CaliToday News – Vào hôm thứ Ba, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cùng lãnh đạo của Greenland và Đan Mạch đã ký kết một thỏa thuận cho phép gia tăng sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Greenland, mở ra triển vọng giải quyết thế bế tắc kéo dài liên quan đến hòn đảo giàu khoáng sản và có vị trí chiến lược này.
Thỏa thuận được ký kết nhân chuyến tham dự Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York của ông Donald Trump, không đi đến yêu cầu sáp nhập Greenland thành một vùng lãnh thổ của Hoa Kỳ như ông Trump từng mong muốn nhằm ngăn chặn sự hiện diện ngày càng tăng của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực. Thay vào đó, văn bản này hợp thức hóa việc mở rộng hiện diện quân sự của Mỹ trên vùng đất băng giá, một phương án được đưa ra khi các nhà lãnh đạo Greenland kiên quyết phản đối việc Hoa Kỳ tiếp quản hoàn toàn.
Văn bản thỏa thuận được công bố sau sự kiện cho thấy Hoa Kỳ có thể thiết lập hệ thống phòng thủ “Golden Dome” (Mái vòm vàng) tại Greenland để làm lá chắn trước các mối đe dọa tên lửa đạn đạo. Tuyến đường ngắn nhất nối châu Âu và Bắc Mỹ đi qua hòn đảo Bắc Cực này, nơi đặt căn cứ quân sự xa nhất về phía bắc của Mỹ.
Phát biểu trước các nhà lãnh đạo thế giới tại Liên Hợp Quốc trước lễ ký kết, Tổng thống Trump tuyên bố thỏa thuận mang lại cho Hoa Kỳ “quyền kiểm soát lâu dài đối với an ninh và mọi nhu cầu khác trên vùng lãnh thổ đó”. Ông nhấn mạnh: “Sẽ không một đối thủ nào của Hoa Kỳ được phép thiết lập hiện diện quân sự ở Greenland nữa, hoặc thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm tại đó nếu không có sự chấp thuận rõ ràng bằng văn bản của chúng tôi.”
Thỏa thuận được ký bởi Tổng thống Trump, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen. Bà Frederiksen mô tả đây là bản thỏa thuận có thể “tồn tại mãi mãi”, nhấn mạnh tầm quan trọng của liên minh NATO và sự tôn trọng đối với quyền tự quyết của Greenland.
Thủ tướng Nielsen cũng nhấn mạnh vai trò trọng yếu của NATO tại khu vực Bắc Cực. Dù vậy, tại cuộc họp báo sau lễ ký kết, ông Nielsen cho biết người dân Greenland giờ đây phải trải qua quá trình khôi phục lòng tin với Washington sau khi những lời đe dọa tiếp quản hòn đảo bằng vũ lực trước đó của ông Trump gây căng thẳng quan hệ giữa hai bên. Ông Mikkel Vedby Rasmussen, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Copenhagen, nhận định cuộc khủng hoảng đã khép lại nhưng xung đột có thể chưa kết thúc vì thỏa thuận rất có thể bị phía Mỹ sử dụng làm bàn đạp nhằm gây sức ép đòi thêm nhượng bộ.
Thomson Reuters
Hiện tại, Mỹ đang vận hành Căn cứ Không gian Pituffik ở vùng tây bắc Greenland. Thỏa thuận mới mở đường cho việc xây dựng thêm hai địa điểm quân sự: Narsarsuaq (cựu căn cứ không quân thời Chiến tranh Lạnh với dân số chỉ còn vài chục người) và Mestersvig (hiện do Đội tuần tra xe chó kéo Sirius của lực lượng đặc biệt Đan Mạch sử dụng).
Bản thỏa thuận sửa đổi hiệp ước quốc phòng năm 1951 vốn là cơ sở pháp lý cho sự hiện diện của Hoa Kỳ. Văn bản này không có thời hạn kết thúc, cho phép máy bay và tàu thuyền của Mỹ tiếp cận rộng rãi trên toàn bộ Greenland cùng các vùng lãnh hải lân cận, đồng thời cấm các quốc gia ngoài NATO lập cơ sở quân sự tại đây. Thỏa thuận cũng siết chặt đầu tư nước ngoài, ngăn các thực thể ngoài khối NATO, đối tác NATO và Liên minh châu Âu kiểm soát những lĩnh vực nhạy cảm như cơ sở hạ tầng thiết yếu và khai thác tài nguyên.
Thỏa thuận cần được quốc hội của cả Đan Mạch và Greenland thông qua, đánh dấu bước chuyển đáng kể từ tham vọng thôn tính toàn bộ hòn đảo rộng gấp ba lần bang Texas nhưng chỉ có 57.000 dân cư này, đồng thời là đợt gia tăng cơ sở hạ tầng quân sự quy mô lớn đầu tiên của Mỹ tại Greenland kể từ thời Chiến tranh Lạnh.
Ban tập viên CaliToday
