 6/2026 và không có ý định kháng cáo. Ngoài án tù, ông còn phải chịu 36 tháng quản chế có giám sát và bị cấm đi ra nước ngoài trong thời gian này.
Làm việc cho truyền thông nhà nước Trung Quốc
Pauken chuyển sang Trung Quốc sinh sống từ năm 2010 và làm việc trong lĩnh vực truyền thông. Ông từng làm việc cho Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) và sau đó giữ vị trí biên tập viên tại Tân Hoa Xã (Xinhua) từ năm 2024.
Bên cạnh công việc báo chí, các tài liệu của tòa án cho thấy Pauken đã bí mật hợp tác với những người mà ông biết hoặc tin là có liên hệ với chính phủ Trung Quốc.
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, hoạt động này diễn ra ít nhất từ năm 2019 đến tháng 2/2026.
Một trong những người liên hệ với Pauken được xác định bằng bí danh “Cathy”. Người này giao nhiệm vụ cho Pauken, trong đó có việc gặp những người có khả năng trở thành nguồn cung cấp thông tin, cung cấp thiết bị liên lạc cho họ và chuyển các báo cáo về cho phía Trung Quốc.
Nhận ít nhất 100.000 USD
Bộ Tư pháp cho biết Pauken đã nhận ít nhất 100.000 USD cho công việc của mình với “Cathy”.
Người này cũng được cho là đã chi trả cho nhiều chuyến đi của Pauken từ Trung Quốc về Mỹ trong giai đoạn 2019–2025 để ông gặp những người có khả năng cung cấp thông tin cho phía Trung Quốc.
Các công tố viên cáo buộc hoạt động của Pauken không chỉ dừng ở việc viết báo cáo. Ông còn được giao nhiệm vụ tìm kiếm và tiếp cận những người có thể cung cấp thông tin nhạy cảm.
Trong một trường hợp, Pauken được yêu cầu gặp một người được hồ sơ tòa án gọi là “Person 1” và cung cấp các thiết bị cùng phương tiện liên lạc để người này có thể trao đổi với “Cathy”.
Liên quan đến việc tiếp cận giới chính trị Mỹ
Một điểm đáng chú ý trong hồ sơ vụ án là Pauken thừa nhận đã tham gia nỗ lực tiếp cận và thâm nhập các mạng lưới chính trị tại Mỹ theo chỉ đạo từ những người mà ông tin là thuộc chính phủ Trung Quốc.
FBI cho biết Pauken đã thu thập thông tin về những người Mỹ được xem là mục tiêu tiềm năng và báo cáo lại cho những người điều hành ông.
Bộ Tư pháp cho rằng vụ việc cho thấy hoạt động tình báo của Trung Quốc không chỉ tập trung vào các bí mật quân sự hoặc thông tin mật, mà còn tìm cách tiếp cận các cá nhân trong giới chính trị và những người có khả năng tiếp cận thông tin quan trọng.
Không cung cấp thông tin mật cho Trung Quốc
Tuy nhiên, luật sư của Pauken nhấn mạnh một điểm quan trọng: Pauken không cung cấp thông tin mật của Mỹ cho Trung Quốc.
Luật sư Charles Burnham cho biết thân chủ đã nhận trách nhiệm và tôn trọng phán quyết của tòa. Theo phía biện hộ, chính chính phủ Mỹ cũng thừa nhận tại tòa rằng Pauken không trực tiếp chuyển giao thông tin được phân loại mật cho phía Trung Quốc.
Dù vậy, các công tố viên cho rằng hành vi của Pauken vẫn nghiêm trọng vì ông biết mình đang làm việc theo chỉ đạo của những người có liên hệ với chính phủ Trung Quốc và tham gia tìm kiếm những người có thể cung cấp thông tin nhạy cảm.
Bị bắt sau khi trở về Mỹ
Pauken bị bắt vào tháng 2/2026.
Trước đó, vào tháng 1/2025, ông bị nhân viên Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) kiểm tra khi trở lại Hoa Kỳ. Trong quá trình làm việc với CBP và FBI, Pauken được cho là đã nói rằng ông “80% chắc chắn” một người đang tìm cách làm việc cho chính quyền Trump có thể cung cấp thông tin mật cho Trung Quốc.
Theo hồ sơ, Pauken nói ông đã khuyên người này không nên làm như vậy.
Các nhà điều tra cũng được cho biết “Cathy” thường thanh toán chi phí những chuyến đi của Pauken về Mỹ và trong một số trường hợp chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng của vợ ông.
Còn có những khách hàng Trung Quốc khác
Hồ sơ Bộ Tư pháp cho thấy Pauken còn làm việc với hai người khác mà ông gặp tại Trung Quốc, được xác định bằng bí danh “Richard” và “William”.
Ngoài ra, ông còn bán các báo cáo cho một nhóm người Trung Quốc ở Vũ Hán. Nhóm này muốn thu thập thông tin về công nghệ và Bộ Tư pháp Mỹ, đồng thời được cho là muốn Pauken tìm chuyên gia hỗ trợ hoạt động gián điệp mạng.
Sử dụng tên khác khi hoạt động truyền thông
Pauken còn sử dụng bí danh Tom McGregor trong công việc bình luận và viết lách.
Theo AP và CBS News, việc sử dụng tên này có liên quan đến mong muốn của cha ông — cũng mang tên Thomas Pauken — nhằm tạo khoảng cách giữa bản thân và các hoạt động của con trai tại Trung Quốc.
Cha của Pauken từng là chủ tịch Đảng Cộng hòa Texas trong thập niên 1990 và từng tranh cử chức thống đốc Texas.
Pauken cũng xuất bản hai cuốn sách dưới tên thật, trong đó một cuốn nói về quan hệ Mỹ–Trung và một cuốn về thành phố Thâm Quyến.
Bộ Tư pháp Mỹ gửi cảnh báo
Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp phụ trách An ninh Quốc gia John A. Eisenberg cáo buộc Pauken đã lợi dụng quyền công dân Mỹ và khả năng đi lại giữa hai nước để hỗ trợ các hoạt động của Bộ An ninh Nhà nước Trung Quốc (MSS).
FBI cho rằng vụ án là một ví dụ về nỗ lực của Trung Quốc nhằm tiếp cận các nguồn thông tin và gây ảnh hưởng tới các tổ chức, mạng lưới chính trị của Mỹ.
Bộ Tư pháp nhấn mạnh rằng bất kỳ công dân Mỹ nào hoạt động như đại diện cho một chính phủ nước ngoài tại Mỹ mà không tuân thủ các yêu cầu pháp luật đều có thể bị truy tố.
Vụ án trong bối cảnh căng thẳng Mỹ–Trung
Vụ Pauken diễn ra trong lúc Washington tiếp tục gia tăng quan tâm đến các hoạt động tình báo, gây ảnh hưởng và thu thập thông tin của Trung Quốc tại Mỹ.
Điểm đáng chú ý của vụ án là Pauken không bị cáo buộc đã chuyển giao thông tin mật, nhưng vẫn bị truy tố vì hoạt động theo chỉ đạo của những người mà ông biết có liên hệ với chính phủ Trung Quốc, nhận tiền và hỗ trợ tìm kiếm các nguồn thông tin.
Tòa án cuối cùng tuyên án 2 năm tù liên bang, tiếp theo là 36 tháng quản chế có giám sát và cấm xuất ngoại.
Bộ Tư pháp Mỹ xem bản án là lời cảnh báo đối với những người Mỹ tham gia hoạt động cho chính phủ nước ngoài mà không khai báo và đặc biệt là những người hỗ trợ các hoạt động tình báo nhằm vào Hoa Kỳ.
Calitoday tổng hợp
