CaliToday News – Dự án tàu cao tốc kéo dài nhiều năm của California tiếp tục đối mặt với một vụ kiện mới, sau khi các tổ chức cộng đồng vào hôm thứ Tư đã đệ đơn kiện chính quyền tiểu bang vì kế hoạch dời một nhà ga mới gây tranh cãi tại khu vực Central Valley.
Các tổ chức, bao gồm Liên minh Cộng đồng vì một Nền kinh tế Bền vững (Community Alliance for a Sustainable Economy), cáo buộc Cơ quan Quản lý Đường sắt Cao tốc California (California High-Speed Rail Authority) vi phạm luật tiểu bang khi di dời nhà ga đã được lên kế hoạch từ trung tâm thành phố Merced đến một địa điểm hẻo lánh cách đó 4 dặm — đồng thời quảng bá nhà ga mới này là “Cổng vào Yosemite” (Gateway to Yosemite).
Ông Jorge Luna thuộc tổ chức cộng đồng Valley Voices phát biểu: “Chúng tôi kêu gọi Cơ quan Quản lý Đường sắt Cao tốc ngừng việc bỏ qua sự tham gia của công chúng và quy trình lập pháp. Là một trong những khoản đầu tư công lớn nhất lịch sử tiểu bang, việc Cơ quan Đường sắt Cao tốc tiếp tục đưa ra quyết định sau cánh cửa đóng kín và phớt lờ tiếng nói của những người chịu ảnh hưởng nhiều nhất là điều không thể biện minh.”
Theo đơn kiện, vào mùa hè, cơ quan đường sắt đã đưa ra yêu cầu mời thầu dịch vụ thiết kế và xây dựng cho đoạn đường ray từ Merced đến Madera — hai thành phố ở Central Valley cách nhau khoảng 33 dặm. Tuy nhiên, tuyến đường trong yêu cầu này lại được mô tả là chạy từ phía nam Đại lộ Mission bên ngoài thành phố Merced đến Madera. Phía nguyên đơn khẳng định điều này đi ngược lại luật tiểu bang, vốn quy định rõ ràng rằng phải có “một nhà ga kết hợp mới ở trung tâm thành phố Merced”. Việc điều chỉnh tuyến đường này được cho là xuất hiện lần đầu trong kế hoạch kinh doanh mới của cơ quan đường sắt vào năm nay.
Tuyến đường mới có chi phí xây dựng tiềm năng rẻ hơn này nhiều khả năng liên quan đến việc dự án đang đối mặt với tình trạng tắc nghẽn tài chính nghiêm trọng và có thể cạn kiệt ngân sách vào cuối năm 2027. Tổng thanh tra của Cơ quan Đường sắt Cao tốc California từng cảnh báo nguồn vốn sẽ cạn kiệt nếu không đảm bảo thêm tài chính.
Bà Lety Valencia thuộc tổ chức phi lợi nhuận Faith in the Valley nhận định sự thay đổi vào phút chót không qua sự chấp thuận của cơ quan lập pháp này sẽ gây tổn hại cho kinh tế địa phương: “Một nhà ga ở trung tâm Merced sẽ thúc đẩy nền kinh tế, tăng khả năng tiếp cận việc làm, giáo dục cho cư dân và hỗ trợ việc đi lại hiệu quả trong khu vực. Một nhà ga khó tiếp cận ngoài thành phố đồng nghĩa với việc cư dân và doanh nghiệp địa phương sẽ bỏ lỡ hầu hết các lợi ích đã được hứa hẹn.”
Các nhà lập pháp Đảng Cộng hòa cũng chỉ trích cách quảng bá về Yosemite. Dân biểu Tiểu bang Alexandra Macedo (Cộng hòa – Tulare) nhận định dự án đường sắt cao tốc chẳng khác nào một thất bại khổng lồ và người nộp thuế tiếp tục bị lừa gạt.
Đơn kiện yêu cầu cơ quan đường sắt đình chỉ mọi kế hoạch liên quan đến nhà ga Nam Merced bị đổi hướng, đồng thời yêu cầu thẩm phán tuyên bố quyền miễn trừ theo luật đánh giá môi trường đối với địa điểm này là vô hiệu.
Theo một ước tính, chi phí dự án đường sắt này đã đội lên mức đáng kinh ngạc là 231 tỷ USD, với thời điểm hoàn thành bị lùi lại đến khoảng năm 2039. Tuy nhiên, sau đợt đánh giá lại trong năm nay, cơ quan đường sắt xác định chi phí dự án là 126,3 tỷ USD. Trước cuộc khủng hoảng tài chính, dự án tàu cao tốc của tiểu bang có thể buộc phải thu hẹp mạnh đoạn vận hành đầu tiên, có khả năng loại bỏ cả Merced và Bakersfield khỏi tuyến đường ban đầu.
Ban tập viên CaliToday
