Hơn 200 triệu đồng tiền hỗ trợ dành cho 984 sinh viên bị giữ lại, và vụ việc sau cùng kết thúc bằng bản án 3 năm tù dành cho cựu Hiệu trưởng Phạm Văn Long. Đàng sau số tiền hơn 200 triệu đồng ấy là một câu chuyện đáng để suy ngẫm về trách nhiệm, quyền hạn và cách sử dụng đồng tiền công…
Ngày 24 tháng 8 năm 2026, Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội (Việt Nam) mở phiên xử sơ thẩm vụ án liên quan tới việc chi trả tiền bồi dưỡng cho 984 học sinh, sinh viên Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội tham dự chương trình xếp hình, xếp chữ phục vụ những hoạt động kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh cộng sản Việt Nam 2 tháng 9, thường được gọi là sự kiện A80. Sau nửa ngày xét xử, Hội đồng xét xử tuyên phạt cựu Hiệu trưởng Phạm Văn Long 3 năm tù về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Cùng tội danh, Nguyễn Tuấn Ngọc, cựu Trưởng phòng Công tác học sinh, sinh viên, lãnh 30 tháng tù; còn Nguyễn Văn Sáng, cựu chuyên viên của phòng này, lãnh 24 tháng tù nhưng được hưởng án treo.
Theo hồ sơ vụ án, ngày 21 tháng 7 năm 2025, Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội được yêu cầu triệu tập 1.000 học sinh, sinh viên tham gia khối xếp hình nghệ thuật phục vụ lễ kỷ niệm A80. Trên thực tế có 984 sinh viên tham dự tập luyện từ ngày 18 tháng 8 tới ngày 2 tháng 9 năm 2025. Sau khi sự kiện chấm dứt, ngày 9 tháng 10 năm 2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê chuẩn việc điều chỉnh kinh phí thực hiện A80 cho nhà trường, với tổng dự toán hơn 3,4 tỷ đồng. Trong số tiền này, hơn 1,9 tỷ đồng được dành để bồi dưỡng cho 984 sinh viên tham gia xếp hình, xếp chữ, tính ra khoảng 1,96 triệu đồng cho mỗi sinh viên.
Thế nhưng số tiền tới tay sinh viên lại thấp hơn rất nhiều. Theo cáo buộc, Nguyễn Tuấn Ngọc và Nguyễn Văn Sáng đã lập phương án chi trả chỉ có 940.000 đồng cho mỗi sinh viên, thay vì số tiền đã được phê chuẩn. Phần tiền còn lại, hơn 202 triệu đồng, bị giữ lại. Cơ quan tố tụng xác định Phạm Văn Long, trong tư cách hiệu trưởng và Trưởng ban tổ chức, biết rõ chuyện chi trả thấp hơn quy định nhưng vẫn đồng ý giữ lại khoản tiền này để sử dụng vào mục đích khác.
Tại phiên tòa ngày 24 tháng 8, ông Phạm Văn Long thừa nhận nội dung cáo trạng truy tố là đúng. Cựu hiệu trưởng giải thích rằng Nguyễn Tuấn Ngọc trước đó có báo cáo miệng về việc giữ lại hơn 200 triệu đồng để bồi dưỡng cho giáo viên. Tuy nhiên, khi ông Long gọi hành vi này là “sai sót”, vị chủ tọa phiên tòa lập tức nhắc lại rằng đây “không phải là thiếu sót, mà là biết sai vẫn làm”. Chi tiết này cho thấy Hội đồng xét xử không coi vụ việc đơn thuần là một lỗi kế toán hay sơ suất trong lúc quyết toán, mà là một quyết định được đưa ra sau khi những người có trách nhiệm đã biết rõ khoản tiền phải được chi cho sinh viên theo đúng định mức.
Hai bị cáo Nguyễn Tuấn Ngọc và Nguyễn Văn Sáng cũng thừa nhận hành vi của mình. Họ giải thích rằng trước đó nhà trường đã ứng hơn 1 tỷ đồng để thanh toán tiền ăn uống cho sinh viên trong thời gian tập luyện. Sau khi Bộ cấp khoản kinh phí hỗ trợ, các bị cáo bàn bạc chuyện trừ lại số tiền nhà trường đã ứng. Theo phương án này, mỗi sinh viên chỉ nhận 940.000 đồng, còn hơn 202 triệu đồng được giữ lại. Nguyễn Văn Sáng được giao hoàn tất hồ sơ, chứng từ quyết toán; phần ghi số tiền mà sinh viên nhận được lúc đầu còn để trống để ký xác nhận, sau đó mới điền số tiền căn cứ theo số buổi tập.
Một chi tiết đáng chú ý là sau khi tin tức về khoản tiền hỗ trợ gây xôn xao trên mạng xã hội, các bị cáo đã khắc phục hậu quả. Nguyễn Văn Sáng nộp 178 triệu đồng, Nguyễn Tuấn Ngọc nộp 190 triệu đồng để thực hiện việc chi trả bổ sung. Nhà trường cho biết đã tiếp nhận số tiền này và thanh toán bổ sung đầy đủ cho sinh viên theo đúng định mức của Bộ. Một số sinh viên có mặt tại phiên tòa cũng xác nhận đã nhận đủ tiền và đề nghị Hội đồng xét xử cứu xét, giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo.
Tuy nhiên, chuyện tiền được hoàn trả sau khi vụ việc bị phát giác không thể xóa đi câu hỏi lớn nhấtt của vụ án: tại sao tiền hỗ trợ dành cho sinh viên lại có thể bị tự ý giữ lại ngay từ đầu? Đây không chỉ là câu chuyện của hơn 202 triệu đồng. Theo nhận định của Hội đồng xét xử, hành vi của các bị cáo đã xâm phạm hoạt động đúng đắn trong việc quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước, ảnh hưởng tới quyền lợi hợp pháp của 984 sinh viên, đồng thời làm suy giảm lòng tin đối với đội ngũ cán bộ, viên chức, lẫn trách nhiệm của người đứng đầu.
Bản án 3 năm tù dành cho cựu hiệu trưởng Phạm Văn Long vì vậy không chỉ là chuyện riêng của một cá nhơn. Nó còn là lời cảnh cáo đối với những người đang nắm quyền quản lý tiền ngân sách và những khoản hỗ trợ dành cho dân chúng, học sinh, sinh viên. Tiền công không phải là thứ tiền “linh động”, muốn giữ lại bao nhiêu thì giữ. Một khoản tiền có thể không phải là con số quá lớn đối với ngân sách, nhưng đối với hàng trăm sinh viên, đó lại là quyền lợi đã được pháp luật và chính sách của Nhà nước xác định rõ ràng.
NGƯỜI QUAN SÁT
