CaliToday News – Chính quyền thành phố San Jose tuyên bố một mô hình dữ liệu mới do thành phố ủy quyền ước tính số người vô gia cư không có nơi trú ẩn đã giảm 30% trong 18 tháng qua. Kết quả đột phá này củng cố định hướng của Thị trưởng Matt Mahan trong việc mở rộng các khu trú ẩn tạm thời cho những cư dân không đủ khả năng chi trả nhà ở tại Thung lũng Silicon.
Tuy nhiên, Hạt Santa Clara chưa hề xem xét mô hình này, và phát hiện trên cũng chưa được xác nhận bởi cuộc thống kê người vô gia cư chính thức của khu vực (dự kiến diễn ra vào đầu năm sau). Một số nhà vận động cho người vô gia cư cho biết họ không thấy sự sụt giảm lớn nào về số lượng người sống trong xe cộ, lều bạt hay các công trình tạm bợ.
Tranh cãi quanh số liệu mới
Giám đốc Nhà ở Erik Solivann báo cáo với các ủy viên hội đồng rằng mô hình do một công ty phân tích dữ liệu bên thứ ba thực hiện cho thấy tình trạng vô gia cư không nơi trú ẩn đã giảm 30% từ tháng 2/2025 đến tháng 8 năm nay, giảm từ 5.477 người xuống còn 3.702 người.
Tại cuộc họp báo bên bờ sông Guadalupe, Thị trưởng Matt Mahan đáp trả các chỉ trích: “Những người phản đối sẽ gọi đây là ‘cây cầu dẫn tới hư không’. Tuy nhiên, tôi thách họ giải thích việc sống bên bờ sông thì tốt hơn những gì chúng ta đã đạt được trong những năm gần đây như thế nào.”
Trái lại, bà Shaunn Cartwright, một nhà vận động và là người chỉ trích ông Mahan gay gắt, cho rằng ước tính này chỉ đưa ra “những con số mà thị trưởng mong muốn.” Bà cho biết thường xuyên chứng kiến người dân quay lại cảnh vô gia cư sau thời gian ngắn ở các khu tạm trú, hoặc không thể tiếp cận nơi trú ẩn ngay từ đầu.
Văn phòng Hỗ trợ Nhà ở của Hạt Santa Clara nêu rõ trong email: “Hạt không thể bình luận về mô hình của thành phố vì nó chưa được chia sẻ với chúng tôi, do đó chúng tôi không thể nói về tính hợp lệ hay độ chính xác của nó.” Phía quận cũng lưu ý dữ liệu toàn hạt cho thấy số lượng người tìm đến các nhà cung cấp dịch vụ vô gia cư tại San Jose “vẫn ở mức cao, với gần 3.000 hộ gia đình rơi vào cảnh vô gia cư vào năm ngoái.”
Thực trạng các khu tạm trú và công tác kiểm đếm
Báo cáo thường niên của thành phố công bố vào tháng 7 cho thấy San Jose đã hoàn thành mục tiêu đưa thêm 705 đơn vị tạm trú vào hoạt động vào cuối năm 2025. Tuy nhiên, lực lượng chức năng gặp khó khăn hơn trong việc duy trì “khu vực cấm cắm trại”. Trong quý cuối cùng của năm 2025-2026, nhân viên thành phố chỉ dọn sạch được 64 trong số 181 điểm tái cắm trại được báo cáo trong vòng hai ngày làm việc, đạt 35,4% so với mục tiêu 80%.
Các đợt kiểm đếm gần đây nhất cho thấy tổng số người vô gia cư tại San Jose hầu như không đổi, duy trì ở mức trên 6.000 người từ năm 2023 đến tháng 1/2025. Dù vậy, thành phố đã ghi nhận mức giảm 10% số người “không có nơi trú ẩn”. Ông Mahan đã chuyển hướng ngân sách nhà ở vĩnh viễn sang mở rộng các cơ sở tạm thời như nhà mini (tiny homes) hoặc nhà nghỉ (motels). Dù những người chuyển vào đây về mặt kỹ thuật vẫn là vô gia cư, ông khẳng định đây là phương án nhanh nhất để giải quyết khủng hoảng.
Đợt kiểm đếm định điểm thời gian (Point-in-Time) tiếp theo theo yêu cầu liên bang dự kiến diễn ra vào đầu năm 2027. Thị trưởng Mahan cho rằng kiểm đếm này thường xuyên bỏ sót và chỉ diễn ra hai năm một lần. Do đó, thành phố quyết định không chờ Bộ Gia cư và Phát triển Đô thị Hoa Kỳ đưa ra phương pháp tốt hơn.
Mô hình dữ liệu mới do UrbanLogiq (một nền tảng dữ liệu ứng dụng AI tại Canada) thiết kế, kết hợp hơn 10 yếu tố bao gồm: số liệu kiểm đếm định điểm thời gian, hệ thống dữ liệu HMIS bắt buộc của liên bang, số lượng phương tiện có người ở do Sở Giao thông ghi nhận, cùng thông tin từ cảnh sát, cứu hỏa, đội ngũ tiếp cận cộng đồng và các đối tác phi lợi nhuận.
Ban tập viên CaliToday
