CaliToday News – Tháng 9 này, Tổng Bí thư – Chủ tịch nước Tô Lâm được cho là sẽ có một lịch trình ngoại giao đặc biệt dày đặc: từ Nga, Pháp cho tới Hoa Kỳ và Canada. Vì sao Hà Nội phải tăng tốc hoạt động ngoại giao vào lúc này? Và đằng sau những chuyến công du liên tiếp ấy, Việt Nam đang muốn tìm kiếm điều gì giữa lúc cuộc tranh đua giữa các cường quốc ngày càng gay gắt?
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam ông Tô Lâm đang chuẩn bị cho một tháng 9 đặc biệt bận rộn trên mặt trận ngoại giao.
Theo Reuters ngày 4 tháng 9 năm 2026, ông Tô Lâm dự trù thực hiện một loạt chuyến công du tới Nga, Pháp, Hoa Kỳ và Canada trong tháng này, trong đó hai chặng Nga và Pháp đã được phía Việt Nam chính thức xác nhận. Một lịch trình dày đặc như vậy diễn ra đúng vào lúc Hà Nội phải cùng một lúc duy trì quan hệ với nhiều đối tác có quyền lợi và lập trường địa chính trị rất khác nhau.
Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Việt Nam ngày 4 tháng 9, ông Tô Lâm cùng phu nhân và phái đoàn cấp cao sẽ viếng thăm cấp Nhà nước Liên bang Nga, thăm chính thức Cộng hòa Pháp và tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ tại Paris từ ngày 7 đến ngày 12 tháng 9 năm 2026. Chuyến đi Nga được thực hiện theo lời mời của Tổng thống Vladimir Putin, còn chuyến thăm Pháp theo lời mời của Tổng thống Emmanuel Macron.
Đáng chú ý, đây là chuyến viếng thăm cấp Nhà nước tới Nga đầu tiên của người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam kể từ năm 1991. Trong chương trình tại Nga, ông Tô Lâm dự trù hội đàm với Tổng thống Vladimir Putin và thúc đẩy hợp tác trên nhiều lãnh vực, trong đó có năng lượng, quốc phòng và cơ sở hạ tầng. Reuters cho biết Moscow vẫn là một đối tác quan trọng của Hà Nội, đặc biệt trong hai lãnh vực năng lượng và quốc phòng.
Sau Nga, ông Tô Lâm sẽ sang Pháp. Tại Paris, ngoài những hoạt động song phương với Tổng thống Emmanuel Macron, ông sẽ tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ, một biến cố cấp nguyên thủ tập trung vào một lãnh vực đang ngày càng trở thành một phần quan trọng trong cuộc tranh đua kỹ thuật và công nghệ trên toàn cầu. Pháp cũng đang quan tâm tới những cơ hội đầu tư tại Việt Nam, nhất là trong các lãnh vực như đường sắt và hàng không.
Nhưng phần đáng chú ý hơn lại nằm ở phía sau hai chuyến đi đã được xác nhận. Reuters cho biết ông Tô Lâm dự trù tới Hoa Kỳ vào khoảng thời gian bắt đầu kỳ họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc ngày 21 tháng 9, nơi ông có khả năng phát biểu trước Đại hội đồng. Sau đó, ông được dự trù tới Canada vào khoảng ngày 24 tháng 9. Tuy nhiên, Reuters lưu ý rằng cho tới nay vẫn chưa có xác nhận về việc ông Tô Lâm sẽ gặp Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump.
Đây chính là điểm làm cho chuyến đi Hoa Kỳ trở nên đáng chú ý về mặt chính trị. Quan hệ Việt Nam–Hoa Kỳ đã được nâng lên thành Đối tác Chiến lược Toàn diện, nhưng giữa hai bên vẫn còn nhiều vấn đề gai góc liên quan tới thương mại, thuế quan và cán cân xuất nhập cảng. Trong lúc Washington ngày càng đòi hỏi các đối tác phải chứng minh những quyền lợi cụ thể mà Hoa Kỳ có được, một chuyến công du sang quốc gia này rõ ràng không phải chỉ là chuyện bắt tay, chụp hình rồi đọc những lời tuyên bố ngoại giao quen thuộc.
Nếu ông Tô Lâm có thể trực tiếp gặp Tổng thống Donald Trump, đó sẽ là một dấu hiệu chính trị đáng kể. Trái lại, nếu chuyến đi chỉ giới hạn trong những hoạt động tại Liên Hiệp Quốc mà không có cuộc gặp cấp cao tại Tòa Bạch Ốc, giới quan sát chắc chắn sẽ đặt câu hỏi về mức độ ưu tiên mà Washington dành cho Hà Nội trong thời điểm hiện nay. Reuters cũng nhấn mạnh rằng chuyến đi diễn ra giữa lúc những căng thẳng thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ vẫn là một vấn đề đáng quan tâm.
Nhìn rộng ra, lịch trình Nga–Pháp–Mỹ–Canada cho thấy Hà Nội đang cố giữ một thế quân bình ngoại giao khá phức tạp. Một bên là Nga, đối tác truyền thống lâu năm trong lãnh vực quốc phòng và năng lượng; một bên là Pháp và Liên Âu; bên kia là Hoa Kỳ, trung tâm kinh tế và kỹ thuật hàng đầu thế giới. Canada lại mở thêm một hướng tiếp cận quan trọng tại Bắc Mỹ.
Đây có thể được xem là biểu hiện của chính sách đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại. Nhưng cũng có một câu hỏi khó hơn: Việt Nam có thật sự đang giữ được thế quân bình chiến lược, hay chỉ đang cố gắng không để mình bị bỏ lại phía sau trong cuộc tranh đua giữa các cường quốc?
Bởi trong ngoại giao quốc tế, đi thăm nhiều nước không có nghĩa là có nhiều ảnh hưởng. Những cái bắt tay, những lời tuyên bố “hợp tác sâu rộng” và những bản ghi nhớ chỉ thật sự có giá trị khi biến thành những dự án cụ thể, vốn đầu tư cụ thể, kỹ thuật cụ thể, thị trường cụ thể, an ninh năng lượng và những quyền lợi thiết thực cho nền kinh tế.
Đặc biệt, trong lúc thế giới đang chứng kiến cuộc tranh đua Hoa Kỳ–Trung Quốc, chiến tranh Nga–Ukraine và những biến động nghiêm trọng tại Trung Đông, Việt Nam không còn có nhiều khoảng trống để chỉ đứng ngoài nhìn ngó. Hà Nội phải chứng minh rằng chính sách “cây tre” không chỉ là khả năng xoay trở giữa các cường quốc, mà còn phải đem lại những quyền lợi thực tế cho đất nước.
NGƯỜI QUAN SÁT
