WASHINGTON, (Calitoday News)– Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hôm thứ Hai ký một sắc lệnh hành pháp nhằm tăng cường nghiên cứu, phòng ngừa và điều trị các bệnh ảnh hưởng đến phụ nữ, đồng thời thành lập một bộ phận mới tại Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) và một lực lượng đặc nhiệm chuyên trách tại Tòa Bạch Ốc.
Theo The Hill, Reuters và Associated Press, sáng kiến này được thúc đẩy mạnh mẽ bởi Đệ nhất phu nhân Melania Trump, người đã làm việc với các quan chức y tế liên bang trong nhiều tháng nhằm tìm cách cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe phụ nữ ở mọi lứa tuổi.
Thành lập hai cơ quan chuyên trách sức khỏe phụ nữ
Sắc lệnh mang tên Advancing Women’s Health to Improve Outcomes in All Phases of Life (Thúc đẩy sức khỏe phụ nữ nhằm cải thiện kết quả chăm sóc trong mọi giai đoạn cuộc đời) thiết lập hai cơ chế mới trong chính phủ liên bang.
Thứ nhất là Bộ phận Sức khỏe Phụ nữ (Women’s Health Division) thuộc NIH. Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ (HHS) được yêu cầu thành lập bộ phận này trong vòng 90 ngày.
Cơ quan mới sẽ phối hợp với Văn phòng Nghiên cứu Sức khỏe Phụ nữ đã tồn tại tại NIH để mở rộng các nghiên cứu khoa học, cải thiện phương pháp chẩn đoán và thúc đẩy những phương pháp điều trị hiệu quả hơn.
Thứ hai là Lực lượng Đặc nhiệm Sức khỏe Phụ nữ của Tòa Bạch Ốc (White House Women’s Health Task Force), do Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. và Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc Susie Wiles đồng chủ trì.
Lực lượng này sẽ phối hợp hoạt động giữa các cơ quan liên bang, bao gồm NIH, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA), Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), cùng những cơ quan phụ trách giáo dục, lao động và chăm sóc sức khỏe.
Mục tiêu là đưa các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tế điều trị, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho phụ nữ.
Tập trung nghiên cứu những bệnh thường gặp ở phụ nữ
Theo sắc lệnh, chính quyền Trump muốn ưu tiên những căn bệnh và tình trạng sức khỏe vốn chưa được nghiên cứu đầy đủ, hoặc ảnh hưởng đến phụ nữ nhiều hơn nam giới.
Các lĩnh vực được chú trọng bao gồm bệnh tim mạch, ung thư, đột quỵ, Alzheimer, loãng xương, bệnh tự miễn, đau mãn tính, sức khỏe tâm thần, vô sinh, lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung và các vấn đề liên quan đến mãn kinh.
Chương trình cũng sẽ tăng cường nghiên cứu sức khỏe bà mẹ, chăm sóc thai kỳ và những thay đổi sinh lý của phụ nữ trong suốt cuộc đời.
Một mục tiêu quan trọng khác là tăng tỷ lệ phụ nữ tham gia các thử nghiệm lâm sàng, nhằm bảo đảm những loại thuốc và phương pháp điều trị mới được đánh giá đầy đủ về hiệu quả cũng như độ an toàn đối với phụ nữ.
Ngoài ra, NIH sẽ thúc đẩy các công nghệ chẩn đoán tiên tiến, y học cá nhân hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo để rút ngắn thời gian phát hiện bệnh.
Đệ nhất phu nhân Melania Trump đề xuất năm ưu tiên
Trong buổi lễ ký sắc lệnh tại Vườn Hồng của Tòa Bạch Ốc, Đệ nhất phu nhân Melania Trump nhấn mạnh rằng nhiều vấn đề sức khỏe phụ nữ trong quá khứ từng bị xem là nhạy cảm, khiến người bệnh ngại trao đổi hoặc không được quan tâm đúng mức.
Bà cho rằng những tiến bộ trong công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo và nghiên cứu y khoa đang tạo ra cơ hội cải thiện đáng kể chất lượng chăm sóc sức khỏe.
Đệ nhất phu nhân đưa ra năm ưu tiên chính, gồm tăng tài trợ nghiên cứu các bệnh đặc thù ở phụ nữ; sử dụng trí tuệ nhân tạo để đẩy nhanh khám phá y học; đưa những phương pháp điều trị mới đến bệnh nhân nhanh hơn nhưng vẫn bảo đảm an toàn; giúp phụ nữ tiếp cận các tiến bộ y khoa với chi phí hợp lý; và khuyến khích đối thoại cởi mở về những vấn đề sức khỏe từng bị né tránh.
Bà Melania tuyên bố rằng các thế hệ trước đã đấu tranh cho quyền phụ nữ, còn thế hệ hiện nay cần tiếp tục tìm kiếm những phương pháp chữa bệnh để phụ nữ có thể sống khỏe mạnh và trọn vẹn hơn.
Theo các quan chức Tòa Bạch Ốc, bà Melania là người trực tiếp thúc đẩy sáng kiến từ giai đoạn xây dựng đến khi tổng thống ký ban hành.
Trump hủy bỏ sáng kiến sức khỏe phụ nữ thời Tổng thống Biden
Một chi tiết đáng chú ý là sắc lệnh mới đồng thời hủy bỏ hai chính sách được ban hành dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden.
Trong đó có sắc lệnh tháng 3/2024 nhằm thúc đẩy nghiên cứu và đổi mới trong lĩnh vực sức khỏe phụ nữ, cùng bản ghi nhớ tháng 11/2023 thành lập sáng kiến nghiên cứu sức khỏe phụ nữ tại Tòa Bạch Ốc.
Chính quyền Biden trước đó đã thúc đẩy các chương trình nghiên cứu liên bang với nguồn tài trợ gần 1 tỷ đô la nhằm giải quyết những khoảng trống trong kiến thức y khoa về sức khỏe phụ nữ.
Chính quyền Trump cho rằng cơ cấu mới sẽ tăng cường phối hợp giữa các cơ quan và tập trung hơn vào việc chuyển những khám phá khoa học thành phương pháp chăm sóc thực tế.
Tuy nhiên, một số cựu quan chức chính quyền Biden nhận định sáng kiến mới có nhiều điểm tương đồng với chương trình đã được triển khai trước đây.
Họ cũng đặt câu hỏi về hiệu quả thực tế của kế hoạch trong bối cảnh chính quyền Trump đã tiến hành cắt giảm nhân sự và ngân sách tại nhiều cơ quan nghiên cứu khoa học liên bang.
Đặc biệt, sắc lệnh mới không công bố khoản ngân sách bổ sung cụ thể dành cho các hoạt động nghiên cứu sức khỏe phụ nữ.
Sáng kiến được công bố trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ
Thông báo được đưa ra chỉ khoảng hai tuần trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11/2026, trong bối cảnh sự ủng hộ dành cho Tổng thống Trump trong nhóm cử tri nữ đang ở mức thấp.
Theo cuộc thăm dò Washington Post–ABC News–Ipsos được công bố trong tháng 10, tỷ lệ phụ nữ tán thành cách điều hành của ông Trump chỉ khoảng 30%, trong khi tỷ lệ ủng hộ chung của tổng thống ở mức 33%.
Cuộc khảo sát cũng cho thấy 61% phụ nữ được hỏi muốn đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội.
Một số nhà quan sát cho rằng việc công bố sáng kiến chăm sóc sức khỏe phụ nữ vào thời điểm này có thể giúp chính quyền Trump nhấn mạnh những chính sách liên quan trực tiếp đến đời sống của cử tri nữ.
Tuy nhiên, Tòa Bạch Ốc khẳng định đây là một chương trình nhằm cải thiện sức khỏe phụ nữ lâu dài, với trọng tâm là nghiên cứu khoa học, phòng bệnh và phát triển các phương pháp điều trị mới.
Chưa rõ nguồn tài chính và hiệu quả thực tế
Mặc dù sáng kiến nhận được sự chú ý, nhiều câu hỏi vẫn chưa có lời giải đáp, đặc biệt là nguồn ngân sách, số lượng nhân viên và cách thức phối hợp giữa cơ quan mới với những chương trình nghiên cứu đã tồn tại.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng việc thành lập thêm một đơn vị hành chính không tự động bảo đảm có thêm kinh phí hoặc tạo ra những tiến bộ y khoa ngay lập tức.
Hiệu quả của chương trình sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì nguồn tài trợ, tuyển dụng nhân sự chuyên môn, triển khai nghiên cứu và đưa những kết quả khoa học vào hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Dù vậy, việc chính quyền liên bang công khai đặt sức khỏe phụ nữ thành một lĩnh vực ưu tiên có thể tạo thêm sự chú ý đối với những căn bệnh từng chưa được đầu tư nghiên cứu tương xứng.
Theo sắc lệnh, Bộ phận Sức khỏe Phụ nữ mới tại NIH phải được thành lập trong vòng 90 ngày, trong khi lực lượng đặc nhiệm của Tòa Bạch Ốc bắt đầu hoạt động ngay trong ngày 19/10. Tuy nhiên, vẫn cần theo dõi các quyết định phân bổ ngân sách và kế hoạch triển khai cụ thể để đánh giá tác động thực tế của sáng kiến đối với hàng triệu phụ nữ Mỹ.
Calitoday tổng hợp
