Calitoday News – Chính phủ Trung Quốc ngày 20/10 đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ quyết định của chính quyền Tổng thống Donald Trump cấm các cơ quan dân sự liên bang Hoa Kỳ sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) của DeepSeek. Bắc Kinh cáo buộc Washington lạm dụng lý do an ninh quốc gia để hạn chế các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc, đồng thời cảnh báo sẽ thực hiện những biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi của các công ty nước này.
Động thái diễn ra sau khi Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) công bố lệnh yêu cầu các cơ quan chính phủ loại bỏ sản phẩm và dịch vụ liên quan đến DeepSeek khỏi hệ thống công nghệ thông tin, viện dẫn nguy cơ dữ liệu nhạy cảm của Mỹ có thể bị chính quyền Trung Quốc tiếp cận.
Mỹ ra lệnh loại bỏ DeepSeek khỏi hệ thống chính phủ
Theo thông báo được DHS công khai ngày 19/10, các cơ quan dân sự liên bang Hoa Kỳ phải ngừng sử dụng và loại bỏ những sản phẩm, dịch vụ trí tuệ nhân tạo do DeepSeek phát triển khỏi hệ thống công nghệ thông tin của chính phủ.
Lệnh này không chỉ áp dụng đối với các ứng dụng trực tiếp của DeepSeek mà còn bao gồm những sản phẩm và dịch vụ của bên thứ ba được xây dựng bằng công nghệ AI của công ty Trung Quốc.
DHS đồng thời cấm các cơ quan thuộc phạm vi áp dụng mua sắm hoặc ký hợp đồng sử dụng những sản phẩm, dịch vụ liên quan đến DeepSeek trong tương lai, dù vẫn có cơ chế xem xét ngoại lệ.
Đáng chú ý, quyết định thực tế đã được ký từ ngày 24/7/2026, nhưng đến ngày 19/10 mới được công bố rộng rãi thông qua hệ thống thông báo của chính phủ liên bang.
Lệnh cấm được đưa ra dựa trên những đánh giá về rủi ro an ninh chuỗi cung ứng công nghệ, trong đó DHS cho rằng các mô hình AI của DeepSeek có thể tạo ra nhiều nguy cơ đối với dữ liệu và hệ thống của chính phủ Mỹ.
Washington lo ngại dữ liệu người dùng có thể bị chuyển sang Trung Quốc
Theo DHS, một trong những mối quan ngại lớn nhất là hệ thống máy chủ và cơ sở hạ tầng của DeepSeek được đặt tại Trung Quốc, nơi doanh nghiệp có thể phải tuân thủ những yêu cầu tiếp cận dữ liệu của chính quyền nước này.
Các quan chức Mỹ cho rằng việc sử dụng công nghệ DeepSeek trong các hệ thống liên bang có thể dẫn đến nguy cơ thông tin nhạy cảm bị thu thập hoặc chuyển giao ra nước ngoài.
DHS cũng cảnh báo các mô hình và ứng dụng liên quan có thể thu thập thông tin nhận dạng cá nhân, theo dõi hoạt động hoặc tạo dấu vân tay kỹ thuật số của người dùng.
Ngoài ra, cơ quan này đề cập đến những nguy cơ về phần mềm độc hại, lỗ hổng bảo mật và khả năng dữ liệu thu thập được bị sử dụng để xây dựng thông tin tình báo về các tổ chức của Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, cần phân biệt rằng đây là những rủi ro được chính phủ Mỹ viện dẫn để giải thích lệnh cấm. Các thông tin công khai chưa chứng minh rằng mọi sản phẩm DeepSeek đều chứa phần mềm độc hại hoặc đã chuyển giao dữ liệu chính phủ Mỹ cho Bắc Kinh.
Trung Quốc cáo buộc Mỹ chính trị hóa công nghệ
Phản ứng trước quyết định của Washington, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh ngày 20/10 tuyên bố Bắc Kinh kiên quyết phản đối việc mở rộng quá mức khái niệm an ninh quốc gia để can thiệp vào những vấn đề thương mại và công nghệ.
Bà Mao cho rằng Hoa Kỳ đang sử dụng lý do an ninh để áp đặt những biện pháp hạn chế mang tính phân biệt đối xử đối với doanh nghiệp Trung Quốc.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định sẽ bảo vệ những quyền và lợi ích hợp pháp của các công ty nước này.
Cùng ngày, Bộ Thương mại Trung Quốc cũng chỉ trích quyết định của Mỹ, cho rằng Washington đã không tôn trọng những đồng thuận đạt được giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Bắc Kinh yêu cầu Hoa Kỳ chấm dứt các biện pháp hạn chế mà họ coi là không công bằng, đồng thời cảnh báo có thể thực hiện những hành động cần thiết để bảo vệ lợi ích quốc gia.
Tuy nhiên, Trung Quốc chưa công bố biện pháp trả đũa cụ thể nào nhằm đáp lại lệnh cấm DeepSeek.
DeepSeek trở thành tâm điểm cạnh tranh AI giữa Mỹ và Trung Quốc
DeepSeek là một công ty trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc, nổi tiếng với việc phát triển những mô hình ngôn ngữ lớn có khả năng cạnh tranh với các hệ thống AI của doanh nghiệp Mỹ.
Công ty thu hút sự chú ý trên toàn cầu từ đầu năm 2025 khi giới thiệu các mô hình AI có khả năng xử lý nhiều tác vụ phức tạp, bao gồm lập trình, phân tích và suy luận.
Một điểm đáng chú ý của DeepSeek là việc công bố các mô hình có trọng số mở, cho phép các nhà phát triển tải xuống và triển khai trên hệ thống riêng, thay vì chỉ sử dụng thông qua dịch vụ trực tuyến của công ty.
Điều này giúp công nghệ DeepSeek được sử dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia, kể cả Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, việc công nghệ có thể được triển khai độc lập cũng khiến phạm vi lệnh cấm trở nên phức tạp hơn, bởi chính phủ Mỹ không chỉ hạn chế ứng dụng DeepSeek mà còn xem xét cả các dịch vụ của bên thứ ba sử dụng mô hình của công ty.
Lệnh mới tiếp tục mở rộng những hạn chế đã được áp dụng trước đó đối với DeepSeek trong một số hệ thống liên quan đến an ninh quốc gia và các cơ quan chính phủ Mỹ.
Nhiều cơ quan và tiểu bang Mỹ đã hạn chế DeepSeek
Trước quyết định mới nhất của DHS, một số cơ quan liên bang, bao gồm Bộ Thương mại và Hải quân Hoa Kỳ, đã áp dụng những biện pháp hạn chế đối với công nghệ DeepSeek.
Một số tiểu bang như New York, Tennessee và Virginia cũng đã thực hiện những quy định hạn chế sử dụng DeepSeek trong hệ thống công nghệ của chính quyền tiểu bang.
Lệnh mới của DHS có phạm vi rộng hơn đối với các cơ quan dân sự liên bang, yêu cầu loại bỏ cả những công nghệ đã được triển khai và ngăn chặn việc mua sắm mới.
Tuy nhiên, đây không phải là lệnh cấm DeepSeek trên toàn lãnh thổ Hoa Kỳ. Quyết định không đồng nghĩa với việc mọi người dân hoặc doanh nghiệp tư nhân tại Mỹ đều bị cấm sử dụng ứng dụng này.
Các cơ quan quân sự và tình báo cũng không trực tiếp thuộc phạm vi chỉ đạo của DHS đối với hệ thống dân sự liên bang, dù có thể chịu những quy định hạn chế riêng.
Căng thẳng công nghệ gia tăng trước cuộc gặp Trump – Tập Cận Bình
Tranh cãi về DeepSeek xuất hiện trong thời điểm Hoa Kỳ và Trung Quốc tiếp tục cạnh tranh quyết liệt trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn và công nghệ cao.
Washington đã áp dụng nhiều biện pháp kiểm soát nhằm hạn chế khả năng tiếp cận chip AI tiên tiến và các công nghệ chiến lược của Trung Quốc.
Trong khi đó, Bắc Kinh đang xem xét những biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với một số công nghệ AI quan trọng, bao gồm thiết kế chip và các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến.
Ngoài vụ DeepSeek, Bộ Thương mại Trung Quốc cũng phản đối những biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với năm thực thể Trung Quốc, trong đó có một công ty AI liên quan đến vụ đánh cắp bí mật thương mại của Google.
Những bất đồng này diễn ra trước cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình bên lề hội nghị APEC tại Thâm Quyến vào tháng 11.
Giới quan sát cho rằng các vấn đề về AI, kiểm soát xuất khẩu và bảo vệ dữ liệu có thể tiếp tục là những chủ đề quan trọng trong quan hệ Mỹ – Trung.
Hiện chưa rõ Bắc Kinh sẽ lựa chọn biện pháp đáp trả cụ thể nào đối với lệnh cấm DeepSeek. Bản thân công ty DeepSeek cũng chưa đưa ra phản hồi công khai về quyết định mới của Washington.
Calitoday tổng hợp
