WASHINGTON (Calitoday News)— Chính quyền Tổng thống Donald Trump ngày 8/9 công bố khoản vay lên tới 1,9 tỷ USD cho NextEra Energy nhằm hỗ trợ khởi động lại Trung tâm Năng lượng Hạt nhân Duane Arnold tại bang Iowa. Đây là nhà máy điện hạt nhân duy nhất của Iowa và đã ngừng hoạt động từ năm 2020.
Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) cho biết khoản vay được thực hiện thông qua Office of Energy Dominance Financing, nằm trong chiến lược của chính quyền Trump nhằm phục hồi ngành năng lượng hạt nhân và tăng nguồn điện ổn định cho nền kinh tế Mỹ.
Nhà máy đã đóng cửa từ năm 2020
Duane Arnold, nằm tại hạt Linn, Iowa, có công suất khoảng 615 megawatt. Nhà máy từng hoạt động trong khoảng 45 năm trước khi đóng cửa vào năm 2020.
Theo các nguồn tin, nhà máy ngừng hoạt động sau khi bị ảnh hưởng bởi một trận derecho — dạng bão gió mạnh trên diện rộng — và sau đó được lên kế hoạch tháo dỡ. Tuy nhiên, NextEra sau này quyết định nghiên cứu khả năng đưa cơ sở này trở lại hoạt động khi nhu cầu điện tại Mỹ tăng mạnh.
Hiện NextEra đặt mục tiêu đưa nhà máy trở lại phát điện vào quý I năm 2029, nhưng kế hoạch vẫn phải được Ủy ban Điều tiết Hạt nhân Mỹ (NRC) phê duyệt trước khi nhà máy có thể hoạt động trở lại.
Vì sao chính quyền Trump đặt cược vào điện hạt nhân?
Một trong những động lực lớn nhất là nhu cầu điện của Mỹ đang tăng nhanh.
Sự phát triển của các trung tâm dữ liệu, đặc biệt là những cơ sở phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), đang khiến nhu cầu về nguồn điện liên tục và ổn định tăng mạnh.
Nhà máy Duane Arnold có công suất 615 MW và dự kiến cung cấp đủ điện cho gần 500.000 hộ gia đình khi hoạt động trở lại. Chính quyền Trump cho rằng việc đưa các nhà máy hạt nhân đã đóng cửa trở lại hoạt động có thể bổ sung nhanh nguồn điện mà không cần chờ xây dựng hoàn toàn một nhà máy mới.
Thứ trưởng Năng lượng Mỹ James P. Danly nói việc đưa 615 MW nguồn điện nền ổn định trở lại hệ thống sẽ giúp hỗ trợ việc làm và có thể góp phần giảm chi phí điện.
Bộ Năng lượng gọi dự án này là một bước nữa trong chiến lược phục hồi vị thế lãnh đạo của Mỹ trong lĩnh vực hạt nhân.
Google đóng vai trò quan trọng
Dự án Duane Arnold còn gắn trực tiếp với sự bùng nổ của AI.
Năm ngoái, Google và NextEra Energy đã ký thỏa thuận dài hạn để Google mua điện từ nhà máy sau khi được khởi động lại. Theo Reuters, thỏa thuận có thời hạn 25 năm và bao gồm toàn bộ sản lượng khoảng 615 MW của nhà máy.
Điện từ Duane Arnold sẽ hỗ trợ nhu cầu ngày càng lớn của các trung tâm dữ liệu Google, đặc biệt là cơ sở hạ tầng phục vụ AI và điện toán đám mây.
Điều này cho thấy một xu hướng mới tại Mỹ: các công ty công nghệ lớn đang tìm kiếm những nguồn điện ổn định, hoạt động liên tục để đáp ứng nhu cầu khổng lồ của AI.
Không chỉ riêng Iowa
Khoản vay dành cho Duane Arnold là một phần trong chương trình rộng hơn của chính quyền Trump nhằm khôi phục các nhà máy hạt nhân từng đóng cửa.
Trước đó, chính phủ liên bang đã hỗ trợ những dự án tương tự tại Michigan và Pennsylvania.
Tại Michigan, Holtec International đang tìm cách khởi động lại nhà máy Palisades, với khoản hỗ trợ liên bang lên tới khoảng 1,52 tỷ USD.
Tại Pennsylvania, chính phủ đã hỗ trợ khoảng 1 tỷ USD cho Constellation Energy nhằm khởi động lại một lò phản ứng tại địa điểm từng được biết đến với tên Three Mile Island. Constellation có thỏa thuận với Microsoft để cung cấp điện cho hoạt động trung tâm dữ liệu.
Tuy nhiên, tính đến nay, chưa có nhà máy hạt nhân Mỹ nào từng đóng cửa hoàn toàn được khởi động lại và vận hành thương mại trở lại trong các dự án mới này. Vì vậy, Duane Arnold sẽ là một phép thử quan trọng đối với chiến lược phục hồi các cơ sở hạt nhân cũ.
Dự án có thể mang lại hàng tỷ USD cho Iowa
NextEra cho biết việc khởi động lại Duane Arnold có thể tạo ra tác động kinh tế đáng kể cho khu vực.
Theo nghiên cứu tác động kinh tế được công ty dẫn lại, dự án có thể tạo ra hơn 9 tỷ USD lợi ích kinh tế cho hạt Linn và toàn bang Iowa trong thời gian vận hành 25 năm.
Nhà máy dự kiến tạo khoảng 400 việc làm dài hạn có chất lượng cao. Trong quá trình vận hành, dự án được ước tính tạo ra hàng trăm triệu USD hoạt động kinh tế mỗi năm tại địa phương và toàn bang.
Nếu được NRC phê duyệt đúng tiến độ, nhà máy có thể bắt đầu phát điện trở lại vào đầu năm 2029.
Tranh luận về an toàn
Bên cạnh những lợi ích về năng lượng và kinh tế, việc khởi động lại các nhà máy hạt nhân cũ cũng gây ra những câu hỏi về an toàn.
Một số chuyên gia môi trường và an toàn hạt nhân cho rằng cần phải đánh giá rất kỹ tình trạng của các thiết bị sau nhiều năm ngừng hoạt động. AP dẫn lời Edwin Lyman thuộc Union of Concerned Scientists, người đặt câu hỏi liệu các khoản đầu tư hiện nay có đủ để đưa những nhà máy đã đóng cửa trở lại tình trạng đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn an toàn hay không.
Đây cũng là lý do quy trình phê duyệt của NRC đóng vai trò quan trọng. Khoản vay của chính phủ không đồng nghĩa nhà máy được phép tự động hoạt động trở lại; NextEra vẫn phải đáp ứng các yêu cầu cấp phép và an toàn hạt nhân.
“Cuộc phục hưng hạt nhân” của Mỹ
Khoản vay 1,9 tỷ USD cho Duane Arnold cho thấy chính quyền Trump đang đặt điện hạt nhân vào vị trí quan trọng trong chiến lược năng lượng quốc gia.
Washington muốn tăng nguồn điện trong nước để đáp ứng nhu cầu từ sản xuất công nghiệp, xe điện, trung tâm dữ liệu và AI, đồng thời giảm phụ thuộc vào những nguồn năng lượng có khả năng biến động.
Đối với Iowa, dự án Duane Arnold có thể mang lại một nguồn điện công suất lớn và ổn định. Đối với Washington, đây còn là một phần trong mục tiêu rộng hơn: khôi phục ngành công nghiệp hạt nhân Mỹ, tăng an ninh năng lượng và đáp ứng nhu cầu điện đang tăng nhanh do cuộc bùng nổ AI.
Nếu dự án thành công, Duane Arnold có thể trở thành một mô hình quan trọng cho việc tái khởi động những nhà máy hạt nhân khác từng bị đóng cửa trên khắp nước Mỹ.
Calitoday tổng hợp
