CALITODAY (29/3/2026): Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth luôn có những buổi cầu nguyện tại Tòa Bạch Ốc hay tại Ngũ Giác Đài, nhưng sáng nay Chủ Nhật 29/3 Đức Giáo Hoàng Leo XIV trong lễ Lá tại Vatican nói “Chúa không nghe lời cầu nguyện của những cá nhân phát động chiến tranh”, trong bối cảnh xung đột Mỹ-Israel tấn công Iran vẫn tiếp diễn.
“Anh chị em, đây là Chúa của chúng ta: Chúa Giêsu, Vua Hòa Bình, người từ chối chiến tranh, người mà không ai có thể dùng để biện minh cho chiến tranh,” vị Giáo hoàng Mỹ đầu tiên, dẫn một đoạn Kinh Thánh, nói với các tín hữu tại Quảng trường Thánh Phêrô, theo hãng thông tấn Associated Press.
“Ngài không nghe lời cầu nguyện của những người phát động chiến tranh, mà bác bỏ chúng,” Giáo hoàng Leo XVI nhấn mạnh.
Những phát biểu của Giáo hoàng được đưa ra vào Chủ nhật Lễ Lá, ngày đầu tiên của Tuần Thánh, kết thúc vào lễ Phục Sinh. Đây cũng không phải lần đầu tiên ngài lên án chiến tranh tại Iran, bắt đầu từ ngày 28/2.
Vào ngày 1/3, ngay sau khi Mỹ và Israel bắt đầu không kích Iran, ngài viết trên nền tảng mạng xã hội X: “Ổn định và hòa bình không đạt được bằng các mối đe dọa lẫn nhau, cũng không qua việc sử dụng vũ khí, vốn gieo rắc sự hủy diệt, đau khổ và cái chết, mà chỉ thông qua đối thoại hợp lý, chân thành và có trách nhiệm.”
Kể từ khi xung đột nổ ra, ít nhất 1.551 dân thường ở Iran, bao gồm ít nhất 236 trẻ em, đã thiệt mạng tính đến thứ Bảy 28/3 hôm qua, theo Cơ quan Tin tức Hoạt động Nhân quyền Hoa Kỳ (HRANA). Ngoài ra, ít nhất 1.208 binh sĩ Iran và 702 người “không phân loại” cũng đã chết, HRANA cho biết.
Bảy binh sĩ Mỹ cũng thiệt mạng do các cuộc trả đũa của Iran, trong khi 6 quân nhân khác chết khi một máy bay tiếp nhiên liệu rơi tại Iraq vào ngày 12/3. Bộ Y tế Lebanon cũng cho biết hôm thứ Sáu 27/3 rằng các cuộc tấn công của Israel đã khiến 1.142 người thiệt mạng, trong khi dân thường ở Israel, Iraq và Kuwait cũng bị giết trong các trận đánh.
Cũng vào sáng Chủ nhật 29/3, Giáo hoàng Leo XIV bày tỏ sự đoàn kết với cộng đồng Kitô giáo ở Trung Đông, khi các cuộc trả đũa của Iran sau làn sóng không kích đầu tiên của Mỹ-Israel đã làm khu vực này rơi vào chiến tranh. Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, tính đến năm 2020, có hơn 12,9 triệu Kitô hữu ở Trung Đông.
“Vào đầu Tuần Thánh, lời cầu nguyện của chúng ta càng hướng về các Kitô hữu ở Trung Đông, những người đang phải chịu hậu quả của một cuộc xung đột tàn bạo và, trong nhiều trường hợp, không thể tham dự đầy đủ các nghi lễ trong những ngày thánh này,” vị giáo hoàng viết trên X. “Cũng như Giáo hội chiêm ngưỡng mầu nhiệm Khổ nạn của Chúa, chúng ta không thể quên những người hôm nay thực sự đang chia sẻ nỗi đau của Ngài.
“Cuộc thử thách của họ thách thức lương tâm của tất cả chúng ta. Hãy nâng lời cầu nguyện lên Vị Hoàng Tử Hòa Bình, để Ngài có thể nâng đỡ những dân tộc bị chiến tranh làm tổn thương và mở ra những con đường cụ thể dẫn đến hòa giải và hòa bình.
Đức Giáo Hoàng cầu nguyện cho hòa bình Iran, nhưng tình hình chiến tranh Iran ngày càng khủng khiếp.
Khi chương trình hạt nhân bí mật của Iran bị quốc tế chú ý cách đây hơn hai thập kỷ, Tehran khẳng định rằng mục đích của họ là hòa bình và họ không có kế hoạch phát triển vũ khí.
Lãnh tụ tối cao khi đó của đất nước Iran là Ayatollah Ali Khamenei, thậm chí còn ban hành một fatwa (phán quyết pháp lý theo luật Hồi giáo) cấm việc này.
Nhưng cái chết của ông dưới tay Mỹ và Israel vào Thứ Bảy 28/02 tháng trước có thể mở đường cho các phe cứng rắn nhất trong chế độ xem xét lại phán quyết đó. Diễn ngôn công khai tại Iran đã bắt đầu chuyển theo hướng này.
“Fatwa về hạt nhân đã chết,” Trita Parsi của Quincy Institute for Responsible Statecraft nói với CNN. “Quan điểm của giới tinh hoa cũng như công chúng đã thay đổi mạnh mẽ về vấn đề này, điều đó không có gì ngạc nhiên khi Iran đã bị ném bom hai lần trong lúc đang đàm phán bởi hai quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân.”
Trong nhiều năm, lãnh tụ tối cao trước đây đã chống lại áp lực nội bộ nhằm cho phép chế tạo vũ khí hạt nhân, đặc biệt sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân được đàm phán giữa Iran và chính quyền Barack Obama vào năm 2018.
Đối mặt với sự thù địch ngày càng gia tăng từ Mỹ và Israel, ông Khamenei thay vào đó kiên trì với học thuyết mà các chuyên gia gọi là “kiên nhẫn chiến lược”. Ông cho phép Iran từng bước thúc đẩy chương trình làm giàu uranium, đưa vật liệu ngày càng tiến gần tới cấp độ dùng cho vũ khí mà không vượt qua ngưỡng phát triển bom thực sự.
Mỹ nên chính thức hợp tác với Ukraine để phát triển các công nghệ quốc phòng tiên tiến
Ukraine đang nhanh chóng trở thành một trong những môi trường đổi mới quốc phòng quan trọng nhất trong thế giới dân chủ, đồng thời là một trụ cột mới nổi của nền tảng công nghiệp đồng minh hiện đang góp phần phòng thủ trước Iran.
Điều này ngày càng rõ ràng trong tháng qua. Kyiv đã triển khai các chuyên gia tới 5 quốc gia vùng Vịnh để hỗ trợ chống lại máy bay không người lái của Iran. Ngoài ra, một phái đoàn các doanh nhân quốc phòng Ukraine thuộc sáng kiến Brave1 đã đến thăm 6 thành phố của Mỹ trong hai tuần qua, trình diễn công nghệ của họ trong một chuyến “roadshow” ấn tượng. Brave1 đang thách thức cách nhìn cũ ở Washington rằng Ukraine chỉ là nạn nhân cần viện trợ từ Mỹ.
Thành công của các công nghệ quốc phòng liên quan đến Ukraine cho thấy một sự chuyển dịch mà nhiều quan chức Mỹ, kể cả tại Ngũ Giác Đài, vẫn chưa đánh giá đầy đủ: Ukraine không chỉ là một chiến trường, mà còn là nguồn năng lực chiến lược quan trọng cho phương Tây. Các công nghệ được phát triển và kiểm chứng tại Ukraine có thể đầu tư, xuất khẩu và có giá trị chiến lược — không chỉ là những giải pháp tạm thời trong chiến tranh.
Đã đến lúc các nhà hoạch định chính sách Mỹ chính thức áp dụng mô hình “lợi thế quân sự định tính” đối với Ukraine. Điều này có nghĩa là chuyển từ tư duy viện trợ sang quan hệ đối tác dựa trên đồng phát triển, đồng sản xuất, thử nghiệm, mua sắm và sản xuất công nghiệp. Mỹ có thể hợp tác với Ukraine trong các công nghệ tự động hóa tương lai, giống như đã làm với Israel để xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa ba tầng nổi tiếng.
Ukraine có điểm đặc biệt là trong bốn năm chiến tranh toàn diện với Nga, nước này đã phát triển một chu trình cực nhanh giữa nhu cầu tiền tuyến, thích ứng kỹ thuật và triển khai thực tế. Ở các quốc gia thời bình, quy trình mua sắm thường chậm chạp, tách rời kỹ sư với người sử dụng và ưu tiên giấy tờ hơn hiệu quả.
Ngược lại, Ukraine buộc phải đi theo hướng hoàn toàn khác. Các sản phẩm chiến trường được đánh giá nhanh chóng dựa trên hiệu quả giải quyết các vấn đề sinh tử thực tế. Áp lực này đã thúc đẩy mạnh mẽ sản xuất drone, cũng như phần mềm, tác chiến điện tử, thông tin liên lạc, robot, định vị và hệ thống nhiệm vụ. Vì vậy, Ukraine đang trên đà sản xuất tới 7 triệu drone vào năm 2026 và nhanh chóng chiếm ưu thế toàn cầu trong lĩnh vực này.
Đây cũng là lý do vì sao Brave1 và hệ sinh thái công nghệ quốc phòng Ukraine đáng được các nhà hoạch định chính sách Mỹ quan tâm. Những gì bên ngoài nhìn như các startup thời chiến thực chất là một nền tảng công nghiệp và công nghệ đang trưởng thành.
Ukraine cũng sở hữu một điều mà ít quốc gia nào có thể tái tạo: bộ dữ liệu chiến tranh hiện đại cực kỳ giá trị. Sự kết hợp giữa tác chiến thực tế, cải tiến nhanh và triển khai thực tiễn tạo ra môi trường học hỏi khó mô phỏng. Trong kỷ nguyên mà tự động hóa, nhắm mục tiêu và ra quyết định bằng máy móc sẽ định hình cạnh tranh quân sự, dữ liệu và môi trường thử nghiệm quan trọng không kém phần cứng. Ukraine đang trở thành nơi xây dựng tương lai đó dưới áp lực thực tế.
Nỗ lực đổi mới quốc phòng của Ukraine cũng đang định hình lại địa chính trị toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh xung đột Trung Đông. Việc triển khai chuyên gia Ukraine cho thấy kiến thức của họ đang mang tính toàn cầu. Kinh nghiệm bảo vệ bầu trời Ukraine hiện được xem là thiết yếu cho chiến tranh tương lai.
Điều này cần được chú ý nhiều hơn ở Washington. Trong nhiều năm, cách tiếp cận mặc định là: viện trợ, chuyển giao vũ khí và duy trì khả năng kháng cự của Ukraine. Nhưng điều này cũng khiến những người chỉ trích coi Ukraine là gánh nặng cho người nộp thuế Mỹ. Giờ đây, các nhà hoạch định chính sách có thể lập luận rằng Ukraine là đối tác quốc phòng ngang hàng với Mỹ — tương tự như mối quan hệ với Israel.
Sự thay đổi này sẽ mang lại lợi ích cho cả hai bên. Với Ukraine, nó giúp chuyển đổi đổi mới thời chiến thành sức mạnh kinh tế lâu dài. Với Mỹ và đồng minh, nó củng cố nền tảng quốc phòng bằng công nghệ được thử nghiệm trong điều kiện chiến trường khắc nghiệt nhất ở châu Âu kể từ Thế chiến II, đồng thời tăng cường chuỗi cung ứng.
Ukraine đang trở thành nơi thử nghiệm đổi mới quân sự, nhà phát triển hệ thống đã được kiểm chứng và là trụ cột tương lai của năng lực công nghiệp đồng minh. Washington cần cập nhật cách nhìn của mình.
Chính sách dài hạn đúng đắn là tích hợp Ukraine vào hệ sinh thái sản xuất, dữ liệu và chuỗi cung ứng sẽ định hình an ninh xuyên Đại Tây Dương trong tương lai — không chỉ giúp Ukraine tự vệ hôm nay.
Ukraine không chỉ là một quốc gia đang có chiến tranh mà còn là một quốc gia sản xuất công nghệ quốc phòng cao cấp để bảo vệ phòng thủ cho thế giới.
Trump làm tổn hại đến kinh tế và an ninh quốc gia của Hoa Kỳ, phá vỡ các lời hứa khi tranh cử
Tổng thống Trump là một kẻ lừa đảo, điều hành đất nước một cách kém cỏi dựa trên cảm xúc, định kiến, lợi ích cá nhân, sự bốc đồng, thiếu hiểu biết và dối trá. Ông đã cố ý phá vỡ nhiều lời hứa trong chiến dịch tranh cử và gây tổn hại nghiêm trọng đến kinh tế và an ninh quốc gia của Mỹ.
Trump hầu như không bị ràng buộc. Ông đã bổ nhiệm những kẻ xu nịnh, không đủ năng lực vào các vị trí cấp cao trong chính quyền, những người luôn nói “vâng, thưa ngài” với mọi đề xuất của ông, dù có gây hại đến đất nước. Đa số Đảng Cộng hòa yếu kém tại Hạ viện và Thượng viện đã từ bỏ nghĩa vụ hiến định của mình trong việc kiểm soát và cân bằng quyền lực, để mặc cho những hành vi lạm quyền trắng trợn của ông.
Tổng thống phạm sai trái khi phá vỡ lời hứa làm cho nước Mỹ trở nên “dễ sống hơn”, phát động một cuộc chiến không cần thiết với Iran dù từng hứa chấm dứt các cuộc chiến cũ và không bắt đầu chiến tranh mới, và tiến hành trục xuất hàng loạt người nhập cư không giấy tờ — đồng thời sai sự thật khi cho rằng nhiều người trong số họ là tội phạm bạo lực. Thực tế, một nghiên cứu cho thấy những người nhập cư này bị bắt vì tội bạo lực và ma túy với tỷ lệ chưa đến một nửa so với người sinh ra tại Mỹ.
Hiệu suất tồi tệ của Trump giải thích vì sao khoảng 56% người Mỹ không tán thành công việc ông đang làm, theo trung bình các cuộc thăm dò gần đây của RealClearPolitics.
Về kinh tế, ứng cử viên Trump đã hứa vào năm 2024 sẽ “chấm dứt lạm phát” và nhanh chóng giảm “giá của mọi thứ”. Nhưng lạm phát vẫn tiếp diễn ở mức 2,4% từ tháng 2/2025 đến tháng 2 năm nay, một phần do các mức thuế quan không cần thiết mà Trump áp đặt.
Và đúng vậy, đây là nền kinh tế của ông ấy — xin đừng tiếp tục đổ lỗi cho cựu Tổng thống Joe Biden về những vấn đề mà Trump đã gây ra.
Mặc dù Trump sai sự thật khi tuyên bố thuế quan do các nước ngoài trả, thực tế chúng được các công ty Mỹ nhập khẩu hàng hóa chi trả và phần lớn được chuyển sang người tiêu dùng dưới dạng giá cao hơn.
Các mức thuế của Trump đã gây thiệt hại cho các doanh nghiệp Mỹ nhập khẩu linh kiện để sản xuất trong nước, các nhà bán lẻ bán hàng nhập khẩu, và nông dân cùng các nhà xuất khẩu Mỹ khác khi mất thị trường nước ngoài do các biện pháp trả đũa thuế quan.
Hơn nữa, các chính sách thuế của tổng thống thường xuyên thay đổi một cách khó lường, khiến doanh nghiệp khó lập kế hoạch cho tương lai. Nhiều mức thuế đã bị Tòa án Tối cao tuyên là bất hợp pháp vì không được Quốc hội phê chuẩn, nhưng Trump vẫn đang tìm cách tiếp tục thu chúng bằng các lý do pháp lý khác.
Trump tuyên bố thuế quan sẽ hồi sinh ngành sản xuất Mỹ và tạo việc làm, nhưng Mỹ đã mất 98.000 việc làm trong lĩnh vực sản xuất vào năm 2025, một phần do thuế quan. “Phương thuốc” của Trump còn tệ hơn cả “căn bệnh”.
Làm trầm trọng thêm tác động của thuế quan, giá xăng, dầu diesel, các nhiên liệu vận tải khác, dầu sưởi và điện đã tăng vọt kể từ khi Mỹ và Israel quyết định tấn công Iran vào ngày 28/2. Điều này không chỉ khiến việc đi lại đắt đỏ hơn mà còn làm tăng chi phí vận chuyển thực phẩm và hàng hóa, sản xuất và xây dựng — từ đó đẩy giá cả lên cao.
Chúng ta nên dự đoán giá cả sẽ tiếp tục tăng nếu cuộc chiến với Iran kéo dài.
Các chính sách thuế quan, cuộc chiến với Iran, việc giảm hỗ trợ Ukraine, việc lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, các đe dọa chiếm Cuba và Greenland, đe dọa rút khỏi NATO, cùng những lời xúc phạm xấu xí đối với các đồng minh Mỹ cũng đã làm suy yếu an ninh quốc gia. Lãnh đạo nhiều quốc gia hiện coi Trump là một đồng minh khó đoán, không đáng tin cậy và bất ổn.
Ngoài những thiệt hại kinh tế do thuế quan và chiến tranh với Iran, việc Trump ám ảnh với chương trình trục xuất hàng loạt — mà ông tuyên bố sẽ là lớn nhất trong lịch sử Mỹ — cũng gây nguy hiểm cho nền kinh tế.
Khoảng 8,3 triệu người nhập cư không giấy tờ có việc làm tại Mỹ vào năm 2022, chiếm gần 5% lực lượng lao động, theo Trung tâm Nghiên cứu Pew.
Nếu tất cả những người này và gia đình họ bị trục xuất, các nhà tuyển dụng sẽ gặp khó khăn trong việc tìm đủ lao động để trồng và thu hoạch thực phẩm, làm việc trong xây dựng, nhà máy và các công việc đòi hỏi nhiều lao động khác với mức lương tương đối thấp.
Tổng thể, nhiệm kỳ của Trump đã trở thành một thảm họa đối với đất nước và thế giới. Nếu nhiều người Mỹ nhận ra vào năm 2024 rằng ông sẽ là một tổng thống tồi tệ như vậy trong nhiệm kỳ thứ hai, có lẽ Kamala Harris đã là tổng thống hiện nay. Với gần ba năm còn lại trong nhiệm kỳ, thật đáng lo ngại khi nghĩ đến việc Trump còn có thể gây thêm bao nhiêu thiệt hại.
Cách hiệu quả nhất để bảo vệ đất nước khỏi “triều đại sai lầm” của vị tổng thống thất thường này là người Mỹ bầu thêm các thành viên Đảng Dân chủ, người độc lập và những người Cộng hòa dũng cảm vào Hạ viện và Thượng viện vào tháng 11 — những người sẵn sàng đứng lên chống lại Trump.
Chúng ta cần bầu ra những nhà lập pháp không sẵn sàng trao cho tổng thống “tấm séc trắng” để tiếp tục phớt lờ luật pháp và Hiến pháp, gây tổn hại đất nước. Nói theo cách khác, đây là lúc tất cả những người tốt cần đứng lên vì đất nước mình.
Nga đã chụp ảnh vệ tinh căn cứ Mỹ tại Saudi Arabia trước vụ tấn công của Iran
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã nói với NBC News vào thứ Bảy 28/3 rằng lực lượng Nga đã chụp ảnh vệ tinh một căn cứ không quân của Mỹ tại Saudi Arabia ba lần trong những ngày trước khi Iran tấn công địa điểm này.
Trong một cuộc phỏng vấn tại Doha, Qatar, Zelensky nói rằng ông “100%” tự tin rằng Nga đã chia sẻ thông tin tình báo đó với Iran. Vào thứ Sáu 27/3, một cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran vào căn cứ không quân Prince Sultan tại Al-Kharj, Saudi Arabia, đã làm 12 binh sĩ Mỹ bị thương, theo báo The Wall Street Journal.
Báo này cho biết hai quân nhân bị thương nặng, trong khi 10 người khác bị chấn động não. Cuộc tấn công cũng làm hư hại nhiều máy bay tiếp nhiên liệu của Mỹ và một số thiết bị bay không người lái, theo Wall Street Journal.
Zelensky lưu ý vào thứ Bảy 28/3 rằng bản tin tình báo hàng ngày của ông cho thấy vệ tinh Nga đã chụp ảnh căn cứ không quân này, nơi đóng quân của binh sĩ Mỹ và Saudi, vào các ngày 20, 23 và 25 tháng 3 năm 2026.
“Tôi nghĩ rằng việc giúp người Iran là có lợi cho Nga,” ông nói. “Và tôi không chỉ tin – tôi biết – rằng họ chia sẻ thông tin. Họ có giúp người Iran không? Tất nhiên rồi. Bao nhiêu phần trăm? Một trăm phần trăm.”
“Chúng ta biết rằng nếu họ chụp ảnh một lần, đó là bước chuẩn bị. Nếu họ chụp ảnh lần thứ hai, giống như một cuộc mô phỏng. Lần thứ ba có nghĩa là trong một hoặc hai ngày tới, họ sẽ tấn công,” ông bổ sung sau đó.
The Hill đã liên hệ với Ngũ Giác Đài và Bộ Ngoại giao Nga để xin bình luận nhưng chỉ im lặng.
Đầu tháng này, quân đội Ukraine đã triển khai các đơn vị chống drone để bảo vệ dân thường và cơ sở hạ tầng tại Kuwait, Jordan, Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Trước đó, Tổng thống Trump từng nói với nhiều cơ quan truyền thông rằng Mỹ không cần sự trợ giúp từ Ukraine trong bối cảnh chiến tranh với Iran.
Vào thứ Bảy 28/3, Zelensky đã gặp Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, Emir của Qatar, cùng với Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani. Lãnh đạo Ukraine đã viết trên mạng xã hội X rằng ông “cập nhật tình hình an ninh tại Ukraine, các cuộc tấn công liên tục của Nga, và sự hợp tác chặt chẽ giữa Nga với chế độ Iran.”
Zelensky cũng nhấn mạnh một quan hệ đối tác công nghiệp quốc phòng “cùng có lợi” kéo dài 10 năm giữa hai chính phủ, mà theo ông “bao gồm các dự án công nghiệp quốc phòng chung, thành lập các cơ sở đồng sản xuất, và các quan hệ đối tác công nghệ giữa các công ty.”
Chuỗi cung ứng dược phẩm bị rối loạn do chiến tranh với Iran
Khi cuộc chiến của Tổng thống Trump tại Iran tiếp diễn, nó đang gây ra mối đe dọa ngày càng lớn đối với chuỗi cung ứng dược phẩm và có nguy cơ đẩy giá nhiều loại thuốc tăng cao, đặc biệt là những loại phụ thuộc vào hóa dầu.
Cuộc chiến ở Iran và việc eo biển Hormuz bị đóng cửa trên thực tế đã khiến giá năng lượng tăng vọt và làm gián đoạn chuỗi cung ứng của nhiều ngành công nghiệp. Mặc dù Trung Đông không phải là khu vực sản xuất dược phẩm lớn như Trung Quốc hay Ấn Độ, vẫn có một số sản phẩm có nguồn gốc từ khu vực này, và nhiều loại thuốc cần hóa dầu để sản xuất.
“Nếu tình trạng bất ổn kéo dài, bạn sẽ thấy thời gian giao hàng và chi phí vận chuyển tăng lên, ảnh hưởng trực tiếp đến các nguyên liệu cần thiết cho thuốc, bao gồm cả các nguyên liệu đầu vào quan trọng để sản xuất hoạt chất dược phẩm,” Gerren McHam, phó chủ tịch phụ trách đối ngoại tại API Innovation Center, nói với The Hill.
Tổ chức Dược điển Hoa Kỳ (USP) đã công bố báo cáo đánh giá rủi ro về xung đột Trung Đông, cho thấy tác động hiện tại vẫn còn hạn chế. Khu vực này chỉ chiếm 0,3% sản lượng hoạt chất dược phẩm (API) và 0,6% sản lượng thuốc dạng rắn uống, chủ yếu tập trung ở Jordan và Israel.
Tuy nhiên, có một số loại thuốc mà hai quốc gia này đóng vai trò quan trọng. Jordan sản xuất khoảng một nửa lượng hỗn dịch uống amoxicillin trên toàn cầu và lượng API tương tự cho etomidate – một loại thuốc gây mê tác dụng nhanh. Khoảng 73% API cho flumazenil – thuốc dùng để đảo ngược tác dụng của benzodiazepine – được sản xuất tại Israel và Jordan.
Các chuyên gia y tế cho biết đều có phương án điều trị thay thế cho những loại thuốc này, và các cơ sở y tế đã sẵn sàng ứng phó với khả năng thiếu hụt.
“Có các lựa chọn điều trị thay thế. Trên thực tế, chúng ta đã từng trải qua tình trạng thiếu hụt những loại thuốc này trong thời gian gần đây, nên đã quen với các chiến lược giảm thiểu nếu cần,” Michael Ganio, giám đốc cấp cao phụ trách thực hành và chất lượng dược tại Hiệp hội Dược sĩ Hệ thống Y tế Hoa Kỳ, cho biết.
Ganio cũng lưu ý rằng Israel là nhà cung cấp duy nhất của một số loại thuốc, nhưng đây là các “thuốc hiếm dành cho bệnh hiếm gặp”, nên tác động vẫn sẽ hạn chế nếu xung đột ảnh hưởng đến chúng.
Ngoài sản xuất dược phẩm, eo biển Hormuz là tuyến thương mại quan trọng, và điều này khiến giới quan sát lo ngại hơn, đặc biệt nếu xung đột kéo dài.
“Tác động lớn hơn là việc gián đoạn không phận và các tuyến vận tải đường biển — khó định lượng nhưng chúng ta biết rằng một lượng lớn nguyên liệu từ Ấn Độ cần vận chuyển sang châu Âu để hoàn thiện sản xuất. Về mặt logic, chuỗi cung ứng đó dễ bị tổn thương,” USP cho biết.
Tổ chức này cũng nhấn mạnh Biển Đỏ – nằm phía tây Ả Rập Xê Út và tách khỏi eo Hormuz – là nguồn rủi ro cao hơn, vì đây là tuyến đường mà Ấn Độ sử dụng để vận chuyển khối lượng lớn API và thuốc thành phẩm sang Mỹ và châu Âu.
Lực lượng Houthi tại Yemen hôm thứ Sáu đã đe dọa tham gia chiến tranh để hỗ trợ Iran. Nhóm này có thể đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb trên Biển Đỏ, tương tự như Iran đã làm với eo Hormuz, làm tắc nghẽn thêm một hành lang vận tải quan trọng.
Ấn Độ là nhà sản xuất lớn thuốc generic (thuốc gốc) trên toàn cầu, chiếm phần lớn đơn thuốc tại Mỹ. Với lợi nhuận vốn đã rất thấp, áp lực từ chi phí năng lượng tăng và tuyến thương mại nguy hiểm hơn có thể khiến các nhà sản xuất không còn khả năng cạnh tranh.
Ganio gọi áp lực tiềm tàng này đối với nhập khẩu thuốc generic là “gần giống như một loại thuế quan gián tiếp”.
Hóa dầu, được sản xuất từ dầu mỏ, là nguyên liệu đầu vào quan trọng cho hầu hết các loại thuốc. Nếu giá năng lượng cao kéo dài, chi phí tăng này có khả năng sẽ được chuyển sang người tiêu dùng.
Một phân tích năm 2011 về sự phụ thuộc của ngành dược vào dầu mỏ ước tính rằng 99% nguyên liệu và hóa chất phản ứng trong sản xuất dược phẩm có nguồn gốc từ hóa dầu, và có rất ít vật liệu thay thế.
Tính đến thứ Sáu, giá dầu thô đã vượt 100 USD/thùng, và có thể tăng cao hơn nữa nếu chiến tranh kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng.
Hóa dầu không trực tiếp là thành phần của thuốc, nhưng cần thiết cho quá trình sản xuất.
“Những thứ không trực tiếp nằm trong thuốc nhưng cần thiết trong các con đường tổng hợp hóa học,” Ganio nói. “Vì vậy, có thể có một số loại thuốc dựa trên hóa dầu, đặc biệt là các hydrocarbon nhỏ.”
Và giống như hầu hết các sản phẩm khác, các hóa chất này cần được vận chuyển trên toàn cầu. Tuy nhiên, những người am hiểu chuỗi cung ứng dược phẩm cho biết họ vẫn chưa quá lo ngại.
“Hiện tại, ở Mỹ, chưa có dấu hiệu nào cho thấy xung đột đang ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng hoặc khả năng cung ứng thuốc,” McHam nói.
“Đây là lời nhắc nhở về mức độ dễ tổn thương của chuỗi cung ứng dược phẩm, đặc biệt là thuốc generic; nhất là các nguyên liệu quan trọng để sản xuất thuốc,” ông nói thêm. “Rủi ro thực sự có thể không phải là hôm nay, nhưng nó đặt ra một mối lo ngại rộng hơn. Nếu sự gián đoạn tiếp theo nghiêm trọng hơn hoặc ảnh hưởng đến một phần then chốt của chuỗi cung ứng, điều gì sẽ xảy ra?”
Những gì chúng ta biết vào ngày thứ 30 của cuộc chiến với Iran
Israel chuẩn bị cho “chiến tranh đa mặt trận” và thêm quân Mỹ đến khu vực.
Khi xung đột ở Trung Đông bước vào tháng thứ hai, tất cả các bên chính đều củng cố lập trường của mình, dường như cân nhắc khả năng leo thang hơn nữa.
Israel cho biết họ đã chuẩn bị cho “chiến tranh đa mặt trận”, Chủ tịch Quốc hội Iran nói lực lượng nước này đang “chờ đợi” một cuộc xâm lược trên bộ của Mỹ, trong khi thêm quân Mỹ đã đến khu vực.
Dưới đây là cập nhật mới nhất.
Lực lượng Iran “chờ đợi”: Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Mỹ “bí mật lên kế hoạch xâm lược trên bộ” trong khi vẫn đưa ra khả năng đàm phán, và nói lực lượng Tehran “đang chờ họ.” Ghalibaf được xem là một trong những nhân vật dân sự cấp cao sống sót ở Iran, và từng được coi là đối tượng có thể đàm phán với Mỹ.
Israel “chuẩn bị”: Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết họ sẵn sàng cho chiến tranh “đa mặt trận” sau khi Houthi phóng hai tên lửa về phía nam Israel. Cả hai tên lửa đều bị đánh chặn. “Trong hai năm rưỡi qua, chúng tôi đã chiến đấu trong một cuộc chiến đa mặt trận,” phát ngôn viên IDF nói. IDF cũng cho biết họ chỉ còn vài ngày nữa là có thể tấn công tất cả các mục tiêu ở Iran mà họ coi là “ưu tiên hàng đầu.”
Israel ở Lebanon: Sau đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ra lệnh mở rộng vùng đệm an ninh của Israel ở miền nam Lebanon. IDF chiếm đất phía nam sông Litani và đã phá hủy nhiều cây cầu bắc qua sông. Các nhóm cứu trợ cảnh báo rằng điều này cắt đứt các nguồn sống thiết yếu của hàng chục nghìn cư dân.
Houthi tham chiến: Các phiến quân Houthi – một lực lượng được Iran hậu thuẫn ở Yemen – đã tham gia xung đột Trung Đông, phóng hai tên lửa vào Israel. Trước đó, họ đã làm gián đoạn các tuyến đường biển trong khu vực, tấn công các tàu trên Biển Đỏ để trả đũa chiến tranh của Israel ở Gaza. Sự tham gia của họ hiện làm dấy lên nguy cơ gián đoạn thêm cho ngành vận tải biển toàn cầu, vốn đã chịu ảnh hưởng bởi việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz.
Triển khai quân Mỹ: USS Tripoli, chở 3.500 thủy thủ và Thủy quân Lục chiến, đã đến Trung Đông, theo Lực lượng Trung tâm Mỹ. CNN đưa tin trước đó rằng một Đơn vị Thủy quân Lục chiến sẽ được triển khai tới khu vực. Các đơn vị này thường được dùng cho các nhiệm vụ như sơ tán quy mô lớn và các chiến dịch đổ bộ từ biển lên bờ, bao gồm cả cuộc đột kích và tấn công.
Cập nhật eo biển Hormuz: Iran đã đồng ý cho 20 tàu mang cờ Pakistan đi qua eo biển Hormuz, theo Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan Ishaq Dar. Theo thỏa thuận, hai tàu sẽ đi qua eo biển mỗi ngày.
Nỗ lực ngoại giao: Ngoại trưởng Ai Cập, Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ gặp nhau ở Pakistan hôm Chủ nhật 29/3 để đàm phán bốn bên. Các cường quốc khu vực đang tìm cách giảm leo thang cuộc chiến, vốn đe dọa an ninh năng lượng và biên giới của họ. Trong các cuộc họp, Thủ tướng Pakistan đánh giá cao “sự kiềm chế đáng kể của Saudi Arabia,” trong khi Bộ trưởng Ngoại giao Ishaq Dar gọi cuộc họp là “rất hiệu quả.”
Người điều phối quan trọng: Sau cuộc họp với lãnh đạo khu vực ở Islamabad hôm Chủ nhật, Pakistan cho biết sẵn sàng tổ chức các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran “trong những ngày tới” để thảo luận về giảm leo thang xung đột.
Chưa thấy kết thúc: Một quan chức an ninh cấp cao Iran nói với CNN rằng Tehran sẽ quyết định khi nào chiến tranh kết thúc, phản bác đánh giá của Mỹ rằng xung đột có thể kết thúc trong vài tuần. “Đây là chiến tranh của chúng tôi, và chúng tôi sẽ không ngừng bảo vệ cho đến khi dạy cho Trump và Netanyahu một bài học lịch sử,” quan chức này nói.
Tình hình trên thực địa
Tehran bị tấn công: Truyền thông nhà nước Iran đưa tin thủ đô bị oanh tạc nặng, bao gồm cả khu dân cư, với nhiều vụ nổ xảy ra vào tối thứ Bảy 28/3. Parchin – một địa điểm liên quan đến hoạt động quân sự – nằm trong số các mục tiêu.
Hạ tầng bị phá hủy: Nhiều cơ sở hạ tầng ở Trung Đông bị tấn công trong dịp cuối tuần. Tại Israel, một mảnh vũ khí hoặc tên lửa đánh chặn đã gây ra hỏa hoạn lớn tại một khu công nghiệp. Aluminium Bahrain, một nhà máy nhôm lớn, bị tấn công khiến hai nhân viên bị thương. Trước đó, một công ty nhôm ở UAE cũng bị “thiệt hại đáng kể” trong một cuộc tấn công khác của Iran. Kuwait International Airport cũng bùng cháy sau khi một cuộc tấn công bằng drone nhắm vào bồn chứa nhiên liệu.
Đe dọa các trường đại học: Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẽ nhắm vào các trường đại học liên kết Mỹ và Israel trong khu vực để trả đũa các cuộc tấn công gần đây vào các cơ sở giáo dục Iran.
Nhân viên y tế thiệt mạng: Tổ chức Y tế Thế giới cho biết 9 nhân viên cứu thương bị giết và 7 người bị thương trong 5 cuộc tấn công riêng rẽ ở miền nam Lebanon, đánh dấu một trong những ngày chết chóc nhất cho nhân viên y tế trong tháng này.
Israel bị tấn công: Cảnh báo được phát đi khắp Israel, báo hiệu các cuộc tấn công từ Iran và Lebanon. Vật liệu rơi từ vụ đánh chặn tên lửa đã làm 11 người bị thương và làm hư hại một số tòa nhà tại Eshtaol, trung tâm Israel.
Biểu tình toàn cầu: Các thành phố từ Tel Aviv, London đến Beirut, Athens và Dakar chứng kiến các cuộc biểu tình chống chiến tranh của Mỹ và Israel với Iran.
Thông điệp lãnh đạo tối cao: Một thông điệp cá nhân được cho là của Mojtaba Khamenei – người chưa xuất hiện công khai kể từ khi trở thành lãnh đạo tối cao mới của Iran – đã được chuyển đến lãnh đạo một đảng chính trị Shiite lớn ở Iraq.
An ninh Israel ở Lebanon: Netanyahu ra lệnh mở rộng vùng đệm an ninh ở miền nam Lebanon, nơi lực lượng Israel đang giao tranh với Hezbollah.
Palm Sunday bị hạn chế: Lần đầu tiên trong nhiều thế kỷ, quân đội Israel ngăn các nhà lãnh đạo Công giáo tổ chức Lễ Lá tại Nhà thờ Mộ Thánh ở Jerusalem vì lý do an ninh.
Tuyển tình nguyện viên Iran: Tehran khởi động đăng ký tình nguyện mới cho phép những người từ 12 tuổi trở lên tham gia các vai trò liên quan đến an ninh và hỗ trợ.
Pakistan nói sẽ tổ chức các cuộc đối thoại Mỹ-Iran, trong khi Iran cảnh báo quân đội Mỹ sẽ bị ‘thiêu cháy’
Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan cho biết Islamabad sẽ sớm tổ chức các cuộc đối thoại giữa Mỹ và Iran.
Ngày Chủ nhật 29/3, Pakistan thông báo rằng nước này sẽ sớm tổ chức các cuộc đối thoại giữa Mỹ và Iran, mặc dù hiện chưa có thông tin ngay lập tức từ Washington hay Tehran, và chưa rõ liệu các cuộc thảo luận về cuộc chiến kéo dài một tháng có diễn ra trực tiếp hay gián tiếp.
“Pakistan rất vui khi cả Iran và Mỹ đều bày tỏ niềm tin vào Pakistan để tạo điều kiện cho các cuộc đối thoại. Pakistan sẽ vinh dự được tổ chức và tạo điều kiện cho các cuộc thảo luận có ý nghĩa giữa hai bên trong những ngày tới,” Bộ trưởng Ngoại giao Ishaq Dar nói sau khi các nhà ngoại giao hàng đầu từ Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Ả Rập Xê Út gặp nhau tại Islamabad.
Trong bức ảnh được Bộ Ngoại giao Pakistan công bố, từ trái sang phải: Bộ trưởng Ngoại giao Ai Cập Badr Abdelatty, Bộ trưởng Ngoại giao Ả Rập Xê Út Hoàng tử Faisal bin Farhan Al-Saud, Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan Ishaq Dar và Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan đi trước cuộc họp để thảo luận về chiến tranh Trung Đông, tại Islamabad, Pakistan, Chủ nhật, 29 tháng 3, 2026.
Iran cảnh báo về việc Mỹ xâm lược trên bộ khi chiến tranh bước sang tuần thứ năm
Chủ nhật đánh dấu 30 ngày chiến tranh chống Iran.
Cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran, đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng ở Iran, Lebanon, Israel và cả lực lượng Mỹ, đang mở rộng vượt ra ngoài các mặt trận ban đầu.
Bộ trưởng Ngoại giao các cường quốc khu vực đang họp tại thủ đô Pakistan vào Chủ nhật 29/3 để thảo luận các cách chấm dứt xung đột ở Trung Đông, theo các quan chức.
Cuộc chiến của Mỹ và Israel chống Iran bước sang ngày thứ 30 với dấu hiệu rủi ro khu vực và toàn cầu gia tăng, khi cả hai bên tăng cường các hoạt động quân sự.
Một cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran hôm thứ Sáu đã làm bị thương ít nhất 15 binh sĩ Mỹ tại một căn cứ không quân Saudi và phá hủy nhiều máy bay, nhấn mạnh phản công đang mở rộng của Tehran chống lại lực lượng Mỹ và các đồng minh.
Đồng thời, Israel đã tăng cường các cuộc không kích vào cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran, cho biết họ đã làm suy giảm đáng kể năng lực của Tehran, trong khi Iran tiếp tục phóng tên lửa và máy bay không người lái khắp khu vực.
Xung đột, vốn đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng ở Iran, Lebanon, Israel và lực lượng Mỹ, đang mở rộng ra ngoài các mặt trận ban đầu.
Mỹ đang tăng cường thêm quân và thiết bị vào Trung Đông, bao gồm việc triển khai Thủy quân Lục chiến trên tàu USS Tripoli, trong khi các lực lượng mới tham gia chiến sự, với phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn tại Yemen phóng tên lửa đầu tiên về phía Israel.
Hình ảnh tên lửa do Iran phóng để trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ và Israel bay qua bầu trời Hebron ở Bờ Tây, khi hệ thống phòng không Israel phản ứng, ngày 28 tháng 3, 2026.
Iran cảnh báo về việc xâm lược trên bộ khi các cường quốc khu vực họp tại Pakistan
Bộ trưởng Ngoại giao các cường quốc khu vực đang họp tại thủ đô Pakistan để thảo luận cách chấm dứt chiến sự ở Trung Đông, theo các quan chức.
Vào thứ Bảy 28/3, lực lượng Houthi – một nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn ở Yemen – tham gia chiến sự bằng cách phóng tên lửa đạn đạo vào Israel, khi một lực lượng viễn chinh gồm 2.500 Thủy quân Lục chiến Mỹ đến Trung Đông. Cựu sĩ quan tình báo Thủy quân Lục chiến Hal Kempfer tham gia LiveNOW cùng Austin Westfall để thảo luận.
Lực lượng Iran, trong khi đó, “đang chờ quân Mỹ đến trên mặt đất để thiêu đốt họ và trừng phạt các đồng minh khu vực mãi mãi,” Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf cho biết.
Qalibaf nói thêm: “Chúng tôi tiếp tục bắn. Tên lửa của chúng tôi đã sẵn sàng. Quyết tâm và niềm tin của chúng tôi đã tăng lên.”
12 bang ghi nhận giá xăng giảm so với tuần trước, dữ liệu cho thấy
Tháng vừa qua là một giai đoạn khó khăn đối với người mua xăng, khi giá tăng khoảng 1 USD mỗi gallon – hoặc hơn ở một số bang. Tuy nhiên, trong tuần qua, giá tại một số trạm xăng ở Mỹ dường như đã có dấu hiệu cải thiện.
Giá trung bình toàn quốc cho một gallon xăng thường đã đạt mức 3,98 USD vào thứ Năm, tăng 1 USD trong vòng một tháng, theo báo cáo của AAA. Tính đến Chủ nhật, mức trung bình toàn quốc vẫn giữ ở 3,98 USD.
Tại 13 bang, giá trung bình cho một gallon xăng ở mức 4 USD hoặc cao hơn. Trong số đó, ba bang – California, Hawaii và Washington – có giá trung bình vượt 5 USD.
Ở 12 bang khác, dữ liệu của AAA cho thấy giá đã giảm kể từ Chủ nhật tuần trước, dù mức giảm có thể chưa đủ để bạn dễ dàng nhận ra.
Bang Georgia ghi nhận mức giảm lớn nhất kể từ ngày 22 tháng 3. Giá trung bình toàn bang hiện là 3,589 USD mỗi gallon, giảm hơn 10 cent so với mức 3,695 USD được AAA báo cáo vào cuối tuần trước.
Tại Nebraska, Iowa và Wisconsin, giá giảm khoảng 3 cent so với tuần trước. Ở Kentucky, Minnesota và Texas, giá trung bình giảm khoảng 2 cent. Mức giảm tại Colorado, Tennessee, Missouri, Kansas và South Carolina chỉ khoảng 1 cent hoặc ít hơn.
Trong khi đó, giá trung bình toàn bang lại tăng ít nhất 10 cent tại 12 bang khác. Tại Hawaii và Utah, dữ liệu AAA cho thấy giá tăng hơn 20 cent mỗi gallon kể từ Chủ nhật tuần trước.
Bản đồ tương tác dưới đây cho thấy mức thay đổi giá xăng trung bình trong tuần qua theo dữ liệu của AAA.
Utah là bang có mức tăng giá lớn nhất kể từ ngày 1 tháng 3. Theo AAA, giá trung bình toàn bang đã tăng hơn 1,45 USD mỗi gallon kể từ đầu tháng, từ 2,741 USD lên 4,197 USD.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp.
