Nga đưa các đơn vị hỏa tiễn Oreshnik sang Belarus, trong lúc hỏa tiễn và máy bay không người lái tiếp tục dội xuống Kyiv, Kharkiv cùng nhiều mục tiêu phía sau chiến tuyến. Một mặt trận mới đang âm thầm nóng lên ngay sát cửa ngõ Ukraine…
Cuộc chiến Nga–Ukraine bước vào một nhịp độ căng thẳng mới, đúng lúc những nỗ lực ngoại giao của Hoa Kỳ đang được thúc đẩy. Ngày 7 tháng 9 năm 2026, tình báo quân sự Ukraine cho biết các đơn vị thuộc Lữ đoàn Hỏa tiễn số 101 của Nga, đơn vị được trang bị hệ thống hỏa tiễn đạn đạo tầm trung Oreshnik, đã hiện diện tại Belarus.
Chỉ một ngày sau, ngày 8 tháng 9, Nga lại mở một đợt tập kích lớn bằng hỏa tiễn và máy bay không người lái vào Kyiv, khiến ít nhất 5 người thiệt mạng và gần 30 người bị thương, theo Reuters. Cùng lúc đó, Moscow tuyên bố lực lượng Nga đã bao vây khoảng 1.700 quân Ukraine tại miền bắc Kharkiv. Những diễn biến này cho thấy chiến trường vẫn tiếp tục leo thang, ngay cả khi Washington đang cố gắng kéo hai bên trở lại bàn thương lượng.
Theo ông Oleh Ivashchenko, Giám đốc Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine, được Ukrinform dẫn lời ngày 7 tháng 9, Kyiv ghi nhận các đơn vị thuộc Lữ đoàn Hỏa tiễn 101 của lực lượng võ trang Nga đang được triển khai tại Belarus. Đơn vị này được trang bị Oreshnik, loại hỏa tiễn đạn đạo tầm trung mà Nga từng sử dụng trong cuộc chiến Ukraine và có khả năng mang đầu đạn thông thường hoặc nguyên tử. Tuy nhiên, chính ông Ivashchenko cũng cho biết tình báo Ukraine hiện chưa nhìn thấy bằng chứng cho thấy Belarus đang chuẩn bị trực tiếp tham chiến chống Ukraine. Kyiv đánh giá mối đe dọa quân sự tức thời từ hướng Belarus hiện vẫn ở mức thấp.
Điều này rất đáng chú ý bởi chuyện Oreshnik xuất hiện tại Belarus không hoàn toàn là chuyện mới. Nga và Belarus đã công bố việc triển khai hệ thống này từ cuối năm 2025, và phía Nga từng tuyên bố Oreshnik đã được đặt trong tình trạng trực chiến tại Belarus. Một số phân tích từ các nguồn công khai cũng cho rằng khu vực Krichev ở miền đông Belarus đã được chuẩn bị cho những hoạt động liên quan tới hệ thống này. Vì vậy, tin tức ngày 7 tháng 9 năm 2026 nên được hiểu là việc Ukraine xác nhận sự hiện diện của các đơn vị thuộc Lữ đoàn 101 tại Belarus, chớ không phải đây là lần đầu tiên Oreshnik đặt chân tới quốc gia đồng minh của Moscow.
Về phương diện quân sự, Belarus tạo cho Nga một vị trí địa lý đặc biệt nhạy cảm. Khoảng cách từ Belarus tới miền bắc Ukraine ngắn hơn nhiều so với những hướng tấn công khác, trong khi Kyiv cũng không nằm quá xa biên giới Belarus. Tuy nhiên, nếu gọi đây là một “gọng kềm sắp siết chặt Kyiv” thì sẽ là cách diễn tả quá mức nếu chưa có bằng chứng cho thấy Nga đang chuẩn bị một chiến dịch bộ binh từ Belarus. Chính tình báo Ukraine hiện cũng đánh giá nguy cơ Belarus trực tiếp tham chiến là thấp. Điều đáng lo hơn trong ngắn hạn là khả năng Nga sử dụng lãnh thổ Belarus làm nơi triển khai các hệ thống tầm xa, qua đó tạo thêm áp lực lên mạng lưới phòng không và rút ngắn thời gian cảnh báo của Ukraine.
Trong lúc câu chuyện Oreshnik làm nóng mặt trận phía bắc, chiến trường phía đông cũng xuất hiện những tuyên bố đáng chú ý. Ngày 7 tháng 9, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố các đơn vị thuộc cụm quân Sever đã bao vây khoảng 1.700 quân Ukraine tại miền bắc tỉnh Kharkiv, quanh các khu vực Varvarovka, Malaya Volchya, Nefedovka và Chernoe. Phía Nga nói lực lượng Ukraine đã không thể phá vỡ vòng vây. Tin tức này được nhiều hãng truyền thông Nga dẫn lại, nhưng hiện chưa có sự xác nhận độc lập đủ mạnh để kết luận rằng toàn bộ 1.700 quân Ukraine thực sự đã bị bao vây hoàn toàn.
Nếu lời tuyên bố của Moscow được xác nhận, đây sẽ là một diễn biến đáng kể tại mặt trận Kharkiv, bởi việc bao vây một lực lượng lớn có thể buộc Ukraine phải điều quân cứu viện, đồng thời tạo thêm áp lực lên hệ thống tiếp vận. Nhưng trong chiến tranh, những con số về quân số bị bao vây, thương vong hay diện tích kiểm soát thường được cả hai bên sử dụng như một phần của cuộc chiến thông tin. Vì vậy, con số 1.700 cần được xem là tuyên bố của phía Nga cho tới khi có nguồn độc lập hoặc xác nhận từ phía Ukraine.
Trong lúc giao tranh trên bộ tiếp diễn, bầu trời Kyiv lại trở thành mục tiêu của một đợt tấn công quy mô lớn. Ngày 8 tháng 9, ngay sau khi đặc phái viên Hoa Kỳ Steve Witkoff và Jared Kushner rời khu vực, Nga mở cuộc tập kích bằng máy bay không người lái và hỏa tiễn đạn đạo vào thủ đô Ukraine. Reuters cho biết ít nhất 5 người thiệt mạng và gần 30 người bị thương; nhiều khu vực tại Kyiv bốc cháy, ít nhất 14 cao ốc cùng ký túc xá, trường học, phòng khám và nhiều cơ sở khác bị hư hại.
Financial Times cho biết Ukraine tuyên bố đã đánh chặn phần lớn trong số 166 máy bay không người lái và 32 hỏa tiễn hành trình được sử dụng trong đợt tấn công, nhưng vẫn gặp khó khăn trước các loại hỏa tiễn đạn đạo. Đây chính là một trong những điểm yếu ngày càng rõ của Kyiv: Ukraine có thể ngăn chặn một phần rất lớn những cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, nhưng hệ thống phòng không vẫn chịu sức ép nặng nề khi Moscow phối hợp số lượng lớn drone với hỏa tiễn tốc độ cao và hỏa tiễn đạn đạo.
Đáng chú ý, Ukraine cũng không chỉ lo phòng thủ. Trong những ngày qua, các cuộc tấn công bằng drone tầm xa của Kyiv tiếp tục nhắm vào những mục tiêu nằm sâu bên trong lãnh thổ Nga. Reuters ghi nhận các vụ tập kích của Ukraine đã gây thiệt hại tại Saratov và những khu vực khác của Nga, trong khi Crimea, Bryansk và Kursk cũng ghi nhận thương vong hoặc những sự cố liên quan tới các cuộc tấn công bằng drone. Những hoạt động này cho thấy chiến tranh ngày càng chuyển thành một cuộc đấu về khả năng đánh sâu vào hậu phương của đối phương, thay vì chỉ giằng co từng vài cây số tại chiến tuyến.
Trong khi đó, mặt trận Donetsk cũng đang nóng lên. Reuters ngày 8 tháng 9 nhận định Nga đang gia tăng sức ép nhằm tiến về tuyến phòng thủ được Ukraine coi là “pháo đài”, gồm Sloviansk và Kramatorsk. Quân đội Ukraine dưới quyền tư lệnh mới Mykhailo Drapatyi đang phải đối diện với một giai đoạn đặc biệt khó khăn khi Moscow tìm cách chiếm trọn tỉnh Donetsk. Reuters cho biết lực lượng Nga đã tiến tới cách một số mục tiêu quan trọng khoảng 15 cây số. Kyiv vẫn phải đối diện với tình trạng thiếu nhân lực, dù đã cải thiện đáng kể khả năng phòng thủ bằng drone.
Điều trớ trêu là tất cả những diễn biến quân sự này xảy ra đúng vào lúc ngoại giao Hoa Kỳ đang cố tìm một lối thoát. Trong những ngày đầu tháng 9, Steve Witkoff và Jared Kushner đã gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin rồi tới Kyiv gặp Tổng thống Volodymyr Zelenskyy. Ngày 8 tháng 9, ông Zelenskyy nói các đặc phái viên Hoa Kỳ đưa ra một số đề nghị mà ông đánh giá là “đáng giá”, đồng thời cho biết có khả năng tiếp tục thảo luận về một cuộc gặp cấp cao. Tuy nhiên, tới nay chưa có một đột phá cụ thể nào được công bố.
Tổng thống Vladimir Putin cũng điện đàm với Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump ngày 8 tháng 9. Theo Điện Kremlin, cuộc nói chuyện kéo dài khoảng một giờ và được mô tả là “xây dựng”. Putin khẳng định Moscow không có ý định gây hấn với Âu Châu, trong khi Washington vẫn tiếp tục thúc đẩy một giải pháp cho cuộc chiến đã kéo dài hơn bốn năm. Nhưng ngoài chiến trường, hỏa tiễn vẫn bay, drone vẫn được phóng và cả hai bên vẫn tìm cách giành thêm lợi thế trước mùa đông.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
