CaliToday News – Các cuộc điều tra và đợt công kích dồn dập từ chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm vào các sáng kiến đa dạng hóa đang đẩy các trường y tại Mỹ vào tình thế khó khăn: kiên định với các chính sách cốt lõi hay đối mặt với nguy cơ bị cắt nguồn tài trợ liên bang mang tính sống còn.
Bộ Tư pháp và Bộ Giáo dục Mỹ đã mở hàng loạt cuộc điều tra nhắm vào quy trình tuyển sinh của các trường y, cáo buộc nhiều cơ sở phân biệt đối xử với các ứng viên da trắng và người gốc Á để ưu ái ứng viên da đen và gốc Tây Ban Nha. Mới đây, Bộ Tài chính và Sở Thuế vụ (IRS) còn đề xuất tước bỏ tư cách miễn thuế đối với các trường tư nhân nếu áp dụng yếu tố chủng tộc trong tuyển sinh và các chính sách khác.
Giới chuyên môn y tế cho rằng một lực lượng lao động đa dạng là tối quan trọng để phục vụ cộng đồng bệnh nhân đa dạng. Dù Tối cao Pháp viện đã bãi bỏ chính sách tuyển sinh dựa trên chủng tộc vào năm 2023, các trường vẫn áp dụng các tiêu chí trung lập về chủng tộc – như hoàn cảnh kinh tế – xã hội hay vượt khó – để xây dựng đội ngũ bác sĩ tương lai.
Tuy nhiên, chính quyền Trump lập luận rằng việc sử dụng các yếu tố trung lập nhưng nhằm động cơ đạt được sự đa dạng chủng tộc vẫn là hành vi bất hợp pháp. Chính quyền đe dọa cắt tài trợ liên bang đối với các trường quan tâm đến tính đa dạng hoặc có dữ liệu cho thấy sự chênh lệch điểm số giữa các nhóm sắc tộc trúng tuyển. Frank Trinity, Giám đốc pháp lý của Hiệp hội các Trường Y khoa Mỹ (AAMC), nhận định việc chính quyền đe dọa nguồn tài trợ của toàn bộ trường đại học vì một vấn đề cục bộ là điều chưa từng có tiền lệ.
Làn sóng điều tra bắt đầu từ trường y thuộc Đại học California tại Los Angeles (UCLA) ngay sau khi ông Trump trở lại nắm quyền vào năm ngoái. Đến tháng 5, Bộ Tư pháp kết luận UCLA đã dùng yếu tố chủng tộc để tuyển sinh. Các cáo buộc tương tự nhanh chóng lan rộng tới Đại học Yale vào tháng 5, UC Davis vào tháng 6, UC San Diego vào tháng 7 và Đại học George Washington vào tháng 8. Đến tháng 6, Bộ Tư pháp mở thêm 15 cuộc điều tra, và Bộ Giáo dục tiếp tục công bố thêm 5 cuộc điều tra một tháng sau đó.
Các trường đều lên tiếng bảo vệ quy trình tuyển sinh độc lập và tuân thủ luật pháp. Song song đó, họ đối mặt với các phiên điều trần căng thẳng tại Quốc hội từ Đảng Cộng hòa. Điển hình vào tháng 7, Hạ nghị sĩ Randy Fine (Đảng Cộng hòa, bang Florida) chất vấn việc sinh viên da màu trúng tuyển UCLA có điểm thi và điểm trung bình thấp hơn. Đáp lại, Trưởng khoa Steven Dubinett của Trường Y David Geffen thuộc UCLA giải thích rằng quy trình xét duyệt hồ sơ diễn ra toàn diện và cân nhắc nhiều yếu tố khác.
Mặt trận pháp lý cũng leo thang gay gắt. Vào tháng 5/2025, hai nhóm vận động pháp lý cùng một ứng viên đã kiện UCLA. Đến tháng 1, Bộ Tư pháp chính thức tham gia vụ kiện với tư cách nguyên đơn, yêu cầu tòa án hủy bỏ toàn bộ và buộc UCLA hoàn trả tất cả khoản tài trợ liên bang nhận được từ năm 2023. Đơn kiện dẫn dữ liệu cho thấy ứng viên da trắng và châu Á chiếm khoảng 3/4 số người nộp đơn, nhưng tỷ lệ nhập học thực tế lại giảm xuống còn 54% vào năm 2023. Đứng sau vụ kiện có Edward Blum – người từng dẫn dắt vụ kiện lịch sử của tổ chức Students for Fair Admissions năm 2023.
Hiện tại, tính hợp pháp của việc dùng các biện pháp trung lập để thúc đẩy đa dạng hóa vẫn là vấn đề chưa ngã ngũ. Dù vậy, các trường y tiếp tục chịu sức ép rất lớn từ các giảng viên, sinh viên và các nghị sĩ Dân chủ thúc giục họ giữ vững lập trường, không thỏa hiệp trước các biện pháp cưỡng chế của chính quyền liên bang.
Ban tập viên CaliToday
