CaliToday News – Dự án đường sắt cao tốc California, từng được kỳ vọng là biểu tượng hạ tầng lịch sử, đang đối mặt với áp lực nặng nề đòi hỏi phải dừng hoạt động hoàn toàn khi chi phí đội lên hơn 700% so với ước tính ban đầu.
Giới lãnh đạo bang và các quan chức liên bang hiện đặt dấu hỏi lớn về tính khả thi của một hệ thống vẫn chưa thể đi vào vận hành dù đã quá hạn chót 6 năm.
Những thông tin đã xác nhận:
- Chi phí leo thang: Được giới thiệu tới cử tri vào năm 2008 với mức giá 33 tỷ USD và dự kiến hoàn thành năm 2020, đến nay chi phí dự án được dự báo sẽ vượt quá 231 tỷ USD.
- Tiến độ trì trệ: Kế hoạch kinh doanh năm 2026 của Cơ quan Đường sắt Cao tốc California (CHSRA) cho thấy ngay cả phân đoạn Giai đoạn 1 cũng sẽ không thể hoàn tất trước năm 2032.
- Căng thẳng tài chính: Sau khi chính phủ liên bang dưới thời Tổng thống Donald Trump rút lại 4 tỷ USD tài trợ, tiểu bang cũng đã từ bỏ vụ kiện nhằm khôi phục nguồn kinh phí này.
- Thu hẹp quy mô: Hoạt động xây dựng hiện tại chỉ tập trung vào đoạn đường dài 171 dặm giữa Merced và Bakersfield, thay vì lộ trình kết nối Los Angeles – San Francisco như tham vọng ban đầu.
Những rào cản chưa có lời giải:
Hiện vẫn chưa rõ liệu dự án có thể thu hút đủ vốn đầu tư tư nhân để bù đắp khoảng trống tài chính khổng lồ do thiếu hụt ngân sách bang và sự rút lui của liên bang hay không.
Bên cạnh đó là sự bất định về mặt chính trị: Liệu Thống đốc tiếp theo của California sẽ tiếp tục duy trì dự án hay chấp nhận “rút phích cắm” theo lời kêu gọi của các nhà lập pháp như Thượng nghị sĩ Tony Strickland nhằm giải quyết tình trạng thâm hụt ngân sách kéo dài của bang.
Diễn biến dòng thời gian:
2008: Cử tri California phê duyệt khoản trái phiếu đầu tiên; dự án ước tính khoảng 33–45 tỷ USD.
2019: Thống đốc Newsom thu hẹp quy mô, tập trung vào Thung lũng Trung tâm vì thiếu sự minh bạch.
2020: Hết thời hạn hoàn thành mục tiêu ban đầu nhưng không có chuyến tàu nào vận hành.
Tháng 7/2025: Cục Đường sắt Liên bang (FRA) chính thức thu hồi 4 tỷ USD tài trợ.
Tháng 3/2026: Lou Thompson, Chủ tịch nhóm rà soát độc lập, gọi dự án là một “ngõ cụt.”
Tháng 4/2026: Kế hoạch của CHSRA dự báo chi phí chạm mốc 231 tỷ USD; phân đoạn Thung lũng Trung tâm lùi ngày vận hành sang năm 2032.
Góc nhìn từ người trong cuộc:
“Đây là một dự án sẽ không bao giờ được hoàn thành. Mọi người trong tòa nhà nghị viện này đều hiểu rõ nó sẽ không bao giờ phục vụ được người dân California. Chúng ta đang tiếp tục lãng phí hàng tỷ USD giữa bối cảnh ngân sách đang thâm hụt nặng nề.”
— Thượng nghị sĩ bang Tony Strickland chia sẻ với Fox News Digital.
Ông nói thêm với tờ New York Post: “Tôi đã khẳng định điều này trong nhiều năm: Đây có lẽ là dự án chính phủ lãng phí nhất trong lịch sử thế giới.”
Bước tiếp theo:
Các nhà lập pháp tiểu bang dự kiến sẽ tranh luận gay gắt về tương lai của dự án trong các phiên điều trần ngân sách sắp tới. Trong khi đó, CHSRA sẽ phải tiếp tục nỗ lực tìm kiếm nguồn vốn tư nhân, dù sự hoài nghi từ cả công chúng lẫn các nhà đầu tư vẫn đang ở mức cao kỷ lục.
Nguồn Tổng Hợp
