CaliToday News – Tại Đại hội giữa kỳ của Đảng Cộng hòa diễn ra hôm thứ Tư (9/9/2026) ở Dallas, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra lời hứa tặng 5.000 USD cho mỗi người trưởng thành tại Mỹ nếu phe Cộng hòa tiếp tục giữ quyền kiểm soát Quốc hội trong kỳ bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới. Lời hứa này được đưa ra trong bối cảnh đảng của ông đang nỗ lực đảo ngược tình thế thâm hụt thế trận cử tri.
“Nếu phe Cộng hòa chiến thắng, các bạn sẽ chiến thắng cùng chúng tôi và nhận được 5.000 USD,” ông Trump phát biểu, đồng thời gọi đây là “Khoản cổ tức Trump” (Trump Dividend). Ông so sánh khoản tiền này với lợi tức mà một tập đoàn chia cho các cổ đông, dẫn chứng sự “thành công và sức mạnh kinh tế to lớn” của đất nước.
Tuy nhiên, cam kết của ông Trump hiện đối mặt với nhiều nghi vấn về tính khả thi và pháp lý:
- Ngân sách khổng lồ: Cam kết này ước tính tốn hơn 1.000 tỷ USD, làm trầm trọng thêm tình trạng thâm hụt ngân sách hàng năm gần 1.800 tỷ USD của Mỹ và gia tăng lo ngại về lạm phát. Nợ công của Mỹ cũng vừa vượt mốc 40.000 tỷ USD vào tháng trước.
- Cần Quốc hội phê chuẩn: Tổng thống không có thẩm quyền tự gửi tiền cho người dân mà không có sự thông qua của Quốc hội. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bernie Moreno (bang Ohio) cho biết sẽ chuẩn bị sẵn dự luật để thông qua ngay sau bầu cử.
- Nguồn tiền chưa rõ ràng: Nguồn thu từ thuế quan của Mỹ thấp hơn rất nhiều so với tổng số tiền cần chi trả cho chính sách này, ngay cả trước khi Tòa án Tối cao bác bỏ phần lớn chương trình thuế quan của ông vào năm ngoái.
Ngay trong vòng một giờ sau bài phát biểu, Phó Tổng thống JD Vance đã lên tiếng điều chỉnh đề xuất khi gợi ý khoản tiền này sẽ không áp dụng cho người giàu và có thể trích từ doanh thu thuế quan. Trong khi đó, Nhà Trắng chưa đưa ra câu trả lời chi tiết.
Marc Goldwein, Giám đốc chính sách cấp cao tại Ủy ban vì một Ngân sách Liên bang Có trách nhiệm, nhận định việc ông Trump tuyên bố đất nước thành công về tài chính là “trái ngược với thực tế và gần như buồn cười” trong bối cảnh Mỹ đang thâm hụt 2.000 tỷ USD mỗi năm và không có khoản thặng dư nào để chia.
Về mặt pháp lý, luật sư John Day (bang New Mexico) cho rằng đề xuất này hợp pháp vì đây chỉ là một lời hứa khi tranh cử. Khoản tiền sẽ được áp dụng cho toàn bộ người dân trưởng thành bất kể họ có tham gia bầu cử hay bỏ phiếu cho ai.
Đây không phải là lần đầu tiên ông Trump nhắc đến chính sách chia tiền. Trước đây, ông từng đề xuất khoản cổ tức 2.000 USD và cho rằng không cần Quốc hội phê chuẩn. Năm ngoái, ông cũng từng phát khoản chi 1.776 USD cho quân nhân với tên gọi “khoản cổ tức chiến binh”. Tuy nhiên, tấm séc 5.000 USD lần này có giá trị lớn hơn bất kỳ khoản hỗ trợ trực tiếp nào mà người dân Mỹ từng nhận được trong thời kỳ đại dịch COVID-19 ở nhiệm kỳ đầu của ông.
Chính sách được đưa ra khi phe Cộng hòa đang chịu áp lực lớn để bảo vệ đa số mong manh tại Hạ viện và Thượng viện. Ông Trump đối mặt với tỷ lệ ủng hộ sụt giảm, sự phản đối của công chúng đối với cuộc chiến tại Iran, cùng với thực tế lịch sử là đảng của Tổng thống đương nhiệm thường mất ghế trong các kỳ bầu cử giữa kỳ.
Ban tập viên CaliToday
