CaliToday News – Trước áp lực từ chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump về việc giải quyết khối lượng hồ sơ tồn đọng khổng lồ trên toàn quốc, tòa án di trú tại Concord (bang California) đã bắt đầu tổ chức các phiên xét xử hàng loạt với quy mô lên tới 100 người mỗi phiên, bao gồm nhiều gia đình có trẻ nhỏ.
Áp lực này diễn ra sau khi chính quyền sa thải hơn 100 thẩm phán di trú trên toàn quốc (trong đó có ít nhất 14 người tại vùng Vịnh) và gần như đóng cửa hoàn toàn tòa án di trú chính ở San Francisco để cắt giảm chi phí. Quyết định này khiến tòa án Concord rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng:
- Khối lượng hồ sơ: Trước khi tiếp nhận, Concord đã tồn đọng khoảng 60.000 hồ sơ theo dữ liệu từ Đại học Syracuse. Dự kiến đến cuối năm, gần như toàn bộ 115.000 hồ sơ tồn đọng từ San Francisco sẽ được chuyển về Concord.
- Nhân sự tinh giản: Số lượng thẩm phán phụ trách tại hai tòa giảm từ ít nhất 30 người xuống chỉ còn 8 thẩm phán tại Concord và 2 người tại San Francisco (thuộc quyền quản lý của tòa Concord). Một số thẩm phán mới được bổ nhiệm phải điều hành các phiên tòa từ xa, có người ở tận Texas.
Theo các luật sư và tổ chức bảo vệ quyền di dân, quy trình đẩy nhanh này đang làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về thủ tục tố tụng hợp pháp (due process). Nhiều người di cư có lý do chính đáng sợ bị trả về nước nhưng lại nhận lệnh trục xuất vắng mặt vì nhận giấy triệu tập muộn hoặc bị dời lịch đột ngột. Phân tích từ các nhà nghiên cứu độc lập Joseph Gunther và Brandon Marrow cho thấy, vào tháng 6/2026—thời điểm bắt đầu các phiên xử hàng loạt—số lệnh trục xuất do không có mặt tại tòa Concord đã tăng hơn gấp đôi, lên tới 1.046 trường hợp. Bà Milli Atkinson, Giám đốc Chương trình Bảo vệ Pháp lý Di dân thuộc Đoàn Luật sư San Francisco, nhận xét: “Mọi thứ diễn ra rất hỗn loạn. Họ liên tục thay đổi mức độ ưu tiên xét xử các vụ án”.
Khác với tòa án hình sự hay dân sự, hệ thống tòa án di trú trực thuộc nhánh hành pháp và phải tuân thủ trực tiếp các định hướng siết chặt di trú từ chính quyền. Phía chính quyền quy trách nhiệm về tình trạng tồn đọng hơn 3 triệu vụ việc trên toàn quốc cho chính quyền tiền nhiệm Biden, cáo buộc đã cho phép hàng triệu người xin tị nạn vào Mỹ mà không kiểm tra thích đáng. Trong một bản ghi nhớ gửi Quốc hội vào tháng 3, Bộ Tư pháp nhận định việc tồn đọng hồ sơ tạo lợi thế cho những người không có yêu cầu chính đáng và khuyến khích nhập cư bất hợp pháp. Cựu thẩm phán di trú Jeremiah Johnson, người bị sa thải vào năm ngoái, cho rằng thông điệp gửi tới các thẩm phán là: “Hãy xúc tiến, đẩy nhanh tốc độ và ra lệnh trục xuất”.
Tỷ lệ từ chối tị nạn cũng tăng vọt: Trong tháng 6/2026, hơn 90% trong số hơn 140 phán quyết tị nạn được đưa ra tại Concord đã bị bác bỏ, tăng mạnh so với mức 23% vào cùng kỳ năm 2024. Tại một phiên xử gần đây, Thẩm phán Lauren Black đã xuất hiện qua cuộc gọi video để xử lý danh sách gồm 86 vụ việc vào buổi sáng—gấp khoảng ba lần quy mô thông thường—và xác định một nửa số người được triệu tập đã vắng mặt.
Ban tập viên CaliToday
