WASHINGTON, (Calitoday News) – Chín cựu nhân viên Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đã đệ đơn kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump, cáo buộc họ bị sa thải trái pháp luật chỉ vì từng tham gia cuộc điều tra liên quan đến việc ông Trump lưu giữ tài liệu mật tại dinh thự Mar-a-Lago ở Florida. Những người khởi kiện cho rằng quyết định sa thải là hành động trả đũa mang động cơ chính trị, đồng thời yêu cầu tòa án buộc FBI nhận họ trở lại làm việc và bồi thường tiền lương bị mất.
Theo Associated Press và CBS News, đơn kiện được nộp hôm thứ Năm (15/10) tại tòa án liên bang ở Washington, D.C., nhắm vào FBI, Giám đốc FBI Kash Patel và Tổng chưởng lý Hoa Kỳ Todd Blanche. Nhóm nguyên đơn gồm các cựu đặc vụ, chuyên viên phân tích tình báo và nhân viên phụ trách hoạt động nghiệp vụ, tất cả đều bị sa thải trong tháng 2/2026.
Trong đơn kiện, chín cựu nhân viên khẳng định họ không tự nguyện tham gia cuộc điều tra ông Trump mà được cấp trên phân công nhiệm vụ theo chức trách chuyên môn. Phần lớn làm việc trong các đơn vị phản gián và chống hoạt động gián điệp, chuyên xử lý những vụ việc liên quan đến an ninh quốc gia.
Cuộc điều tra tài liệu mật tại Mar-a-Lago có mật danh nội bộ là Plasmic Echo. Một số nguyên đơn từng tham gia cuộc khám xét dinh thự của ông Trump vào tháng 8/2022, trong khi một người đã ký bản tuyên thệ được trình lên thẩm phán để xin lệnh khám xét.
Nhóm nguyên đơn cho rằng việc thực hiện nhiệm vụ điều tra theo sự phân công của FBI không thể được xem là hành vi chống đối chính trị hoặc thiếu trung thành với tổng thống. Họ cáo buộc ban lãnh đạo FBI đã suy đoán quan điểm chính trị cá nhân của họ chỉ dựa trên những vụ án mà họ từng tham gia.
Theo đơn kiện, các quyết định sa thải được thực hiện mà không có cuộc điều tra nội bộ thích đáng, không thông báo trước, không tổ chức phiên điều trần và không tạo cơ hội để nhân viên kháng cáo.
Các luật sư đại diện cho nhóm nguyên đơn, gồm Margaret Donovan, Abbe Lowell và Rebecca Tinio, cho biết những người bị sa thải có tổng cộng hơn 100 năm kinh nghiệm phục vụ FBI, với thành tích trong nhiều cuộc điều tra quan trọng.
Một số từng tham gia ứng phó vụ đánh bom cuộc chạy marathon Boston, hỗ trợ giải cứu công dân Mỹ bị bắt làm con tin ở nước ngoài, điều tra các mối đe dọa phản gián từ Iran và vụ ám sát hụt ông Trump tại Butler, Pennsylvania, năm 2024.
Đáng chú ý, một trong những nhân viên bị sa thải là Harrison Kaufman, từng tham gia cuộc điều tra các thiết bị nổ được đặt gần trụ sở hai đảng Cộng hòa và Dân chủ tại Washington vào tháng 1/2021.
Theo đơn kiện, chính Giám đốc FBI Kash Patel từng công khai cảm ơn và bắt tay Kaufman tại một cuộc họp báo để ghi nhận những đóng góp của ông trong cuộc điều tra này. Tuy nhiên, Kaufman sau đó vẫn nằm trong số những nhân viên bị chấm dứt công việc.
Các luật sư lập luận rằng việc sa thải những nhân viên có kinh nghiệm chuyên môn sâu không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi cá nhân mà còn gây tổn thất đáng kể cho năng lực bảo vệ an ninh quốc gia của Mỹ.
Vụ kiện cũng nhắc lại cuộc điều tra tài liệu mật tại Mar-a-Lago, một trong những vụ án hình sự gây tranh cãi nhất liên quan đến ông Trump sau khi ông kết thúc nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên.
Cuộc điều tra bắt đầu sau khi giới chức phát hiện nhiều tài liệu chính phủ, bao gồm hồ sơ được đánh dấu mật, vẫn được lưu giữ tại dinh thự riêng của ông Trump ở Palm Beach, Florida.
Tháng 8/2022, FBI tiến hành khám xét Mar-a-Lago theo lệnh của tòa án và thu giữ thêm nhiều tài liệu. Cuộc điều tra sau đó được chuyển cho Công tố viên đặc biệt Jack Smith, người đã truy tố ông Trump về hàng chục tội danh liên bang liên quan đến việc lưu giữ tài liệu quốc phòng và bị cáo buộc cản trở nỗ lực thu hồi hồ sơ.
Ông Trump phủ nhận mọi hành vi sai trái và cho rằng cuộc điều tra mang động cơ chính trị.
Tháng 7/2024, Thẩm phán liên bang Aileen Cannon bác bỏ vụ án, với lập luận rằng việc bổ nhiệm Công tố viên đặc biệt Jack Smith không hợp pháp. Phán quyết này liên quan đến thẩm quyền bổ nhiệm công tố viên, chứ không phải một phiên xét xử kết luận ông Trump vô tội đối với các cáo buộc về tài liệu mật.
Sau khi ông Trump trở lại Tòa Bạch Ốc vào tháng 1/2025, FBI và Bộ Tư pháp bắt đầu có những thay đổi đáng kể về nhân sự.
Theo đơn kiện, chỉ vài ngày sau lễ nhậm chức của ông Trump, một quan chức cấp cao Bộ Tư pháp đã yêu cầu FBI cung cấp danh sách những nhân viên từng tham gia điều tra vụ bạo loạn tại Điện Capitol ngày 6/1/2021. Quyền Giám đốc FBI khi đó là Brian Driscoll đã phản đối yêu cầu này, trong khi nhiều nhân viên lo ngại danh sách có thể được sử dụng để tiến hành sa thải hàng loạt.
Trong những tháng tiếp theo, nhiều nhân viên FBI từng tham gia các cuộc điều tra liên quan đến ông Trump hoặc những vấn đề chính trị nhạy cảm đã bị chấm dứt công việc.
Giám đốc FBI Kash Patel từng tuyên bố trước Quốc hội rằng một số nhân viên bị sa thải đã lợi dụng quyền hạn của FBI cho những mục đích không phù hợp. Ông cũng khẳng định các quyết định sa thải tại cơ quan được thực hiện sau khi phát hiện hành vi sai trái qua quá trình xem xét nội bộ.
Tuy nhiên, nhóm chín nguyên đơn bác bỏ lập luận này, khẳng định họ không có tiền sử vi phạm kỷ luật và không được cung cấp bằng chứng cho thấy mình đã có hành vi sai trái.
Một tình tiết khác được đề cập trong đơn kiện liên quan đến việc FBI từng thu thập hồ sơ liên lạc điện thoại của chính ông Kash Patel trong quá trình điều tra tài liệu mật.
Theo các tài liệu được công bố, hồ sơ này bao gồm thông tin về thời gian, ngày tháng và độ dài các cuộc gọi, nhưng không chứa nội dung hội thoại. Đây là loại dữ liệu thường được các cơ quan điều tra sử dụng để xác định mối liên hệ giữa những cá nhân có liên quan đến một vụ án.
Nhóm nguyên đơn cho rằng quyết định sa thải họ vào tháng 2/2026 diễn ra sau khi ông Patel tiết lộ với Reuters về việc hồ sơ điện thoại của mình từng bị FBI yêu cầu cung cấp.
Các luật sư lập luận rằng những nhân viên tham gia cuộc điều tra đã bị quy trách nhiệm vì thực hiện các hoạt động nghiệp vụ hợp pháp, trong khi không có bằng chứng cho thấy họ tự ý hành động hoặc lạm dụng quyền hạn.
Đơn kiện còn cáo buộc việc sa thải là kết quả của một chiến dịch trả đũa kéo dài, bắt đầu từ khi ông Trump trở lại nắm quyền.
Các luật sư nhắc lại rằng trước khi trở thành Giám đốc FBI, ông Patel từng công khai chỉ trích cuộc khám xét Mar-a-Lago, cho rằng hoạt động này trái pháp luật và sử dụng những lời lẽ gay gắt để mô tả các đặc vụ tham gia.
Nhóm nguyên đơn lập luận rằng những phát biểu trước đây của Patel, cùng với các đợt sa thải sau khi ông nắm quyền lãnh đạo FBI, cho thấy quyết định chấm dứt công việc của họ không xuất phát từ đánh giá năng lực hay hành vi sai trái mà từ sự liên quan của họ đến cuộc điều tra ông Trump.
Tuy nhiên, đây là những cáo buộc của phía nguyên đơn và chưa được tòa án xác nhận.
Trong đơn kiện, chín cựu nhân viên FBI yêu cầu tòa án tuyên bố các quyết định sa thải là trái pháp luật, ra lệnh khôi phục chức vụ, trả lại tiền lương và các quyền lợi đã mất, đồng thời áp dụng những biện pháp khắc phục phù hợp.
Vụ kiện này nằm trong một loạt hành động pháp lý của các cựu nhân viên FBI phản đối những quyết định sa thải dưới thời Giám đốc Kash Patel. Những vụ kiện tương tự cũng liên quan đến các nhân viên từng điều tra nỗ lực đảo ngược kết quả bầu cử tổng thống năm 2020 và những vấn đề khác mà chính quyền Trump cho là có dấu hiệu FBI bị chính trị hóa.
Phía chính quyền Trump và lãnh đạo FBI cho rằng việc thay đổi nhân sự là cần thiết nhằm khôi phục trách nhiệm giải trình và chấm dứt tình trạng lạm dụng quyền lực trong cơ quan thực thi pháp luật liên bang. Ngược lại, các nguyên đơn lập luận rằng nhân viên điều tra không thể bị trừng phạt chỉ vì thực hiện nhiệm vụ trong những vụ án liên quan đến các nhân vật chính trị có ảnh hưởng.
Tính đến ngày 15/10/2026, tòa án chưa đưa ra phán quyết về tính hợp pháp của việc sa thải chín cựu nhân viên FBI. Các cáo buộc trả đũa chính trị vẫn cần được xem xét trong quá trình tố tụng.
Vụ kiện đặt ra những câu hỏi pháp lý quan trọng về quyền bảo vệ việc làm của nhân viên liên bang, giới hạn thẩm quyền của lãnh đạo các cơ quan điều tra và nguyên tắc độc lập chính trị trong hoạt động thực thi pháp luật.
Calitoday tổng hợp
