Caltioday News – Tổng thống Donald Trump hôm thứ Hai, 21/9, bác bỏ những cáo buộc cho rằng Tòa Bạch Ốc đang “tấn công tự do báo chí”, giữa lúc chính quyền của ông đối mặt với phản ứng mạnh mẽ và một vụ kiện sau quyết định cấm phóng viên của CNN, MS NOW và Politico vào Tòa Bạch Ốc.
Trong một bài đăng trên Truth Social, ông Trump nói Tòa Bạch Ốc không tiến hành một cuộc tấn công vào báo chí tự do, điều mà ông nói mình “trân trọng”, mà đang chống lại cái ông gọi là “tin giả”. Tổng thống mô tả “fake news” là một vấn đề đã lan rộng tại Mỹ và cho rằng nó gây ra mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.
Tuyên bố được đưa ra chỉ vài ngày sau khi ông Trump thông báo cấm CNN, MS NOW và Politico tiếp cận Tòa Bạch Ốc. Hôm thứ Bảy, 19/9, phóng viên của cả ba cơ quan truyền thông cho biết họ đã bị từ chối cho vào khuôn viên Tòa Bạch Ốc và thẻ báo chí của một số người bị vô hiệu hóa hoặc thu hồi.
Trump nói các hãng tin cố tình đưa tin tiêu cực
Khi công bố quyết định hôm thứ Sáu, ông Trump cáo buộc ba hãng truyền thông thường xuyên đăng tải những thông tin mà ông gọi là “fake news”. Khi được phóng viên hỏi về lý do, Tổng thống nói quyết định không xuất phát từ một bài báo cụ thể mà là kết quả của những gì ông xem là một chuỗi bài viết tiêu cực trong khoảng hai năm qua.
Ông Trump cho rằng các hãng tin này cố tình đưa tin bất lợi nhằm làm suy yếu đảng Cộng hòa và chính quyền của ông. Đồng thời, ông nói nước Mỹ cần một nền báo chí tự do nhưng báo chí cũng phải “công bằng” và “trung thực”.
CNN, MS NOW và Politico phản bác lập luận đó. Các hãng tin cho rằng chính quyền đang trừng phạt họ vì nội dung báo chí và việc cấm phóng viên tiếp cận Tòa Bạch Ốc vi phạm các quyền được bảo vệ bởi Tu chính án thứ Nhất của Hiến pháp Mỹ, trong đó có quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí.
Ba hãng truyền thông khởi kiện chính quyền Trump
Hôm thứ Hai, CNN, MS NOW và Politico đã tiến thêm một bước khi khởi kiện chính quyền Trump về lệnh cấm.
Trong đơn kiện, các hãng truyền thông lập luận rằng việc thu hồi quyền tiếp cận của phóng viên là hành động trả đũa đối với hoạt động báo chí được Hiến pháp bảo vệ, đồng thời vi phạm quyền được xét xử theo thủ tục pháp lý thích hợp. Họ gọi lệnh cấm là một cuộc tấn công trực tiếp vào Tu chính án thứ Nhất.
CNN trước đó tuyên bố hãng vẫn tiếp tục đưa tin về chính phủ Mỹ bất kể những hạn chế về việc tiếp cận Tòa Bạch Ốc. MS NOW nói Tòa Bạch Ốc “thuộc về người dân Mỹ” và cam kết thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền của mình. Politico cũng cho biết sẽ bảo vệ các quyền được Tu chính án thứ Nhất bảo đảm.
Các hãng truyền hình lớn phản ứng
Tranh cãi còn lan rộng hơn khi các mạng truyền hình lớn của Mỹ có hành động nhằm phản đối việc hạn chế quyền tiếp cận báo chí.
ABC, CBS, CNN, Fox News và NBC đã đình chỉ việc tham gia một số hoạt động đưa tin chung theo hệ thống “press pool” của Tòa Bạch Ốc sau khi CNN bị ngăn thực hiện nhiệm vụ được phân công trong nhóm phóng viên luân phiên.
Hệ thống press pool có vai trò quan trọng vì không phải tất cả phóng viên đều có thể hiện diện tại những sự kiện có không gian hạn chế. Một nhóm nhỏ nhà báo sẽ tham dự rồi chia sẻ thông tin, hình ảnh và video với các cơ quan truyền thông khác.
Tranh cãi vì thế không chỉ xoay quanh quyền của ba hãng CNN, MS NOW và Politico, mà còn đặt ra vấn đề rộng hơn về việc chính quyền có thể hạn chế quyền tiếp cận của một cơ quan báo chí dựa trên nội dung đưa tin của họ đến mức nào.
Cuộc tranh luận về Tu chính án thứ Nhất
Các tổ chức truyền thông cho rằng chính phủ không thể phân biệt đối xử với một hãng tin chỉ vì không hài lòng với nội dung báo chí của hãng đó. Phía ông Trump lại lập luận rằng quyết định nhằm chống lại những hãng truyền thông mà ông cáo buộc cố tình phổ biến thông tin sai lệch, chứ không nhằm hạn chế báo chí nói chung.
Đây cũng không phải lần đầu quyền tiếp cận Tòa Bạch Ốc của giới truyền thông trở thành vấn đề pháp lý dưới thời ông Trump. Trong nhiệm kỳ đầu, chính quyền từng thu hồi thẻ báo chí của phóng viên CNN Jim Acosta vào năm 2018; một thẩm phán liên bang sau đó yêu cầu khôi phục quyền tiếp cận của ông. Trong nhiệm kỳ thứ hai, chính quyền Trump cũng từng hạn chế quyền tiếp cận của Associated Press trong một tranh chấp khác.
Vụ kiện mới của CNN, MS NOW và Politico có thể trở thành một phép thử đáng chú ý đối với ranh giới giữa quyền của chính quyền trong việc quản lý hoạt động báo chí tại Tòa Bạch Ốc và các quyền tự do báo chí được Tu chính án thứ Nhất bảo vệ.
Trong khi cuộc chiến pháp lý bắt đầu, ông Trump vẫn giữ nguyên lập trường rằng hành động của chính quyền không nhằm vào “báo chí tự do”, mà nhằm vào những gì ông gọi là “fake news”. Các hãng truyền thông bị cấm, ngược lại, cho rằng chính việc một chính quyền quyết định cơ quan nào là “tin giả” rồi sử dụng quyết định đó để hạn chế quyền tiếp cận là vấn đề cốt lõi mà tòa án cần xem xét.
Calitoday tổng hợp
