WASHINGTON, ngày 9/10/2026 (Calitoday News) – Tòa Bạch Ốc khẳng định Tổng thống Donald Trump không có xung đột lợi ích liên quan đến khoản đầu tư trị giá từ 1 triệu đến 5 triệu USD vào trái phiếu của SpaceX, công ty hàng không vũ trụ do tỷ phú Elon Musk điều hành. Giao dịch này diễn ra chỉ hai ngày trước khi ông Trump ký một chính sách mới nhằm thúc đẩy ngành vận tải không gian thương mại của Mỹ, làm dấy lên những câu hỏi về tính minh bạch và đạo đức trong hoạt động đầu tư của tổng thống.
Theo hồ sơ công khai tài chính được công bố hôm thứ Năm, ngày 8/10, ông Trump đã mua trái phiếu SpaceX vào ngày 18/8/2026, với giá trị từ 1.000.001 đến 5 triệu USD. Đây là loại trái phiếu không có tài sản bảo đảm, có lãi suất 5,35% và đáo hạn vào tháng 7/2031.
Chỉ hai ngày sau giao dịch, ngày 20/8, ông Trump ký một bản ghi nhớ về chính sách vận tải không gian quốc gia, đặt mục tiêu hỗ trợ hơn 1.000 vụ phóng và tái nhập khí quyển mỗi năm trên lãnh thổ Mỹ vào năm 2030.
Chính sách này hướng đến việc giảm bớt các thủ tục hành chính, đẩy nhanh quá trình cấp phép và đơn giản hóa những yêu cầu đánh giá tác động môi trường đối với các hoạt động phóng tàu vũ trụ thương mại.
SpaceX, hiện là một trong những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực phóng tên lửa và vận chuyển hàng hóa vào không gian, được xem là công ty có thể hưởng lợi đáng kể từ những thay đổi chính sách này.
Tòa Bạch Ốc khẳng định không có xung đột lợi ích
Trước những câu hỏi về thời điểm giao dịch, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Davis Ingle tuyên bố danh mục cổ phiếu và trái phiếu của ông Trump được quản lý độc lập bởi các tổ chức tài chính bên thứ ba.
Theo ông Ingle, các khoản đầu tư được thực hiện thông qua những tài khoản ủy quyền, sử dụng mô hình đầu tư dựa trên máy tính nhằm mô phỏng các chỉ số tài chính được công nhận, chẳng hạn như Schwab 1000.
Ông nhấn mạnh rằng cả Tổng thống Trump lẫn các thành viên gia đình đều không có quyền chỉ đạo, tác động hoặc đưa ra ý kiến về việc lựa chọn chứng khoán cũng như thời điểm mua bán.
Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc khẳng định tất cả quyết định đầu tư đều do các nhà quản lý độc lập thực hiện và không tồn tại xung đột lợi ích.
Tuy nhiên, khi được hỏi ai đã đưa ra quyết định cụ thể về việc mua trái phiếu SpaceX và liệu giao dịch này có được thực hiện bằng thuật toán hay không, ông Ingle không cung cấp câu trả lời trực tiếp.
Các chuyên gia đạo đức đặt câu hỏi
Richard Painter, cựu luật sư phụ trách đạo đức của Tòa Bạch Ốc dưới thời Tổng thống George W. Bush, cho rằng giao dịch này làm phát sinh những lo ngại đáng kể về xung đột lợi ích.
Theo ông Painter, mặc dù chưa thể kết luận giao dịch vi phạm pháp luật, việc tổng thống nắm giữ tài sản tài chính của một doanh nghiệp chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chính sách của chính quyền có thể tạo ra nghi vấn về tính công bằng trong quá trình ra quyết định.
Ông cũng lưu ý rằng tổng thống, phó tổng thống và các thành viên Quốc hội không chịu sự điều chỉnh của một số quy định liên bang về xung đột lợi ích vốn áp dụng cho nhiều viên chức thuộc nhánh hành pháp.
Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren thuộc đảng Dân chủ chỉ trích các giao dịch đầu tư của ông Trump và kêu gọi Quốc hội thông qua quy định hạn chế việc sở hữu, mua bán cổ phiếu của các quan chức dân cử, bao gồm cả tổng thống.
Hơn 500 giao dịch đầu tư trong một tháng
Theo hồ sơ được Văn phòng Đạo đức Chính phủ Mỹ công bố, các tài khoản đầu tư của ông Trump đã thực hiện tổng cộng 517 giao dịch trong tháng 8/2026.
Ngoài khoản đầu tư vào SpaceX, hồ sơ còn ghi nhận những giao dịch đáng chú ý khác, bao gồm:
- Mua cổ phiếu Meta, công ty mẹ của Facebook và Instagram, với giá trị từ 5 triệu đến 25 triệu USD.
- Mua cổ phiếu Microsoft trị giá lên tới 6 triệu USD.
- Đầu tư vào Oracle và một số doanh nghiệp công nghệ, hạ tầng trung tâm dữ liệu khác.
Những khoản đầu tư này thu hút sự chú ý vì nhiều công ty có hoạt động kinh doanh chịu ảnh hưởng từ các quyết định về công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chính sách quản lý của chính quyền liên bang.
Mối quan hệ giữa ông Trump và Elon Musk tiếp tục được chú ý
SpaceX là một nhà thầu quan trọng của chính phủ Mỹ, tham gia nhiều chương trình liên quan đến hàng không vũ trụ, quốc phòng và hệ thống vệ tinh.
Công ty của Elon Musk cũng đang mở rộng đầu tư vào hệ thống vệ tinh Starlink, chương trình tên lửa Starship và cơ sở hạ tầng phục vụ trí tuệ nhân tạo.
Mối quan hệ giữa ông Trump và Elon Musk từng trải qua những giai đoạn căng thẳng, nhưng hai người gần đây đã nối lại quan hệ thân thiện.
Đáng chú ý, ngày 8/10, ông Trump trao tặng Elon Musk Huân chương Khoa học Quốc gia, ca ngợi những đóng góp của tỷ phú này trong lĩnh vực công nghệ và hàng không vũ trụ.
Tranh luận về tính minh bạch trong đầu tư của tổng thống
Vụ việc tiếp tục đặt ra câu hỏi về việc các tổng thống Mỹ có nên được phép duy trì những khoản đầu tư cá nhân vào doanh nghiệp chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chính sách của chính quyền hay không.
Những người chỉ trích cho rằng ngay cả khi các giao dịch được thực hiện bởi nhà quản lý độc lập, việc tổng thống hưởng lợi tài chính từ những doanh nghiệp có quan hệ hợp đồng với chính phủ vẫn có thể làm phát sinh nghi vấn về xung đột lợi ích.
Ngược lại, Tòa Bạch Ốc khẳng định cơ chế quản lý đầu tư độc lập đã bảo đảm ông Trump không tham gia quyết định mua bán chứng khoán.
Cho đến nay, chưa có bằng chứng được công bố xác nhận ông Trump trực tiếp chỉ đạo việc mua trái phiếu SpaceX hoặc thay đổi chính sách không gian nhằm phục vụ khoản đầu tư này. Tuy nhiên, việc giao dịch diễn ra chỉ hai ngày trước khi chính sách được ban hành vẫn là vấn đề được giới truyền thông và các chuyên gia đạo đức chính phủ quan tâm.
Calitoday tổng hợp
