CaliToday News – Giá dầu diesel tại Mỹ vừa chạm cột mốc đáng lo ngại đối với ngành vận tải khi chính thức vượt ngưỡng 6 USD/gallon. Giới chuyên gia cảnh báo đà tăng này sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa đến người tiêu dùng khi các doanh nghiệp bắt đầu chuyển chi phí năng lượng tăng cao sang thị trường.
Theo dữ liệu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá dầu diesel trung bình toàn quốc đã tăng lên mức kỷ lục 6,05 USD/gallon vào thứ Sáu, tăng hơn 60% so với con số 3,71 USD của cùng kỳ năm ngoái. Nền tảng theo dõi giá nhiên liệu thời gian thực GasBuddy cũng xác nhận diesel đã vượt ngưỡng 6 USD. Tại California—nơi có giá nhiên liệu cao nhất nước Mỹ—giá diesel đã chạm mức 7,98 USD/gallon. Trong khi đó, giá xăng trung bình toàn quốc cũng tiếp tục đà tăng nhanh, đạt mức 4,29 USD/gallon.
Diesel đóng vai trò thiết yếu trong vận tải đường bộ, đường sắt, xây dựng và nông nghiệp. Theo Bộ Lao động Mỹ, chi phí dầu diesel tăng 24,1% trong tháng 8 đã đóng góp hơn một phần ba vào mức tăng giá hàng hóa của các nhà sản xuất.
Ông Thomas Ryan, chuyên gia kinh tế cấp cao về Bắc Mỹ tại Capital Economics, nhận định: dù các doanh nghiệp lâu nay vẫn cố gắng kìm nén chưa chuyển chi phí sang người mua, tình hình nhiều khả năng sẽ thay đổi trong vài tháng tới nếu giá nhiên liệu tiếp tục neo cao. Đây là gánh nặng mà các hộ gia đình sẽ phải đối mặt trong phần còn lại của năm nay.
Nguyên nhân khiến giá diesel leo thang
Chuyên gia phân tích dầu khí Patrick De Haan từ GasBuddy cho biết, cuộc chiến đang tiếp diễn tại Iran đã làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu. Giá dầu Brent tiêu chuẩn quốc tế đã tăng vọt lên 108 USD/thùng vào hôm thứ Năm khi xung đột giữa Mỹ và Iran leo thang.
Bên cạnh đó, áp lực giá còn đến từ tình trạng tắc nghẽn công suất lọc dầu tại Trung Đông và Nga. Theo ông De Haan và báo cáo từ tổ chức tư vấn Atlantic Council, các đòn tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào hạ tầng năng lượng của Nga đã gia tăng đáng kể từ đầu năm, làm giảm mạnh khả năng lọc dầu của nước này và gây ra tình trạng khan hiếm nhiên liệu.
“Nga hiện không có đủ dầu diesel để xuất khẩu bất kỳ khối lượng nào. Điều đó trở thành vấn đề lớn đối với nền kinh tế toàn cầu, nơi mà hầu hết máy móc hạng nặng đều phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu này,” ông De Haan nhấn mạnh.
Những hạn chế về nguồn cung lọc dầu chính là lý do khiến dầu diesel tăng giá nhanh hơn nhiều so với xăng. Các nhà phân tích tại S&P Global Energy dự báo tình trạng thắt chặt này sẽ còn kéo dài, đồng thời nhận định sản lượng dầu toàn cầu sẽ không thể quay về mức trước chiến tranh vào cuối năm 2027 như dự báo trước đó.
Tác động lan tỏa đến người tiêu dùng Mỹ
Cho đến nay, người tiêu dùng phần lớn vẫn được bảo vệ nhờ các hợp đồng dài hạn có sẵn giữa nhà bán lẻ và đơn vị cung ứng, cũng như biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi các hợp đồng này phải tái đàm phán và phụ phí nhiên liệu bắt đầu được áp dụng, “vùng đệm” hấp thụ chi phí sẽ biến mất.
Theo ông De Haan, nếu mức giá cao này duy trì hơn 6 tuần, tác động sẽ bắt đầu ngấm sâu vào nền kinh tế khi các khách hàng tiêu thụ lớn buộc phải thu mua khối lượng lớn với giá mới.
Hiệu ứng dây chuyền này sẽ thể hiện rõ nét nhất ở các cửa hàng tạp hóa. Nhà kinh tế học David Ortega từ Đại học Bang Michigan cho biết các mặt hàng cần bảo quản lạnh và vận chuyển đường dài như hải sản và nông sản tươi sống sẽ chịu tổn thương lớn nhất. Ngược lại, thực phẩm khô và hàng hóa địa phương sẽ ít bị ảnh hưởng hơn.
Ngoài thực phẩm, ông De Haan cảnh báo giá các mặt hàng gia dụng như đồ nội thất hay phí vận chuyển khi mua ôtô mới cũng có thể tăng vọt: “Tác động lan tỏa sẽ xuất hiện ở khắp mọi nơi, nhưng dưới nhiều hình thức rất khác nhau.”
Ban tập viên CaliToday
