CaliToday News – Đã bao giờ bạn chần chừ không biết một món đồ ăn có còn an toàn hay không chỉ vì những con số in trên bao bì? Một đạo luật mới tại California được ban hành nhằm giúp người tiêu dùng dễ dàng đưa ra quyết định, hướng tới mục tiêu giảm thiểu hàng tỷ bữa ăn còn nguyên chất lượng đang bị vứt bỏ vội vã tại các bãi chôn lấp rác thải.
Phân loại rõ ràng: Hạn chất lượng và Hạn an toàn
Theo Đạo luật AB 660, bắt đầu từ ngày 1 tháng 7, quy định in ngày tháng trên thực phẩm sẽ thay đổi theo hướng đồng nhất thuật ngữ. Người tiêu dùng sẽ chỉ thấy các hướng dẫn dựa trên hai tiêu chí: Chất lượng và An toàn.
- Về chất lượng: Nhãn mác sẽ sử dụng cụm từ “Best if used by” (Sử dụng tốt nhất trước ngày) hoặc “Best if frozen by” (Đông lạnh tốt nhất trước ngày). Thuật ngữ này chỉ mốc thời gian sản phẩm đạt độ tươi ngon và chất lượng đỉnh cao nhất.
- Về an toàn: Các thuật ngữ được chuẩn hóa sẽ là “Use by” (Sử dụng trước ngày) hoặc “Use or freeze by” (Sử dụng hoặc đông lạnh trước ngày), biểu thị mốc thời gian thực phẩm không còn an toàn để tiêu thụ.
Khai tử nhãn “Sell by” đối với người tiêu dùng
Đạo luật mới sẽ nghiêm cấm việc in cụm từ “Sell by” (Bán trước ngày) vốn gây mơ hồ cho người mua. Theo Bộ Thực phẩm và Nông nghiệp California (CDFA), các mốc thời gian dạng này sẽ chỉ được phép tồn tại dưới dạng mã hóa nội bộ, dành riêng cho các nhà bán lẻ hoặc nhà phân phối để theo dõi vòng quay kho hàng.
Thực trạng lãng phí và hệ lụy môi trường
Theo số liệu từ Cơ quan Tái chế và Phục hồi Tài nguyên California (CalRecycle):
- Khoảng 2,5 tỷ bữa ăn dưới dạng thực phẩm chưa hư hỏng đã bị vứt bỏ tại các bãi rác của California, chiếm tới 48% tổng lượng rác thải tại đây.
- Đây là một trong những nguyên nhân chính làm gia tăng khí nhà kính. CalRecycle nhấn mạnh: “Thực phẩm, rác thải sân vườn và các chất hữu cơ khác khi phân hủy trong bãi rác sẽ phát thải khí methane gây ô nhiễm khí hậu. Khí methane có khả năng làm hành tinh nóng lên gấp 84 lần so với khí carbon dioxide ($CO_2$).”
Tổ chức phi lợi nhuận bảo vệ môi trường Californians Against Waste (đồng tài trợ cho đạo luật AB 660) cho biết, hiện có hơn 50 cách diễn đạt khác nhau được sử dụng trên các nhãn an toàn thực phẩm tại Mỹ (như “Expires on” – Hết hạn ngày, “Freshest before” – Tươi ngon nhất trước ngày, “Best before” – Sử dụng tốt nhất trước…). Hệ quả là một hệ thống nhãn mác gây bối rối và 20% lượng thực phẩm bị lãng phí hoàn toàn có thể tránh được nếu người tiêu dùng không bị nhầm lẫn bởi các mốc thời gian này.
Bên cạnh lợi ích môi trường, đạo luật mới còn gián tiếp hỗ trợ giải quyết cuộc khủng hoảng an ninh lương thực — thực trạng đang ảnh hưởng đến hơn 1/5 người dân trong bang. Việc vứt bỏ thực phẩm quá sớm cũng làm giảm lượng hàng có thể quyên góp cho các ngân hàng thực phẩm và gây thiệt hại trực tiếp đến túi tiền của người dân.
Đạo luật do Nghị sĩ Jacqui Irwin (Đảng Dân chủ, khu vực Thousand Oaks) soạn thảo và là luật đầu tiên thuộc thể loại này tại Mỹ. Thống đốc Gavin Newsom đã ký thông qua vào năm 2024 sau khi nhận được sự ủng hộ lớn từ cả hai đảng tại nghị viện bang. Bà Irwin nhận định đây là “bước tiến lớn giúp giữ lại tiền trong túi người tiêu dùng, đồng thời bảo vệ môi trường và hành tinh.”
Lưu ý khi áp dụng thực tế:
- Lộ trình: Người tiêu dùng sẽ chưa thấy thay đổi ngay lập tức trên diện rộng, vì luật chỉ áp dụng cho thực phẩm được sản xuất từ ngày 1 tháng 7 năm 2026 trở đi.
- Ngoại lệ: Luật không áp dụng đối với trứng, sữa công thức cho trẻ sơ sinh, bia và các loại đồ uống đại mạch.
- Tính bắt buộc: AB 660 không bắt các nhà sản xuất phải in ngày an toàn lên mọi sản phẩm; luật này chỉ bắt buộc chuẩn hóa thuật ngữ đối với các đơn vị chủ động lựa chọn in mốc thời gian lên bao bì.
Về mặt thực thi, dù là luật cấp bang, các cơ quan y tế địa phương sẽ chịu trách nhiệm giám sát chính trong các đợt kiểm tra định kỳ tại các cơ sở bán lẻ theo Bộ luật Thực phẩm Bán lẻ California (CRFC).
Các nhà hoạt động kỳ vọng bước đi tiên phong của California sẽ trở thành đòn bẩy thúc đẩy các bang khác ban hành luật tương tự, đồng thời đẩy nhanh việc thông qua Đạo luật Liên bang về Ghi nhãn Hạn sử dụng Thực phẩm trên toàn nước Mỹ.
Nguồn Tổng hợp
