CaliToday News – Huyền thoại điền kinh kiêm nhà bảo vệ quyền con người John Carlos đã có buổi nói chuyện tại Đại học San Jose State vào hôm thứ Tư, ngay bên dưới bức tượng vinh danh ông và cựu sinh viên Tommie Smith. Sự kiện này là một phần của Tháng Di sản do trường tổ chức từ năm 2009. Kể từ năm 2024, thành phố San Jose đã công nhận ngày 16 tháng 10 là Ngày Tommie Smith và John Carlos. Tuy nhiên, ông Smith không thể tham dự sự kiện vì lý do sức khỏe.
Hai vận động viên này từng làm nên lịch sử tại Thế vận hội Mùa hè 1968 sau khi đoạt huy chương vàng và đồng ở cự ly chạy 200 mét. Khi cử hành quốc ca trên bục nhận giải, họ đã cúi đầu phản đối và giơ cao nắm tay đeo găng đen – biểu tượng chào Black Power. Cả hai đều đeo huy hiệu của Dự án Olympic vì Quyền con người, không mang giày và chỉ đi tất đen để tượng trưng cho sự nghèo khó của người da đen. Ông Carlos chia sẻ rằng trẻ em miền Nam thời đó không có giày phải đi bộ 15 dặm mỗi ngày đến trường, đồng thời cho biết ông đã kéo khóa áo khoác trên bục vinh quang nhằm đại diện cho những công nhân lao động chân tay chăm chỉ nhưng không được coi trọng.
Sau hành động phản kháng thầm lặng đó, cả nước Mỹ đã quay lưng lại với họ. Ngay cả cha của Carlos cũng cảm thấy xấu hổ và từng hỏi ông trên giường bệnh tại sao lại làm “điều tồi tệ đó”. Carlos hy vọng bức tượng của ông và Smith trong khuôn viên trường sẽ khơi dậy các cuộc đối thoại và thôi thúc mọi người cùng đoàn kết hành động để giải quyết các vấn đề chung.
Phó Giáo sư Shaun Fletcher tại trường chia sẻ việc điều phối buổi thảo luận có ý nghĩa cá nhân sâu sắc đối với ông, đồng thời ca ngợi nỗ lực của Chủ tịch Đại học San Jose State Cynthia Teniente-Matson trong việc đưa Smith và Carlos trở lại trường để truyền cảm hứng cho thế hệ sinh viên tiếp nối.
Dân biểu Ash Kalra nhận định thông qua các huyền thoại này, Đại học San Jose State đã đóng vai trò then chốt trong phong trào dân quyền và bảo vệ quyền con người: “Trong khi những người khác, bao gồm cả những người trong Tòa Bạch Ốc, muốn xóa bỏ lịch sử, chúng ta không chỉ ghi nhớ mà còn dạy lại lịch sử cho các thế hệ mai sau”. Dân biểu Kalra cho biết ông đã vận động được 9 triệu Mỹ kim từ Cơ quan Lập pháp tiểu bang để xây dựng đường chạy mới và Trung tâm Di sản Speed City tại trường. Biệt danh “Speed City” gắn liền với trường sau khi các vận động viên của họ phá kỷ lục chạy 200 mét tại Thế vận hội Mexico City năm 1968.
Dân biểu Los Angeles Isaac Bryan, người cũng tham dự sự kiện, khẳng định đây là một khoảnh khắc mạnh mẽ khó quên. Ông nhận định Tổng thống Donald Trump sẽ dẹp bỏ bức tượng nếu có thể, nhưng đây là loại di sản mà tổng thống không thể xóa nhòa. Ông Bryan nhấn mạnh cuộc biểu tình nhắc nhở rằng đôi khi ta phải đứng lên làm điều đúng đắn dù phải trả giá đắt.
Phó Giáo sư Fletcher nói thêm rằng bức tượng “Chào Chiến thắng” cùng khoảng trống trên bục nhận giải – vốn là vị trí của Peter Norman, vận động viên người Úc đoạt huy chương bạc đã ủng hộ hai người – từ lâu đã trở thành biểu tượng gắn liền với Đại học San Jose State.
Ban tập viên CaliToday
