CaliToday News — Các quan chức di trú Mỹ đã phối hợp với Iran để trục xuất công dân Iran vào cuối năm 2025 và đầu năm 2026, theo những email mới được công bố. Tài liệu cho thấy hai chính phủ vẫn duy trì một kênh hợp tác trong vấn đề trục xuất giữa lúc căng thẳng song phương gia tăng.
Hàng trăm email trao đổi giữa các quan chức di trú Mỹ, do Hội đồng Quốc gia Người Mỹ gốc Iran (NIAC) thu thập và công bố hôm thứ Ba, cho thấy cách hai nước phối hợp đưa hơn 100 người Iran trở về nước trên ba chuyến bay vào tháng 9 và tháng 12/2025, cùng tháng 1/2026.
Các email cho thấy giới chức Iran có một mức độ ảnh hưởng nhất định đối với danh sách những người bị đưa về Iran. ICE dường như cũng chấp nhận một số thay đổi vào phút chót theo yêu cầu từ phía Iran.
“Theo yêu cầu của Đại sứ quán Iran, tôi đã bổ sung một vài trường hợp,” một quan chức ICE giấu tên viết vào cuối tháng 8/2025, khoảng một tháng trước chuyến bay đầu tiên.
Trong email ngày 26/9, chỉ ba ngày trước khi chuyến bay trục xuất rời Mỹ, một quan chức ICE cho biết Đại sứ quán Iran vẫn yêu cầu bổ sung ba người vào chuyến bay. Các yêu cầu tiếp tục được đưa ra ngay trong ngày máy bay khởi hành, mặc dù một quan chức cho biết những đề nghị đó đã bị từ chối.
Việc tổ chức các chuyến bay vẫn được coi là ưu tiên cao, ngay cả khi các quan chức ICE thừa nhận nội bộ rằng người Iran đang chạy khỏi đất nước trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày với Mỹ và Israel vào tháng 6/2025.
Các email cho thấy thông tin đôi khi được chuyển qua giới chức Qatar, những người hỗ trợ thuê các chuyến bay trục xuất qua Doha. Trong những trường hợp khác, phía Mỹ đề cập đến các cuộc gặp thường xuyên với “phái đoàn Iran”, “Giám đốc tại Đại sứ quán Iran” và những quan chức Iran không được nêu tên.
Giới chức Iran hồi tháng 9/2025 cho biết có tới 400 người Iran có thể được đưa về nước theo một thỏa thuận với chính quyền Trump. Họ cho biết phần lớn những người này đã vượt biên trái phép từ Mexico vào Mỹ, trong khi một số người gặp các vấn đề di trú khác.
Tuy nhiên, các email không cho biết rõ những người được Iran đưa vào danh sách có tự nguyện hồi hương hay bị buộc phải rời Mỹ. Ít nhất một trường hợp bị trục xuất dù không có tên trong danh sách cuối cùng.
“Một người Iran không có trong danh sách cuối cùng mà chúng tôi gửi cho Bộ Nội vụ Qatar đã được đưa lên chuyến bay,” một quan chức Mỹ viết.
Một quan chức khác trả lời: “Tôi không biết trường hợp/người này đã lên được máy bay bằng cách nào.”
Các email cũng cho thấy áp lực thực hiện việc trục xuất xuất phát từ các cấp cao trong chính quyền Trump. Chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Trump đăng cảnh báo ngày 16/6 rằng “Mọi người nên lập tức sơ tán khỏi Tehran!”, Todd Lyons, khi đó là quyền giám đốc ICE, gọi việc hồi hương người Iran là một “ưu tiên”.
Sau đó, Marcos Charles, người đứng đầu hoạt động trục xuất của ICE, yêu cầu nhân viên lập kế hoạch đưa 58 người Iran đang bị ICE giam giữ và đã có lệnh trục xuất cuối cùng về nước.
“Chúng ta cần một kế hoạch triển khai càng sớm càng tốt,” Charles viết. Một quan chức khác yêu cầu các đồng nghiệp “tìm giải pháp cho ưu tiên này của Tòa Bạch Ốc”.
Jamal Abdi, chủ tịch NIAC, cho rằng các email cho thấy ưu tiên hàng đầu là “đưa càng nhiều người ra khỏi nước Mỹ càng tốt bằng bất cứ biện pháp cần thiết nào”.
Các email còn cho thấy trong một số trường hợp, ICE sắp xếp để quan chức Iran gặp những người đang bị giam tại Mỹ. Trong một vụ kiện riêng vào tháng 7, 11 người Iran bị giam giữ về di trú khai rằng họ bị buộc phải gặp quan chức chính phủ Iran và những người này biết các chi tiết riêng tư trong hồ sơ xin tị nạn của họ.
Vụ kiện cáo buộc các cơ quan di trú Mỹ chia sẻ trái phép thông tin mật của người xin tị nạn Iran với chính phủ Iran.
Theo bài báo, chính phủ Mỹ được phép phối hợp với chính phủ nước ngoài về hậu cần trục xuất. Tuy nhiên, các quy định liên bang ban hành cuối thập niên 1990 cấm chia sẻ thông tin có thể tiết lộ rằng người bị trục xuất đã nộp đơn xin tị nạn.
DHS bác bỏ mạnh mẽ cáo buộc này và tuyên bố hồi tháng 7: “Những cáo buộc cho rằng ICE đã chia sẻ hồ sơ xin tị nạn với chính phủ Iran là SAI.”
Ban tập viên CaliToday
