Một đường dây mua bán dữ kiện cá nhân với quy mô rất lớn vừa bị cơ quan chức năng Việt Nam phanh phui. Hơn 1,1 tỷ dữ kiện đã được mua bán để phục vụ những màn lường gạt, nhắm vào hơn 5.400 người, trong đó có nhiều nạn nhân là người cao niên và người già yếu, với tổng số tiền bị chiếm đoạt lên tới hơn 39 tỷ đồng…
Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Việt Nam vừa hoàn tất cáo trạng truy tố 181 bị can trong một đường dây mua bán trái phép hơn 1,1 tỷ dữ kiện cá nhân, rồi sử dụng những tin tức này để tổ chức lường gạt hàng ngàn người, phần lớn là người lớn tuổi, người già yếu hoặc thường mua những sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Người được xác định giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu là Trần Quang Đạo, sinh năm 1993, cư ngụ tại Sài Gòn. Theo cáo trạng, từ tháng 8 năm 2023 đến ngày 17 tháng 6 năm 2025, Đạo cùng Trần Tấn Tài, sinh năm 1996, thực hiện việc mua bán trái phép dữ kiện cá nhân. Riêng Đạo đã mua từ Tài hơn 1,1 tỷ dữ kiện với số tiền hơn 2,1 tỷ đồng. Tài bị cáo buộc bán số dữ kiện này cho Đạo trong khoảng thời gian từ tháng 8 năm 2023 đến tháng 10 năm 2024 và thu lợi bất chánh hơn 769 triệu đồng.
Có trong tay nguồn dữ kiện khổng lồ, Đạo tổ chức một hệ thống kinh doanh làm bình phong cho hoạt động lường gạt. Đầu năm 2023, Đạo thành lập 4 công ty chuyên kinh doanh thực phẩm chức năng và đồ gia dụng tại Sài Gòn, nhờ mẹ và em trai đứng tên đại diện cho một số công ty, còn Đạo đứng tên đại diện Công ty Resshose. Mỗi công ty được giao cho một người quản lý, trong khi Đạo trực tiếp kiểm soát hoạt động và xây dựng những kịch bản lường gạt. Số tiền thu được được dùng để duy trì hoạt động của các công ty, trả lương nhân viên từ khoảng 5,5 đến 8,5 triệu đồng mỗi tháng và trả huê hồng từ 8% đến 16% trên số tiền mà nhân viên lường gạt được. Cơ quan công tố nhận định đường dây này hoạt động có tổ chức và khá chuyên nghiệp.
Thủ đoạn của đường dây được sắp đặt thành từng bước, trước hết tạo sự tin tưởng rồi từ từ khiến nạn nhân móc tiền. Theo cáo trạng, nhân viên gọi điện cho những người có tên trong danh sách dữ kiện, giả danh nhân viên bệnh viện và thông báo rằng họ được tặng 10 tháng sử dụng miễn phí nước yến sào, mỗi tháng một hộp. Để nhận hộp đầu tiên, khách chỉ phải trả 279.000 đồng tiền chuyên chở. Sau khi người nhận đồng ý và cung cấp địa chỉ, một hộp yến được gởi tới tận nhà. Đây chính là bước đầu nhằm tạo lòng tin và xác nhận rằng những tin tức cá nhân của nạn nhân là chính xác.
Sau khi khách nhận quà, các đối tượng tiếp tục gọi điện, thông báo người này đủ điều kiện tham dự một chương trình quay số trúng thưởng với những phần thưởng trị giá từ 10 triệu đến gần 100 triệu đồng, như truyền hình, tủ lạnh, máy giặt hoặc ghế massage. Muốn tham dự, nạn nhân phải đóng một khoản lệ phí làm hồ sơ từ khoảng 730.000 đồng đến 3 triệu đồng. Các đối tượng còn đưa ra lời cam kết sẽ hoàn tiền nếu khách trúng thưởng, nhằm khiến nạn nhân tiếp tục tin tưởng. Sau khi tiền được chuyển, phần thưởng không xuất hiện; thay vào đó, các đối tượng có thể tiếp tục đưa ra nhiều lý do khác nhau để yêu cầu đóng thêm tiền, cho tới khi nạn nhân không còn khả năng thanh toán hoặc nhận ra mình đã bị lường gạt.
Theo cáo trạng, từ ngày 1 tháng 3 đến ngày 17 tháng 6 năm 2025, Trần Quang Đạo cùng đồng phạm đã sử dụng những kịch bản nói trên để lường gạt 5.418 người, thông qua hơn 11.000 đơn hàng, chiếm đoạt tổng cộng hơn 39 tỷ đồng. Cơ quan điều tra đã xác minh và làm rõ 3.454 người bị hại; hơn 1.900 người khác vẫn đang được thông báo truy tìm để xác định và làm rõ. Con số này cho thấy dữ kiện cá nhân chẳng những bị mua bán trên một quy mô rất lớn mà còn được sử dụng như một phương tiện để nhắm đúng vào những nhóm người dễ bị tổn thương.
Về trách nhiệm hình sự, Trần Quang Đạo bị Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao truy tố về hai tội danh, gồm “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông”. Trần Tấn Tài bị truy tố về tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông”. Tổng cộng vụ án có 181 bị can. Tại cơ quan điều tra, Đạo cùng các đồng phạm được xác định đã khai nhận hành vi phạm tội.
Vụ án cho thấy khi những tin tức như họ tên, số điện thoại, địa chỉ và thói quen mua sắm của cá nhân bị lọt ra ngoài, những dữ kiện tưởng chừng đơn giản này có thể bị tội phạm biến thành công cụ để dựng nên những màn lường gạt rất cao. Đây cũng là lời cảnh giác đối với người dân, nhứt là người lớn tuổi, trước những cú điện thoại tự xưng là bệnh viện, công ty hoặc chương trình tặng quà, trao thưởng nhưng lại yêu cầu cung cấp thêm tin tức cá nhân hoặc chuyển tiền để nhận quà, nhận thưởng.
NGƯỜI QUAN SÁT
