Thứ Năm vừa qua, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã bãi nhiệm Đại tướng Randy George, Tham mưu trưởng Lục quân Hoa Kỳ. Theo các quan chức quân đội, động thái này phản ánh sự rạn nứt ngày càng sâu sắc giữa ông Hegseth và ban lãnh đạo Lục quân.
Tướng George, người được bổ nhiệm vào vị trí này từ năm 2023, là người có công dẫn dắt Lục quân vượt qua một trong những cuộc khủng hoảng tuyển quân tồi tệ nhất lịch sử vào năm 2024. Gần đây, ông cũng thúc đẩy quân chủng đẩy nhanh việc trang bị các loại máy bay không người lái (drone) giá rẻ và các khí tài mới đang chiếm ưu thế trên chiến trường Ukraine.
Các quan chức quân sự cho biết, căng thẳng với Bộ trưởng Hegseth không xuất phát từ những khác biệt căn bản về định hướng phát triển Lục quân. Thay vào đó, đây là hệ quả từ những bất mãn kéo dài của ông Hegseth đối với quân chủng này, những tranh chấp về công tác nhân sự và mối quan hệ cơm chẳng lành canh chẳng ngọt với Bộ trưởng Lục quân Daniel P. Driscoll.
Trong năm qua, Tướng George và ông Driscoll đã thiết lập một liên minh chặt chẽ. Ông Hegseth cũng đã đụng độ với hai vị lãnh đạo này trong những tháng gần đây liên quan đến quyết định của Bộ trưởng Quốc phòng trong việc chặn đề bạt bốn sĩ quan Lục quân lên quân hàm Chuẩn tướng (1 sao).
Trong danh sách thăng quân hàm gồm 33 người, có 29 sĩ quan (phần lớn là nam giới da trắng) được thông qua, trong khi 4 người bị ông Hegseth nhắm tới gồm hai sĩ quan da đen và hai phụ nữ. Quyết định loại bỏ nhân sự đầy bất thường này khiến một số quan chức quân sự cấp cao đặt câu hỏi liệu các sĩ quan này có đang bị phân biệt đối xử vì chủng tộc hoặc giới tính hay không.
Suốt nhiều tháng, ông Hegseth đã gây áp lực buộc ông Driscoll và Tướng George phải gạch tên các sĩ quan này khỏi danh sách thăng quân hàm. Tuy nhiên, cả hai đã từ chối với lý do các sĩ quan này đều có hồ sơ phục vụ mẫu mực.
Cách đây hai tuần, Tướng George đã đề nghị gặp ông Hegseth để thảo luận về danh sách chuẩn tướng cũng như bày tỏ quan điểm rằng Bộ trưởng đang can thiệp quá sâu vào các quyết định nhân sự của Lục quân. Tuy nhiên, ông Hegseth đã từ chối cuộc gặp này.
Tuần trước, Laura Loomer — một người ủng hộ thuyết âm mưu cực hữu có quan hệ thân cận với ông Hegseth và Tổng thống Trump — đã đăng tải trên mạng xã hội rằng Bộ trưởng Quốc phòng đang “xem xét nghiêm túc” việc bãi nhiệm Tướng George. Bà Loomer cũng liên tục công kích Bộ trưởng Lục quân Driscoll.
Đại tướng George cũng được biết đến là người có mối quan hệ gần gũi với Lloyd J. Austin III, người tiền nhiệm của ông Hegseth và cũng là một cựu đại tướng Lục quân.
Những thay đổi nhân sự chớp nhoáng
Dự kiến, người thay thế Tướng George là Đại tướng Christopher LaNeve, cựu Trợ lý Quân sự Cao cấp cho ông Hegseth tại Ngũ Giác Đài. Ngoài Tướng George, ông Hegseth còn bãi nhiệm Đại tướng David M. Hodne, người vừa được thăng chức vào tháng 10 năm ngoái để lãnh đạo Bộ Tư lệnh Huấn luyện và Chuyển đổi Lục quân — một vị trí 4 sao then chốt tập trung vào hiện đại hóa và học thuyết quân sự.
Ngoài ra, một quan chức cho biết ông Hegseth cũng đã cách chức Thiếu tướng William Green Jr., Tuyên úy trưởng của Lục quân.
Dù tin đồn về việc bãi nhiệm Tướng George đã râm ran trong nhiều tháng, ông chỉ chính thức nhận được tin qua cuộc điện thoại từ ông Hegseth vào lúc 4 giờ chiều Thứ Năm. Đài CBS News đã đưa tin về vụ việc này gần như cùng thời điểm cuộc gọi diễn ra.
Các quan chức Lục quân cấp cao mô tả việc bãi nhiệm Tướng George là một đòn giáng mạnh vào quân chủng — nơi vốn đã chứng kiến nhiều sĩ quan 3 sao và 4 sao dày dạn kinh nghiệm chiến trường tại Iraq và Afghanistan bị sa thải hoặc gạt sang một bên trong những tháng gần đây.
Vào tháng 10 năm ngoái, Đại tướng James J. Mingus, Phó Tham mưu trưởng Lục quân, cũng đã bị buộc phải từ chức sớm hơn một năm so với dự kiến.
Di sản của một nhà lãnh đạo đổi mới
Tướng George từng tham gia nhiều nhiệm kỳ tác chiến tại Iraq và Afghanistan, nơi ông gây dựng danh tiếng là một nhà lãnh đạo tác chiến sáng tạo. Tại Afghanistan, ông đã rút quân khỏi các thung lũng xa xôi — nơi diễn ra những trận chiến đẫm máu nhưng vô nghĩa — để tập trung bảo vệ các trung tâm dân cư. Thay vì chỉ truy lùng Taliban, ông yêu cầu binh sĩ nhắm vào và loại bỏ các quan chức chính phủ Afghanistan tham nhũng đang đàn áp người dân.
Trên cương vị Tham mưu trưởng Lục quân, ông đã khởi xướng chương trình “Chuyển đổi trong tiếp xúc” (transformation in contact). Theo đó, các lữ đoàn 3.000 quân được khuyến khích thử nghiệm các loại drone mới, chiến thuật mới và hệ thống chỉ thị mục tiêu dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI).
Để có kinh phí cho những thay đổi này, Tướng George đã khai tử các loại vũ khí mà ông và các lãnh đạo khác tin rằng không còn khả năng sống sót trên chiến trường hiện đại. Ông đã cắt giảm dự án M-10 Booker, một loại xe tăng hạng nhẹ được thiết kế để chống lại hỏa lực súng máy và súng lựu đạn. Lục quân đã chi hơn 1 tỷ USD để phát triển nó, nhưng năm ngoái đã quyết định dừng lại vì loại xe này quá dễ bị tiêu diệt bởi một chiếc drone tự sát giá chỉ từ 500 đến 1.000 USD.
Thay vào đó, ông đầu tư vào Xe chở quân Bộ binh (ISV) — một loại xe cơ động hạng nhẹ giống như xe buggy vượt địa hình, ưu tiên tốc độ và khả năng ẩn mình dưới các tán cây để tránh bị tấn công thay vì bọc giáp dày.
Trong những tháng gần đây, Tướng George cũng thúc đẩy Lục quân đẩy nhanh phát triển M1E3 Abrams, phiên bản mới nhất của dòng xe tăng chủ lực, với yêu cầu phải nhẹ hơn, nhanh hơn và cơ động hơn các thế hệ tiền nhiệm.
Nguồn nytimes
