Ngày 7 tháng 10 năm 2026, đúng ba năm sau cuộc tấn công do Hamas phát động vào miền nam Israel, quân đội Israel tiếp tục oanh kích Dải Gaza, khiến ít nhất năm người thiệt mạng, theo giới chức Palestine. Trong khi người Israel tổ chức lễ tưởng niệm những nạn nhân của cuộc tấn công năm 2023, người dân Gaza lại trải qua ngày kỷ niệm giữa cảnh nhà cửa tan hoang, hàng trăm ngàn người phải sống trong lều tạm và thỏa hiệp đình chiến chưa đem lại một nền hòa bình lâu dài…
Theo CNA, nhiều cuộc không kích đã diễn ra tại các địa điểm khác nhau ở Gaza trong ngày 7 tháng 10 năm 2026. Tại thành phố Gaza, Bệnh viện Al-Shifa loan báo có hai người thiệt mạng trong một cuộc tấn công vào ban đêm. Cơ quan Phòng vệ Dân sự Palestine xác nhận một trong hai nạn nhân là Mohamed Tamous, người tình nguyện tham gia công tác cứu hộ. Tuy nhiên, quân đội Israel tuyên bố đã tấn công và hạ sát hai người mà họ xác định là thành viên Hamas, cho biết những người này rời khỏi Bệnh viện Kamal Adwan ở miền bắc Gaza và một người đã đặt chất nổ gần “Đường Vàng”, ranh giới phân chia những khu vực do Israel và Hamas kiểm soát. Quân đội Israel còn cho biết người được nhận diện là Tamous cũng là một tay súng bắn tỉa thuộc cánh quân sự Hamas. Đây là lời giải thích của phía Israel, trong khi cơ quan cứu hộ Palestine xác nhận người này làm công tác tình nguyện.
Tại thành phố Khan Younis ở miền nam Gaza, Bệnh viện Nasser cho biết một người đàn ông 60 tuổi tên Hisham Ibrahim Abu Mustafa thiệt mạng trong một cuộc không kích, ngoài ra còn có một số người bị thương. Sau đó, bệnh viện tiếp nhận thi thể Ziad Zaarab, người được cho là thiệt mạng trong một cuộc không kích ở phía nam Khan Younis. Một cuộc tấn công khác nhắm vào chiếc lều tại trại Al-Buraq trong buổi chiều cũng khiến một người chết. Quân đội Israel nói với hãng thông tấn AFP rằng cuộc tấn công sau cùng nhắm vào một đối tượng hoạt động quân sự, nhưng chưa đưa ra lời giải thích cụ thể về tất cả những vụ việc còn lại. Theo những con số của giới chức Palestine được CNA dẫn lại, ít nhất năm người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công ngày 7 tháng 10.
Những cuộc không kích diễn ra đúng ngày Israel tổ chức các buổi lễ tưởng niệm cuộc tấn công ngày 7 tháng 10 năm 2023. Khi ấy, các tay súng Hamas cùng những nhóm võ trang đồng minh vượt qua biên giới từ Gaza, tấn công nhiều khu dân cư và một lễ hội âm nhạc tại miền nam Israel. Theo Reuters, khoảng 1.200 người Israel và công dân ngoại quốc thiệt mạng, trong khi 251 người bị bắt làm con tin và đưa về Gaza. Đây được xem là ngày đẫm máu nhất trong lịch sử Israel kể từ khi quốc gia này được thành lập. Cuộc tấn công gây chấn động sâu xa trong xã hội Israel, làm lung lay niềm tin của nhiều người vào khả năng bảo vệ biên giới của chính phủ và mở đường cho chiến dịch quân sự quy mô lớn của Israel tại Gaza.
Tại địa điểm tổ chức lễ hội âm nhạc Nova, gần biên giới Gaza, thân nhân các nạn nhân tập trung từ sáng sớm để tưởng niệm hơn 300 người bị sát hại tại đây trong ngày 7 tháng 10 năm 2023. Nhiều người ôm nhau khóc, đặt hoa và tưởng nhớ những người thân đã khuất. Các buổi lễ tưởng niệm cũng được tổ chức tại Tel Aviv và những khu dân cư từng bị tấn công. Đây là lần kỷ niệm đầu tiên kể từ khi toàn bộ những con tin Israel còn lại, dù còn sống hay đã chết, được đưa trở về. Theo Reuters, hài cốt của con tin Israel cuối cùng được thu hồi vào tháng 1 năm 2026. Dù việc trao trả con tin đã khép lại một trong những chương đau đớn nhất đối với các gia đình Israel, những cuộc tranh luận về trách nhiệm chính trị và an ninh vẫn chưa chấm dứt.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tiếp tục khẳng định Hamas sẽ không được phép cai trị Gaza. Trong bài diễn văn tại buổi lễ tưởng niệm cấp quốc gia ở nghĩa trang quân đội Mount Herzl, Jerusalem, ngày 5 tháng 10, ông nói Israel đã đạt được những thành quả quan trọng, nhưng vẫn còn nhiều nhiệm vụ phải hoàn tất. Ông tuyên bố chính phủ sẽ tiếp tục truy kích những người tham gia cuộc tấn công năm 2023 và những kẻ từng bắt giữ con tin. Tuy nhiên, bài diễn văn của ông cũng bị gián đoạn khi một người tham dự công khai chất vấn trách nhiệm của chính phủ vì đã không bảo vệ được dân chúng trong ngày 7 tháng 10. Theo CNA, nhiều gia đình nạn nhân và người dân Israel vẫn đòi hỏi phải có một cuộc điều tra độc lập về những sai lầm an ninh đã dẫn đến cuộc tấn công.
Trong khi Israel tưởng niệm những người thiệt mạng, người Palestine tại Gaza bước vào năm thứ tư của cuộc chiến trong những điều kiện sinh sống hết sức khốn khó. Theo Bộ Y tế Gaza, cơ quan hoạt động dưới chính quyền do Hamas kiểm soát, chiến dịch quân sự của Israel đã khiến hơn 74.200 người Palestine thiệt mạng. Liên Hiệp Quốc xem các thống kê của cơ quan này là nguồn tham khảo đáng tin cậy, mặc dù những con số không phải lúc nào cũng phân biệt rõ thường dân với chiến binh. Kể từ khi lệnh đình chiến có hiệu lực vào tháng 10 năm 2025, hơn 1.460 người Palestine vẫn thiệt mạng vì hỏa lực Israel, theo thống kê của cơ quan này được CNA dẫn lại. Những con số ấy cho thấy thỏa hiệp đình chiến chưa chấm dứt được bạo lực, và người dân vẫn phải đối diện với nguy cơ mất mạng ngay cả khi cường độ giao tranh được cho là đã giảm bớt.
Tại nhiều nơi, nhà cửa, trường học, bệnh viện và các cơ sở hạ tầng thiết yếu đã bị phá hủy hoặc hư hại nặng nề. Hàng trăm ngàn người Palestine vẫn phải sống trong những khu lều tạm trải dài trên bãi biển hoặc dựng bên cạnh đống đổ nát của các khu dân cư bị oanh kích. Một số gia đình đã phải sống xa nơi cư ngụ cũ gần ba năm, không biết liệu có ngày nào được trở về nhà hay tìm thấy thi thể người thân còn nằm dưới những công trình sụp đổ hay không. Người dân Gaza còn phải chịu cảnh thiếu thực phẩm, giá sinh hoạt tăng cao và dịch vụ y tế bị hạn chế. Israel đã nới lỏng một phần những biện pháp hạn chế đối với xe vận tải chở hàng cứu trợ sau khi lệnh đình chiến được công bố. Tuy nhiên, theo những người dân địa phương được AFP phỏng vấn, lượng hàng cứu trợ vẫn chưa đủ để giúp họ khôi phục cuộc sống bình thường.
Về phương diện quân sự, Israel cho biết họ vẫn tiếp tục tấn công những người bị xác định là thành viên Hamas, nhằm ngăn tổ chức này tái tập hợp lực lượng và chuẩn bị những cuộc tấn công mới. Hamas bác bỏ lời cáo buộc tìm cách khôi phục kho võ khí và thường xuyên tố cáo Israel vi phạm thỏa hiệp đình chiến. Theo Reuters ngày 6 tháng 10 năm 2026, kế hoạch hòa bình do Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump thúc đẩy đã đạt được một số kết quả ban đầu, gồm việc trao trả con tin, phóng thích tù nhân và cải thiện phần nào hoạt động đưa hàng cứu trợ vào Gaza. Tuy nhiên, những mục tiêu quan trọng hơn vẫn chưa đạt được: Hamas chưa hoàn toàn giải giới, Israel chưa rút hết quân và công cuộc tái thiết chưa thể tiến hành trên quy mô cần thiết. Israel hiện vẫn kiểm soát khoảng hai phần ba Dải Gaza, trong khi phần lớn dân số Palestine phải sống tại những khu vực bị tàn phá nặng nề.
Một năm sau khi thỏa hiệp đình chiến được thi hành, triển vọng hòa bình vẫn bị cản trở bởi những bất đồng về an ninh và quyền kiểm soát Gaza sau chiến tranh. Israel khẳng định sẽ không rút quân hoàn toàn nếu Hamas chưa giải giới; ngược lại, Hamas cho rằng không thể bàn giao võ khí trong khi Israel vẫn tiếp tục các cuộc tấn công và duy trì sự hiện diện quân sự. Trong khi đó, kế hoạch thành lập một cơ chế quản trị mới tại Gaza và đưa lực lượng ổn định quốc tế đến khu vực vẫn chưa đạt được tiến triển đáng kể. Reuters cho biết việc tái thiết toàn bộ vùng lãnh thổ này sẽ cần đến hàng chục tỷ Mỹ kim, vượt xa số tiền đã được công bố cho đến nay.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
