CaliToday News – Trong khi cuộc chiến đang diễn ra với Iran góp phần làm leo thang chi phí xăng dầu trên toàn nước Mỹ, mức giá trung bình của cả nước hiện nay vẫn là niềm mơ ước đối với người dân California – nơi từ lâu luôn phải trả mức giá nhiên liệu đắt đỏ nhất toàn quốc.
Theo AAA, giá xăng trung bình tại California hiện đứng đầu Hoa Kỳ ở mức 6,31 USD/gallon xăng loại thường (regular), cao hơn gần 2 USD so với mức bình quân cả nước là 4,36 USD. Con số này đắt hơn 2,48 USD/gallon so với Texas (3,87 USD), hơn 2,17 USD so với Florida (4,18 USD) và hơn 1,88 USD so với New York (4,47 USD). Tại một số nơi thuộc California, giá thậm chí còn phi mã; chẳng hạn tại Mono County ở phía đông Sierra Nevada, mức trung bình lên tới 7,25 USD/gallon.
Trước tình hình giá xăng chưa thấy dấu hiệu hạ nhiệt, các tranh luận chính trị đang trở nên căng thẳng trước thềm cuộc bầu cử tháng 11. Thống đốc Gavin Newsom lên tiếng chỉ trích Tổng thống Donald Trump vì cho rằng đây là cái giá nhỏ phải trả để ngăn Iran phát triển vũ khí hạt nhân. Ứng cử viên Đảng Cộng hòa tranh cử kế nhiệm ông Newsom là Steve Hilton cam kết kéo giá xăng xuống 3 USD/gallon bằng cách cắt giảm thuế tiểu bang cùng các chương trình môi trường. Ngược lại, đối thủ Đảng Dân chủ Xavier Becerra cảnh báo kế hoạch của ông Hilton sẽ kéo lùi các biện pháp bảo vệ môi trường của tiểu bang.
Giải thích về sự chênh lệch lớn này, giới chức tiểu bang và các chuyên gia AAA chỉ ra hàng loạt nguyên nhân: thuế tiểu bang cao, chi phí từ các chương trình môi trường, yêu cầu phối trộn nhiên liệu đặc thù để giảm ô nhiễm không khí, thị trường biệt lập và hạ tầng công nghiệp hạn chế từ công suất lọc dầu đến các đường ống dẫn.
Đại diện AAA Mountain West Group, ông Doug Johnson, nhận định ngắn gọn: “Giá xăng California thuộc nhóm đắt đỏ nhất Hoa Kỳ là do các quy định môi trường và thuế đặc thù. Cùng với lượng xe hơi nhiều hơn bất kỳ tiểu bang nào, California cũng có nhu cầu tiêu thụ cao hơn.”
Ủy ban Năng lượng California (CEC) nhấn mạnh thị trường nhiên liệu của tiểu bang mang tính cô lập hoàn toàn: không có đường ống dẫn xăng từ các bang khác tới, và tiêu chuẩn phối trộn xăng khắt khe khiến tiểu bang không thể sử dụng xăng của các nơi khác. Năng lực lọc dầu hạn chế khiến các sự cố bảo trì đột xuất dễ gây thiếu hụt nguồn cung và đẩy giá vọt lên. Ngoài ra, California ngày nay phụ thuộc hơn 60% vào dầu ngoại nhập (chủ yếu từ Trung Đông, Trung và Nam Mỹ), chỉ tự sản xuất 23% và nhận 16% từ Alaska, khiến các cú sốc nguồn cung quốc tế kéo dài lâu hơn do thời gian tái cung ứng chậm.
Về cấu trúc chi phí, theo Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, thuế xăng của California là 63 cent/gallon – cao nhất cả nước và cao hơn gấp đôi mức bình quân toàn quốc là 29 cent (so với 20 cent ở Texas, 22 cent ở Florida và 8 cent ở New York). Khoản thuế này dùng tài trợ sửa chữa đường sá, bảo trì xa lộ, an toàn cầu đường và giao thông công cộng. Bên cạnh đó, thuế bán hàng và các loại phí của tiểu bang (như phí bồn chứa ngầm) cộng thêm 10 cent/gallon, cùng các khoản thuế bán hàng của địa phương.
Cuối cùng, các chương trình môi trường và khí hậu cũng đẩy giá tăng cao: Chương trình Giới hạn và Đầu tư (Cap-and-Invest, trước đây gọi là Cap-and-Trade) cộng thêm 26 cent/gallon xăng thường, và Tiêu chuẩn Nhiên liệu Carbon Thấp (Low Carbon Fuel Standard) cộng thêm 21 cent/gallon.
Ban tập viên CaliToday
