CaliToday News – California có thể trở thành tiểu bang đầu tiên trên toàn quốc đánh thuế vào giá trị tài sản ròng của giới tỷ phú thông qua lá phiếu vào ngày thứ Ba. Biện pháp này đang chia rẽ giới lãnh đạo tự do trên khắp nước Mỹ và châm ngòi cho một trong những cuộc chiến tranh cử tốn kém nhất lịch sử tiểu bang, trong bối cảnh giới siêu giàu tìm cách ứng phó hoặc rời đi.
Dự luật 40 (Proposition 40) đề xuất áp mức thuế một lần 5% lên tài sản của những cư dân California có giá trị tài sản ròng vượt quá 1 tỷ Mỹ kim. Phần lớn doanh thu thu được sẽ dùng để bù đắp các khoản cắt giảm ngân sách liên bang dành cho y tế.
Phe ủng hộ dẫn đầu bởi công đoàn SEIU United Healthcare Workers West ước tính tiểu bang sẽ mất 100 tỷ Mỹ kim viện trợ y tế liên bang trong 5 năm. Bà Lorena Gonzalez, Chủ tịch Liên đoàn Lao động California (California Federation of Labor Unions), khẳng định: “Đã đến lúc thu những khoản thuế đó để bảo đảm hệ thống y tế của chúng ta vẫn an toàn.” Thượng nghị sĩ Vermont Bernie Sanders cũng đánh giá đây là bước tiến lớn nhằm kiềm chế bất bình đẳng giàu nghèo bằng cách buộc giới siêu giàu đóng góp công bằng. Cùng với Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren của Massachusetts, ông từ lâu đã ủng hộ thuế tài sản cấp liên bang.
Tuy nhiên, Thống đốc Dân chủ Gavin Newsom cảnh báo dự luật sẽ khiến những người giàu nhất rời bỏ California và mang theo tiền thuế của họ. Dù ủng hộ mức thuế tối thiểu toàn quốc cho người có tài sản trên 100 triệu Mỹ kim, ông Newsom cho rằng một đạo luật riêng lẻ sẽ đặt California vào thế bất lợi.
Phe phản đối đã huy động được nguồn quỹ gấp khoảng 10 lần phe ủng hộ nhờ sự đóng góp hàng triệu Mỹ kim từ các ông trùm công nghệ và nhà đầu tư mạo hiểm. Một số tỷ phú như Larry Page và Sergey Brin (đồng sáng lập Google) đã bắt đầu cắt đứt ràng buộc với tiểu bang. Trong khi đó, Mark Zuckerberg cho biết sẽ ở lại California trong 8 năm và đạt thỏa thuận với Meta nhằm hỗ trợ nộp thuế mà không làm mất cổ phần sở hữu tại công ty.
Đáng chú ý, các đồng minh truyền thống của đảng Dân chủ như Planned Parenthood và Hiệp hội Giáo viên California (California Teachers Association) cũng tham gia liên minh phản đối vì lo ngại về cách phân bổ nguồn thu và tác động tới ngân sách tiểu bang vốn phụ thuộc nặng nề vào thuế thu nhập của nhóm cư dân giàu nhất.
Cử tri California hiện đang chia rẽ sâu sắc. Khảo sát giữa tháng 10 của Viện Chính sách Công California (PPIC) ghi nhận 52% cử tri có khả năng đi bầu phản đối dự luật và 46% ủng hộ, đảo ngược so với kết quả khảo sát hồi đầu tháng 9 khi 52% ủng hộ và 46% phản đối.
Ngay cả khi Dự luật 40 được đa số cử tri thông qua, nó vẫn sẽ bị vô hiệu hóa nếu ít nhất một trong hai biện pháp nhằm ngăn chặn nó trên lá phiếu năm nay được thông qua với số phiếu “thuận” cao hơn. Các đề xuất này do ủy ban hành động chính trị Building a Better California hậu thuẫn, bao gồm lệnh cấm đánh thuế mới lên tài sản tài chính và tài sản cá nhân khác (không bao gồm bất động sản). Ủy ban này đã huy động hơn 333 triệu Mỹ kim, trong đó khoảng 30% đến từ Brin.
Dù Dự luật 40 có thành công hay thất bại, bà Gonzalez cho rằng cuộc chiến này đã mở ra một cuộc đối thoại then chốt, chứng minh rằng tiểu bang có thể nhìn thẳng vào mắt giới tỷ phú để đương đầu với họ.
Ban tập viên CaliToday
