CaliToday News – Một thẩm phán liên bang vừa ban hành lệnh ngăn chặn các viên chức di trú thực hiện các vụ bắt giữ không có trát lệnh tại khu vực Nam California, trừ khi cơ quan chức năng xác định được người đó có nguy cơ bỏ trốn.
Trong phán quyết sơ bộ ban hành ngày 2 tháng 9 và vừa được công khai hôm thứ Tư, Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Maame Ewusi-Mensah Frimpong tuyên bố chính phủ phải xem xét “toàn bộ tình tiết mà đặc vụ hoặc viên chức nắm được” về khả năng bỏ trốn của đối tượng trước khi tiến hành bắt giữ dân sự về di trú mà không có trát lệnh.
Vụ kiện này được khởi xướng vào mùa thu năm ngoái bởi Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) chi nhánh Nam California, tổ chức Public Counsel cùng các nhóm vận động vì quyền người nhập cư tại Los Angeles trong bối cảnh hoạt động thực thi di trú gia tăng chưa từng có tại địa phương. Phạm vi áp dụng của phán quyết thuộc Địa hạt Trung tâm California, bao gồm các hạt Los Angeles, Orange, Riverside, San Bernardino, Ventura, Santa Barbara và San Luis Obispo.
Thẩm phán Frimpong nhấn mạnh chính phủ phải lập hồ sơ đầy đủ về nguyên nhân xác đáng dẫn đến việc bắt giữ trước khi có thể xin được trát lệnh. Bà chỉ rõ việc một người cư trú bất hợp pháp đơn thuần không đủ để biện minh cho một vụ bắt giữ không trát lệnh. Nếu không có chứng cứ lưu lại, bên bị đơn không thể chứng minh việc bắt giữ là hợp thức. Đồng thời, bà bác bỏ yêu cầu của chính phủ về việc tạm hoãn thi hành lệnh để chờ kháng cáo. Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
Vụ kiện cũng nhằm mục đích chặn các cuộc tuần tra lưu động chặn dừng và bắt giữ chỉ dựa vào chủng tộc, ngôn ngữ hoặc nghề nghiệp, cũng như bảo đảm quyền tiếp cận luật sư cho những người bị tạm giam. Trước đó, Thẩm phán Frimpong từng ban hành lệnh hạn chế tạm thời đối với chiến dịch di trú quy mô này, nhưng Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã dỡ bỏ vào tháng 9 năm ngoái; khi đó Thẩm phán Brett Kavanaugh cho rằng đặc điểm sắc tộc có thể là yếu tố liên quan nếu kết hợp với các thông tin khác.
Trước phán quyết này, các thẩm phán liên bang tại Portland, Colorado, Washington, D.C. và Địa hạt phía Đông California cũng từng chặn các hoạt động bắt giữ không trát tương tự.
Phía nguyên đơn tranh luận rằng qua nhiều vụ bắt giữ được theo dõi ở Nam California, không có tài liệu nào cho thấy các viên chức thực hiện ghi nhận nguy cơ bỏ trốn. Luật sư liên bang Daniel Mummolo phản bác rằng luật định không bắt buộc phải lập biên bản và dẫn một bản ghi nhớ tháng 1 năm 2026 của cựu quyền Giám đốc Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) Todd Lyons cho phép đánh giá tại chỗ. Tuy nhiên, Thẩm phán Frimpong bác bỏ vì phía chính phủ không đưa ra được bằng chứng chứng minh điều này trên thực tế.
Bà Frimpong nhận định hàng loạt bằng chứng hồ sơ—gồm chỉ thị chính phủ, biên bản tường trình bắt giữ, lời khai của nhân viên và video—cho thấy thực tế nhà chức trách chỉ đánh giá nguy cơ dựa trên tình trạng bất hợp pháp hoặc đưa ra các khẳng định sai lệch, thậm chí không đánh giá. Đơn cử, cơ quan chức năng từng cáo buộc một người “bỏ chạy” trước khi bị thẩm vấn, nhưng video ghi lại cho thấy người này chỉ đi bộ bình thường và nhắn tin điện thoại.
Bà Mayra Joachin, luật sư của ACLU Nam California, khẳng định lệnh của tòa sẽ chấm dứt hàng trăm, thậm chí nhiều hơn nữa các vụ bắt giữ trái luật tại Nam California, đồng thời cam kết sẽ giám sát chặt chẽ việc tuân thủ phán quyết này.
Ban tập viên CaliToday
