CaliToday News – Theo dữ liệu mua sắm của Ngũ Giác Đài và các phân tích quốc phòng gần đây, Hoa Kỳ có thể đối mặt với tình trạng dễ bị tổn thương trong nhiều năm tới khi nỗ lực bổ sung các kho tên lửa và đạn dược dẫn đường chính xác bị hao hụt nghiêm trọng do xung đột với Iran. Vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở việc Quốc hội có cấp đủ tiền hay không, mà là liệu các nhà lập pháp có duyệt ngân sách đủ sớm để khởi động các dây chuyền sản xuất vốn có lịch bàn giao kéo dài tới tận năm 2029 và 2030.
Chuyên gia phân tích quốc phòng Todd Harrison viết trên trang Defense One: “Tình trạng thiếu hụt đạn dược do xung đột với Iran là có thật và đang gia tăng. Tiền chỉ là một nguồn lực khan hiếm; nguồn lực còn lại là thời gian, và hai yếu tố này hoàn toàn khác nhau.”
Thời gian chờ bàn giao kéo dài nhiều năm
Dữ liệu về tiến độ mua sắm của Bộ Quốc phòng Mỹ cho thấy độ trễ rất lớn từ lúc đặt hàng đến khi nhận vũ khí:
- Tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3 MSE: Mất 31 tháng từ khi ký hợp đồng đến lần giao hàng đầu tiên. Nếu được cấp ngân sách vào tháng 12/2026, đợt bàn giao đầu tiên phải đến khoảng tháng 7/2029 mới bắt đầu.
- Tên lửa đánh chặn THAAD: Mất 34 tháng; nếu ký hợp đồng vào tháng 12/2026, thời điểm bàn giao dự kiến vào tháng 10/2029.
- Tên lửa hành trình Tomahawk Block Va: Mất 40 tháng, đồng nghĩa với việc các đợt giao hàng chỉ có thể bắt đầu vào khoảng tháng 4/2030.
Các mốc thời gian này được tính toán dựa trên giả định hợp đồng được ký ngay lập tức và quy trình sản xuất không gặp trở ngại phát sinh. Nếu Quốc hội trì hoãn cấp ngân sách đến tháng 3/2027, thời gian bàn giao sẽ bị lùi lại ít nhất thêm 3 tháng nữa.
Mức độ tiêu hao kỷ lục và áp lực lên đồng minh
Tình trạng cấp bách này xuất phát từ mức tiêu thụ vũ khí khổng lồ trong các đợt tác chiến:
- Mỹ đã phóng hơn 850 tên lửa hành trình Tomahawk chỉ trong 4 tuần đầu xung đột.
- Hơn 1.000 tên lửa đánh chặn Patriot và THAAD được sử dụng.
- Hơn 1.300 tên lửa chiến thuật lục quân (ATACMS) cũng đã được khai hỏa trong các đợt giao tranh ban đầu.
Hệ quả thiếu hụt kho vũ khí ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực viện trợ cho các đồng minh. Kho tên lửa Patriot tại châu Âu bị giới chức Mỹ và NATO đánh giá là cạn kiệt nghiêm trọng, trong khi Ukraine tiếp tục yêu cầu thêm đạn đánh chặn để đối phó tên lửa Nga. Ngũ Giác Đài cũng phải điều chuyển vũ khí từ châu Âu và khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương sang Trung Đông. Đầu năm nay, giới chức Mỹ từng cân nhắc chuyển hướng các lô vũ khí dự kiến giao cho Ukraine (bao gồm đạn phòng không) sang hỗ trợ lực lượng Mỹ tác chiến ở Trung Đông.
Bế tắc ngân sách và nguy cơ chiến lược
Quy trình xét duyệt ngân sách tại Quốc hội đang làm trầm trọng thêm vấn đề:
- Quốc hội Mỹ vẫn chưa thông qua ngân sách quốc phòng cho năm tài khóa 2027 để tăng sản lượng theo kế hoạch. Nếu các dự luật không hoàn tất trước ngày 1/10, Ngũ Giác Đài sẽ phải hoạt động theo nghị quyết duy trì ngân sách tạm thời (Continuing Resolution) — cơ chế giữ nguyên mức chi cũ và cấm khởi động các chương trình mới hay tăng tốc độ sản xuất.
- Đề xuất miễn trừ áp dụng cho các loại vũ khí thiết yếu như PAC-3 MSE và Tomahawk từ Nhà Trắng hiện chưa được đưa vào dự thảo của Quốc hội.
- Về gói điều hòa ngân sách (reconciliation), chính quyền đề xuất khoảng 57 tỷ USD cho việc mua sắm và nghiên cứu đạn dược/đánh chặn trong tổng đề xuất 350 tỷ USD cho quốc phòng. Tuy nhiên, Hạ viện chỉ duyệt 60 tỷ USD tổng chi tiêu quốc phòng, còn Thượng viện chưa thông qua phiên bản của mình.
Dù Ngũ Giác Đài đã nỗ lực ký các thỏa thuận với Lockheed Martin và các nhà thầu nhằm tăng tốc sản xuất THAAD, Patriot, và hướng tới tăng gấp 3 sản lượng PAC-3, năng lực công nghiệp không thể bù đắp khoảng trống trong một sớm một chiều.
Một phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cảnh báo việc tái xây dựng kho tên lửa trọng yếu sẽ là dự án kéo dài nhiều năm. Các kịch bản mô phỏng xung đột với Trung Quốc cũng chỉ ra rằng kho vũ khí tầm xa của Mỹ có thể bị tiêu hao sạch chỉ trong thời gian rất ngắn. Quốc hội có thể duyệt hàng tỷ USD qua một lá phiếu, nhưng không thể ngay lập tức tạo ra động cơ tên lửa, đầu dò dẫn đường, linh kiện điện tử, nhà xưởng hay công nhân kỹ thuật lành nghề. Mỗi tháng chậm cấp ngân sách đồng nghĩa với việc kéo dài thời gian nước Mỹ đối mặt với “lỗ hổng tổn thương” chiến lược này.
Ban tập viên CaliToday
