CaliToday News – Tại buổi vận động tranh cử ở Corinth, Mississippi vào ngày 26 tháng 10—chỉ một tuần trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3 tháng 11—ông Donald Trump đã cảnh báo những người ủng hộ rằng nếu đảng Dân chủ giành chiến thắng, nước Mỹ sẽ đối mặt với một cuộc “đại suy thoái kinh tế theo kiểu năm 1929” hoặc một cuộc “suy thoái hay khủng hoảng quy mô lớn”.
Theo biên bản từ Roll Call Factbase, ông Trump cũng nhắc lại lời hứa sẽ phát 5.000 USD cho mỗi công dân trưởng thành nếu đảng Cộng hòa giành quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện. Ông quy công trạng này cho chính sách thuế quan và điều mà ông gọi là “thành công kinh tế lập kỷ lục”.
Đáng chú ý, đúng vào ngày diễn ra cuộc vận động tranh cử, tổng nợ liên bang của Mỹ lần đầu tiên vượt mốc 40,5 nghìn tỷ USD, theo dữ liệu Debt to the Penny từ Bộ Tài chính. Dù vậy, ông Trump không gắn vấn đề nợ công vào lời cảnh báo của mình mà chỉ nói ngắn gọn sau đó: “Chúng tôi muốn trả bớt nợ và mọi thứ.”
Trước đó, tổng nợ công—bao gồm các khoản chính phủ nợ các quỹ tín thác nội bộ—lần đầu vượt 40 nghìn tỷ USD vào ngày 18 tháng 8 (đạt 40,05 nghìn tỷ USD), với 32,3 nghìn tỷ USD do công chúng nắm giữ, theo IBTimes UK. Khi năm tài chính 2026 kết thúc vào ngày 30 tháng 9, tổng nợ lên mức 40,17 nghìn tỷ USD. Số liệu Bộ Tài chính công bố ngày 16 tháng 10 cho thấy chính phủ đã chi tiêu 7,40 nghìn tỷ USD trong năm và chịu mức thâm hụt ngân sách 1,99 nghìn tỷ USD.
Một cột mốc tài chính đáng chú ý khác là tiền lãi ròng cho các khoản nợ liên bang trong năm tài chính 2026 đã lên tới 1,05 nghìn tỷ USD, lần đầu tiên vượt qua chi tiêu quốc phòng (965 tỷ USD), theo Monthly Treasury Statement. Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) với phương pháp đo lường khác đưa ra con số thậm chí còn cao hơn, đạt 1,14 nghìn tỷ USD. Tiền lãi hiện chiếm khoảng 19% tổng thu ngân sách liên bang và dự kiến sẽ tăng lên 26% vào năm 2036. Nguyên nhân xuất phát từ chi phí vay nợ leo thang: ngày 28 tháng 10, lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm ở mức 5,05% và 30 năm là 5,37%, trong khi Cục Dự trữ Liên bang giữ nguyên trần lãi suất mục tiêu ở mức 4,00%.
Trái ngược với những cảnh báo suy thoái ảm đạm, các chỉ số kinh tế chính thức vẫn cho thấy sự vững vàng: GDP quý 3 tăng trưởng với tốc độ thường niên hóa 3,4%, tỷ lệ thất nghiệp trong tháng 9 ở mức 4,2%, và chỉ số quy tắc Sahm đo nguy cơ suy thoái ở mức 0,00 (dưới ngưỡng kích hoạt 0,50).
Tuy nhiên, người dân lại cảm nhận thực tế bi quan hơn. Chỉ số tâm lý người tiêu dùng của Đại học Michigan đã giảm xuống 48,1 trong tháng 9, giữa bối cảnh giá xăng thông thường trung bình ở mức 4,27 USD một gallon. Theo CBS Austin, giá xăng tăng cao liên quan đến cuộc chiến ở Iran, cùng với lời kêu gọi chấm dứt xung đột từ một số thượng nghị sĩ, đang tác động trực tiếp đến các thông điệp trước thềm bầu cử giữa kỳ.
Về phía giới quan sát, nhà kinh tế Peter Schiff nhận định trên mạng xã hội X rằng suy thoái kinh tế sẽ xảy ra “bất kể kết quả bầu cử ra sao” và dự báo này nhằm giúp ông Trump “đổ lỗi cho Quốc hội”. Dù đảng nào giành chiến thắng,Quốc hội tiếp theo vẫn phải tiếp quản một ngân sách chịu sức ép lớn khi chi phí trả lãi tiếp tục cạnh tranh khốc liệt với an sinh xã hội, y tế và các khoản chi tiêu khác.
Ban tập viên CaliToday
