WASHINGTON D.C. (Calitoday News) – Các nhà lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện Mỹ đang chuẩn bị một kế hoạch giám sát và điều tra quy mô lớn nhắm vào Tổng thống Donald Trump, gia đình ông cùng nhiều quan chức cấp cao trong chính quyền, nếu đảng này giành lại quyền kiểm soát Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11/2026.
Theo các nguồn tin từ The Hill, Reuters và Associated Press, đảng Dân chủ muốn sử dụng quyền lực giám sát của Quốc hội để xem xét những cáo buộc tham nhũng, xung đột lợi ích, lạm dụng quyền lực và các quyết định gây tranh cãi của chính quyền Trump trong hai năm cuối nhiệm kỳ tổng thống, từ tháng 1/2027 đến tháng 1/2029.
Kế hoạch đang được chuẩn bị tại nhiều ủy ban của Hạ viện. Nếu giành được đa số ghế, đảng Dân chủ sẽ có quyền lãnh đạo các ủy ban, tổ chức điều trần, yêu cầu cung cấp tài liệu và ban hành trát đòi nhân chứng ra điều trần trước Quốc hội.
Một trong những mục tiêu hàng đầu là điều tra các hoạt động kinh doanh của gia đình Tổng thống Trump, đặc biệt là những giao dịch tài chính có khả năng liên quan đến các quyết định chính sách của chính phủ liên bang.
Dân biểu Robert Garcia của California, thành viên Dân chủ cấp cao tại Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ Hạ viện, đã xác định nhiều lĩnh vực ưu tiên, bao gồm các hoạt động kinh doanh của gia đình Trump, cách chính quyền xử lý hồ sơ Jeffrey Epstein, hoạt động thực thi luật nhập cư, các cáo buộc trục lợi của doanh nghiệp và chính sách y tế dưới quyền Bộ trưởng Robert F. Kennedy Jr.
Các nhà lập pháp Dân chủ muốn làm rõ liệu Tổng thống, người thân hoặc các cộng sự có hưởng lợi tài chính từ những hợp đồng chính phủ, quyết định miễn trừ quy định hoặc các mối quan hệ với chính phủ nước ngoài hay không.
Trong số những vấn đề có thể bị điều tra là các dự án tiền điện tử liên quan đến gia đình Trump, hoạt động kinh doanh của hai con trai Donald Trump Jr. và Eric Trump, cũng như những giao dịch đầu tư của Jared Kushner, con rể Tổng thống.
Đảng Dân chủ cũng đang xem xét khả năng yêu cầu các tập đoàn lớn và tổ chức tài chính cung cấp hồ sơ liên quan đến những giao dịch với chính quyền. Theo Reuters, các doanh nghiệp như Tesla, Apple, Alphabet, Palantir và BlackRock nằm trong số những công ty được các nhà lập pháp thảo luận như những đối tượng có thể được yêu cầu cung cấp thông tin. Việc bị xem xét không đồng nghĩa với việc các công ty này đã vi phạm pháp luật.
Một lĩnh vực quan trọng khác là cách Bộ Tư pháp và FBI xử lý các tài liệu liên quan đến Jeffrey Epstein, nhà tài chính từng bị kết án về tội phạm tình dục.
Các nghị sĩ Dân chủ muốn xác định liệu chính quyền có giữ lại, biên tập hoặc hạn chế công bố những tài liệu quan trọng hay không. Họ cũng có thể xem xét các quyết định của Bộ Tư pháp trong những vụ án liên quan đến đồng minh chính trị của Tổng thống.
Bên cạnh đó, chính sách nhập cư cứng rắn của chính quyền Trump cũng được dự kiến trở thành trọng tâm điều tra. Các nhà lập pháp muốn xem xét hoạt động của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE), những trường hợp sử dụng vũ lực gây chết người, việc giam giữ người nhập cư và khả năng vi phạm quyền công dân.
Về chính sách đối ngoại, Dân biểu Gregory Meeks của New York, thành viên Dân chủ cấp cao tại Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, cho biết ông muốn xem xét các quyết định quốc tế của chính quyền Trump, đặc biệt là cuộc chiến với Iran, những hoạt động ngoại giao có sự tham gia của các cá nhân thân cận Tổng thống và các thỏa thuận với chính phủ nước ngoài.
Các cuộc điều tra cũng có thể mở rộng sang Ngũ Giác Đài, bao gồm việc sử dụng ngân sách quân sự, các chiến dịch tấn công và vai trò của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.
Tuy nhiên, đảng Dân chủ chưa thống nhất việc có nên tiến hành luận tội Tổng thống Trump lần thứ ba hay không.
Một số thành viên muốn sử dụng quyền lực của Hạ viện để nhanh chóng khởi động thủ tục luận tội. Những người khác cho rằng nên ưu tiên điều tra, thu thập bằng chứng và công khai các phát hiện trước công chúng, thay vì ngay lập tức bước vào một cuộc đối đầu chính trị có thể kéo dài.
Lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện, ông Hakeem Jeffries, cho biết đảng của ông không loại trừ bất kỳ công cụ giám sát nào mà Quốc hội được phép sử dụng. Tuy nhiên, ông cũng chưa cam kết sẽ thúc đẩy việc luận tội Tổng thống.
Ông Trump từng hai lần bị Hạ viện luận tội trong nhiệm kỳ đầu tiên, vào năm 2019 và 2021, nhưng đều được Thượng viện tuyên trắng án.
Ngay cả khi đảng Dân chủ giành lại Hạ viện và thông qua các điều khoản luận tội, việc kết tội và cách chức Tổng thống vẫn cần sự ủng hộ của ít nhất hai phần ba số thượng nghị sĩ tham gia bỏ phiếu tại Thượng viện.
Vì vậy, nhiều nhà lập pháp Dân chủ cho rằng các cuộc điều tra và điều trần công khai có thể là công cụ thực tế hơn để giám sát chính quyền trong hai năm cuối nhiệm kỳ.
Về phía Tòa Bạch Ốc, chính quyền Trump đã bác bỏ những cáo buộc liên quan đến hoạt động kinh doanh của gia đình Tổng thống và cho rằng kế hoạch điều tra của đảng Dân chủ mang động cơ chính trị.
Các quan chức chính quyền cũng đang chuẩn bị khả năng phải đối mặt với hàng loạt yêu cầu cung cấp tài liệu và trát đòi từ Quốc hội nếu quyền kiểm soát Hạ viện thay đổi sau cuộc bầu cử.
Tuy nhiên, quyền điều tra của Quốc hội không phải là không giới hạn. Tòa Bạch Ốc có thể viện dẫn đặc quyền hành pháp hoặc đưa các tranh chấp về tài liệu và lời khai ra tòa, khiến một số cuộc điều tra kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.
Ngoài ra, các lãnh đạo Dân chủ cũng nhận thức được nguy cơ cử tri cho rằng họ chỉ tập trung đối đầu với ông Trump mà không giải quyết những vấn đề trực tiếp ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Vì vậy, song song với chương trình giám sát, đảng này đang xây dựng các ưu tiên về chi phí sinh hoạt, bảo hiểm y tế, ngân sách và khả năng chi trả của các gia đình Mỹ.
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sắp tới sẽ quyết định liệu đảng Dân chủ có giành được quyền lực cần thiết để thực hiện chương trình điều tra này hay không.
Nếu đảng Cộng hòa tiếp tục giữ quyền kiểm soát Hạ viện, đảng Dân chủ sẽ không có quyền chủ động điều hành các ủy ban và ban hành trát đòi theo cách mà họ đang lên kế hoạch.
Ngược lại, nếu Hạ viện chuyển sang tay đảng Dân chủ, chính quyền Trump có thể phải đối mặt với nhiều cuộc điều trần và yêu cầu cung cấp hồ sơ trong giai đoạn cuối nhiệm kỳ.
Như vậy, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 không chỉ quyết định cán cân quyền lực tại Quốc hội mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ giám sát mà chính quyền Tổng thống Trump sẽ phải đối mặt trong hai năm cuối cùng tại Tòa Bạch Ốc.
Calitoday tổng hợp
