CaliToday News – Dự án đầy tham vọng nhằm khai thác nguồn tài nguyên lithium khổng lồ ở Nam California dường như đã bị đình trệ. Lời hứa của Thống đốc Gavin Newsom cùng các chính trị gia về việc xây dựng một “Thung lũng Lithium” (Lithium Valley) để phục vụ mục tiêu khí hậu của bang đang vấp phải vô số rào cản từ các thủ tục hành chính và pháp lý.
Chính quyền bang và ngành công nghiệp khai khoáng từ lâu đã để mắt tới Salton Sea — một hồ nước đang thu hẹp dần và chứa độc tố ở hạt Imperial. Nơi đây sở hữu trữ lượng lithium chưa khai thác ước tính trị giá lên tới 500 tỷ USD, loại khoáng sản thiết yếu dùng cho pin xe điện, điện thoại thông minh và nhiều thiết bị điện tử. Được mệnh danh là “Ả Rập Xê Út về lithium”, khu vực Salton Sea theo đánh giá của một số chuyên gia có thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu trong tương lai của nước Mỹ và hơn một phần ba nhu cầu toàn cầu.
Tuy nhiên, theo CalMatters đưa tin, dự án trọng điểm nhằm hiện thực hóa tiềm năng này — mang tên Hell’s Kitchen của công ty Controlled Thermal Resources — đã bị đình trệ suốt nhiều năm do các vụ kiện tụng về môi trường. Giám sát viên hạt Imperial, ông Ryan Kelley, cho biết: “Dự án sẽ được thực hiện theo đúng mọi quy tắc và quy định của bang California, vốn không hề dễ dàng như ở các bang khác hay các khu vực khác trên thế giới.”
Năm 2023, Thống đốc Gavin Newsom đã tới thăm Salton Sea để quảng bá cho Hell’s Kitchen, xem việc khai thác trong tương lai vừa là đòn bẩy kinh tế, vừa là cách để California giảm phát thải carbon. Khi đó, ông nhấn mạnh: “California sẵn sàng trở thành nguồn cung cấp pin lớn nhất thế giới, và điều này diễn ra vào thời điểm không thể quan trọng hơn trong nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch của chúng ta.”
Dù vậy, các nhà bảo vệ môi trường đã liên tục cản bước dự án. Năm 2024, tổ chức công lý xã hội Comite Civico del Valle cùng nhóm giám sát khai thác khoáng sản Earthworks đã khởi kiện Controlled Thermal Resources vì cho rằng báo cáo tác động môi trường tắc trách ở các khâu liên quan đến chất lượng không khí, sử dụng nước và nhiều yếu tố khác. Họ khẳng định dự án sẽ gây hại cho những tài nguyên này.
Vào tháng 8 vừa qua, một tòa phúc thẩm đã ra phán quyết ủng hộ các nhà bảo vệ môi trường, yêu cầu trả lại hồ sơ đánh giá môi trường cho phía công ty và giới chức hạt sau nhiều năm tranh tụng. Jared Naimark, Quản lý Cấp cao phụ trách Khai mỏ miền Tây tại Earthworks, bình luận: “Khi các công ty đến một cộng đồng để kiếm lợi nhuận, họ cần tôn trọng những người sống ở đó. Một cách để thể hiện sự tôn trọng là tuân thủ luật pháp ngay từ đầu thay vì làm tắt.”
Thất bại pháp lý này đồng nghĩa với việc các dự án khai thác lithium vẫn chưa thể đi vào vận hành toàn diện. Phát ngôn viên của Controlled Thermal Resources từ chối bình luận về vụ kiện đang diễn ra, trong khi cả công ty và chính quyền hạt đều đang xem xét các phương án pháp lý tiếp theo.
Phía Ủy ban Năng lượng California cho biết các cam kết về “Thung lũng Lithium” vẫn đang được tiến hành. Cơ quan này chia sẻ rằng dù tiến độ khai thác tài nguyên chậm hơn dự kiến — phần lớn do thị trường và giá lithium toàn cầu — nhưng dự án vẫn có tiến triển khi các nhà phát triển đảm bảo được nguồn tài trợ.
Trong khi đó, sự chậm trễ này khiến những bên đón đầu sự bùng nổ của ngành phải chờ đợi lâu hơn. Điển hình, Đại học Bang San Diego đã mở một cơ sở STEM trị giá 80 triệu USD tại hạt Imperial để đào tạo nhân lực cho ngành công nghiệp lithium tương lai. Chủ tịch trường, bà Adela de la Torre, cảnh báo: “Nếu tiến độ tại Thung lũng Lithium không được đẩy nhanh, những sinh viên này khi tốt nghiệp sẽ bước vào một thị trường việc làm địa phương trống rỗng. Mỗi vụ kiện, chính sách và sự chậm trễ mới lại đẩy lời hứa của Thung lũng Lithium ra xa hơn tầm tay.”
Ban tập viên CaliToday
