Các đồng minh của Mỹ tại khu vực vùng Vịnh, dẫn đầu là Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), đang hối thúc Tổng thống Donald Trump duy trì chiến dịch quân sự chống lại Iran. Họ cho rằng Tehran vẫn chưa bị suy yếu đủ mức sau chiến dịch không kích kéo dài một tháng qua do Mỹ dẫn đầu.
(AP) — Theo các quan chức Mỹ, vùng Vịnh và Israel, sau những lời phàn nàn kín đáo lúc bắt đầu cuộc chiến về việc không được thông báo trước đầy đủ về cuộc tấn công của liên quân Mỹ – Israel, một số đồng minh khu vực hiện đang thuyết phục Tòa Bạch Ốc rằng đây là cơ hội lịch sử để làm tê liệt vĩnh viễn chính quyền tôn giáo tại Tehran.
Các quan chức từ Saudi Arabia, UAE, Kuwait và Bahrain đã truyền đạt trong các cuộc đối thoại riêng rằng họ không muốn chiến dịch quân sự kết thúc cho đến khi có những thay đổi đáng kể trong bộ máy lãnh đạo Iran hoặc một sự chuyển biến mạnh mẽ trong hành vi của quốc gia này.
Động thái thúc ép từ các quốc gia vùng Vịnh diễn ra trong bối cảnh ông Trump đang dao động giữa việc tuyên bố rằng ban lãnh đạo Iran đã kiệt quệ và sẵn sàng dàn xếp xung đột, với việc đe dọa sẽ tiếp tục leo thang chiến tranh nếu không sớm đạt được một thỏa thuận.
Quan điểm khác biệt giữa các đồng minh
Mặc dù các nhà lãnh đạo khu vực hiện ủng hộ rộng rãi các nỗ lực của Mỹ, một nhà ngoại giao vùng Vịnh cho biết vẫn tồn tại sự phân hóa. Saudi Arabia và UAE đang dẫn đầu các lời kêu gọi tăng cường áp lực quân sự.
- UAE: Nổi lên là quốc gia có quan điểm cứng rắn nhất, thúc giục ông Trump ra lệnh thực hiện một cuộc tấn công trên bộ. UAE đã hứng chịu hơn 2.300 cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Iran, điều này đe dọa trực tiếp đến hình ảnh một trung tâm thương mại và du lịch an toàn, thịnh vượng của khu vực.
- Saudi Arabia: Lập luận rằng việc chấm dứt chiến tranh vào lúc này sẽ không mang lại một “thỏa thuận tốt” nhằm đảm bảo an ninh cho các nước láng giềng Ả Rập. Riyadh yêu cầu một giải pháp cuối cùng phải: vô hiệu hóa chương trình hạt nhân của Iran, phá hủy năng lực tên lửa đạn đạo, chấm dứt việc hỗ trợ các nhóm vũ trang ủy nhiệm và đảm bảo Eo biển Hormuz không bị đóng cửa trong tương lai.
- Oman và Qatar: Vốn đóng vai trò trung gian hòa giải lịch sử, hai quốc gia này vẫn ưu tiên một giải pháp ngoại giao.
Quyết tâm của Thái tử Saudi Arabia
Thái tử Mohammed bin Salman, nhà lãnh đạo thực quyền của vương quốc, đã nói với các quan chức Tòa Bạch Ốc rằng việc tước bỏ năng lực quân sự và ảnh hưởng của ban lãnh đạo tôn giáo Iran phục vụ lợi ích lâu dài của khu vực vùng Vịnh và thế giới.
Tuy nhiên, phía Saudi Arabia cũng rất nhạy cảm trước thực tế là xung đột càng kéo dài, Iran càng có nhiều cơ hội tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng – huyết mạch kinh tế của vương quốc này. Một quan chức chính phủ Saudi nhấn mạnh rằng về lâu dài họ muốn một giải pháp chính trị, nhưng ưu tiên trước mắt vẫn là bảo vệ người dân và các cơ sở hạ tầng trọng yếu.
Phản ứng từ Washington
Tại Washington, Ngoại trưởng Marco Rubio hôm thứ Hai nhấn mạnh rằng Mỹ và các đồng minh Ả Rập vùng Vịnh đang có sự đồng thuận cao độ về vấn đề Iran.
“Họ là những tín đồ cực đoan không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân… Tất cả các nước láng giềng của họ đều hiểu điều đó, và đó là lý do tại sao họ ủng hộ những nỗ lực mà chúng tôi đang thực hiện,” ông Rubio phát biểu trên chương trình “Good Morning America” của đài ABC.
Trong những ngày gần đây, Tổng thống Trump đã nỗ lực làm nổi bật sự đoàn kết của các quốc gia vùng Vịnh với chính quyền của ông, đồng thời chỉ trích các đồng minh NATO vì đã không tham gia cùng Mỹ trong cuộc chiến này. Tại một sự kiện ở Miami vào thứ Sáu tuần trước, ông đã dành nhiều lời khen ngợi cho sự “dũng cảm” của Bahrain, Kuwait, Qatar, Saudi Arabia và UAE.
Cho đến nay, ông Trump vẫn chưa kêu gọi các quốc gia vùng Vịnh tham gia trực tiếp vào các hoạt động tấn công. Một phần nguyên nhân có thể là do sự phức tạp trong phối hợp tác chiến trên không và thực tế là chỉ có UAE và Bahrain có quan hệ ngoại giao chính thức với Israel.
Tuy nhiên, Iran đã cảnh báo sẽ tấn công các cơ sở hạ tầng trọng yếu của các nước láng giềng, bao gồm cả các nhà máy khử mặn nước uống, nếu ông Trump thực hiện lời đe dọa tấn công các nhà máy điện của Iran nếu Eo biển Hormuz không được mở cửa trở lại trước ngày 6 tháng 4.
