CaliToday News – Dữ liệu mới từ kỳ thi quốc tế uy tín Chương trình Đánh giá Học sinh Quốc tế (PISA) năm 2025 cho thấy học sinh Mỹ tiếp tục tụt lại phía sau so với bạn bè quốc tế ở kỹ năng đọc, đồng thời khoảng cách về thành tích học tập trong nước ngày càng nới rộng.
Theo kết quả do Trung tâm Thống kê Giáo dục Quốc gia (NCES) thuộc Bộ Giáo dục Mỹ công bố định kỳ 3 năm một lần:
- Mức độ sụt giảm điểm đọc: Điểm đọc hiểu của học sinh 15 tuổi tại Mỹ đã giảm 14 điểm so với kỳ thi trước đó vào năm 2022.
- Khoảng cách thành tích kỷ lục: Mức chênh lệch về kết quả đọc hiểu giữa nhóm học sinh nằm ở phân vị thứ 90 (nhóm điểm cao) và phân vị thứ 10 (nhóm điểm thấp) của Mỹ là lớn nhất so với bất kỳ quốc gia nào khác trong báo cáo. Quyền Ủy viên NCES Matthew Soldner nhấn mạnh khoảng cách hiệu quả học tập giữa nhóm học sinh top đầu và top cuối hiện nay lớn hơn so với 10 năm trước.
Sự sụt giảm này diễn ra tiếp nối sau việc điểm đọc của học sinh lớp 4 và lớp 8 tại Mỹ xấu đi vào năm 2024 theo Đánh giá Quốc gia về Tiến bộ Giáo dục (NAEP). Những kết quả này đã thổi bùng lại các cuộc tranh luận về cuộc khủng hoảng khả năng đọc viết trong hệ thống giáo dục Mỹ và ảnh hưởng từ việc đóng cửa trường học vì đại dịch COVID-19.
Bộ trưởng Giáo dục Linda McMahon nhận định điểm số quốc tế đã xác nhận “một thập kỷ trì trệ và khoảng cách tàn khốc” đối với học sinh Mỹ. Bà McMahon nhấn mạnh: “Thời điểm này là một bài kiểm tra áp lực đối với tương lai quốc gia chúng ta. Để vượt qua, chúng ta phải thực hiện một cuộc tái thiết lập quyết liệt (hard reset), ngừng bảo vệ hiện trạng thất bại, và thay vào đó xây dựng một hệ thống trao quyền cho các nhà lãnh đạo tiểu bang, đồng thời đón nhận các lựa chọn học tập đổi mới thông qua quyền tự do chọn trường (school choice).”
Kỳ thi PISA năm 2025 do Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) tổ chức với hơn 700.000 học sinh từ khoảng 90 hệ thống giáo dục trên thế giới tham gia, bao gồm hơn 30 quốc gia phát triển thuộc OECD.
Đánh giá về kết quả, Kevin Huffman, CEO tổ chức phi lợi nhuận giáo dục Accelerate kiêm cựu ủy viên giáo dục bang Tennessee, cho biết kết quả này rất đáng lo ngại. Ông Huffman nhấn mạnh khoảng cách giữa nhóm học sinh cao nhất và thấp nhất trầm trọng hơn do thời gian gián đoạn học tập trong đại dịch COVID-19. Ông cũng cảnh báo xu hướng này sẽ tồi tệ hơn nếu thiếu trách nhiệm giải trình ở cấp tiểu bang, đồng thời lo ngại việc nhóm học sinh giỏi vẫn đạt kết quả ổn định có thể làm giảm tính cấp bách trong việc thúc đẩy cải thiện chất lượng giáo dục cho toàn bộ học sinh.
Bên cạnh bức tranh đáng lo ngại trên, PISA 2025 cũng ghi nhận một số điểm sáng và vị trí cụ thể của học sinh Mỹ:
- So sánh với mức trung bình OECD: Điểm trung bình môn đọc và môn khoa học của học sinh Mỹ vẫn cao hơn mức trung bình của khối OECD. Theo NCES, chỉ có Singapore và các khu vực của Trung Quốc đạt điểm trung bình cao hơn “một cách rõ rệt” so với Mỹ ở cả hai môn này.
- Xếp hạng tổng thể: Mỹ đứng thứ 13 toàn cầu về môn đọc và môn khoa học.
- Môn toán: Mỹ rớt ra ngoài top 25, xếp ở vị trí thứ 27.
- Xu hướng môn toán và khoa học: Không có thay đổi đáng kể nào về điểm số ở môn khoa học và môn toán so với năm 2022 và năm 2015 (cách PISA tính toán các xu hướng ngắn hạn và dài hạn).
Ban tập viên CaliToday
