CaliToday News – Ngày 4/9, Bộ Tài chính Mỹ áp lệnh trừng phạt lên một ngân hàng đầu tư nhỏ của Thổ Nhĩ Kỳ cùng hai công ty con. Động thái này nằm trong chiến dịch của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm gia tăng sức ép kinh tế đối với Tehran, theo thông cáo từ bộ này.
Cụ thể, Bộ Tài chính Mỹ chỉ định trừng phạt ngân hàng Golden Global Yatirim Bankasi Anonim Sirketi có trụ sở tại Istanbul, công ty quản lý tài sản Golden Global Portfoy Yonetimi Anonim Sirketi và công ty cho thuê tài sản Golden Global Varlik Kiralama Anonim Sirketi. Washington cáo buộc ba thực thể này tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại giữa Trung Quốc và Lực lượng Qods thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Đây là lần đầu tiên một ngân hàng thuộc một quốc gia đồng minh NATO bị áp lệnh trừng phạt trong chiến dịch hiện tại. Washington siết chặt gọng kìm kinh tế trong bối cảnh các cuộc không kích quân sự của Mỹ và việc phong tỏa eo biển Hormuz vẫn chưa thể buộc Iran ngồi vào bàn đàm phán.
Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) đã đưa cả ba thực thể trên vào danh sách Các công dân bị chỉ định đặc biệt (SDN), qua đó cắt đứt quyền tiếp cận của họ đối với hệ thống tài chính bằng đồng USD. Bộ Tài chính Mỹ cũng cấp giấy phép chung cho phép thực hiện việc giải thể, kết thúc các giao dịch hiện có với các thực thể bị trừng phạt.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố biện pháp mới gửi thông điệp cứng rắn tới các tổ chức bị Washington cho là tiếp tay cho thương mại với Iran và IRGC: “Chúng tôi biết các người là ai, ở đâu, và chúng tôi sẽ tiếp tục hành động cùng với các đồng minh, đối tác cho đến khi chặt đứt đầu con rắn Iran.” Trên mạng xã hội X, ông Bessent nói thêm việc phong tỏa eo biển Hormuz đang ngăn chặn các chuyến tàu chở dầu thô của Iran đến Trung Quốc, đồng thời cho biết trên kênh America’s Voice News rằng các lệnh trừng phạt tiếp theo nhắm vào một ngân hàng khác có thể diễn ra vào tuần tới.
Trước các cáo buộc trên, Golden Global Yatırım Bankası – ngân hàng lớn thứ 35 của Thổ Nhĩ Kỳ với tổng tài sản khoảng 25 tỷ lira (516,63 triệu USD) vào năm 2025 theo TheBanks.EU – đã bác bỏ hoàn toàn. Phía ngân hàng khẳng định luôn tuân thủ các quy định ngân hàng của địa phương lẫn quốc tế, đồng thời khẳng định các cá nhân và tổ chức bị OFAC nêu tên không phải là khách hàng và ngân hàng không có bất kỳ giao dịch trực tiếp hay gián tiếp nào với họ.
Bộ Tài chính Mỹ cho rằng Golden Global được thành lập nhằm tạo điều kiện cho mạng lưới ngân hàng ngầm của Iran chuyển doanh thu từ dầu mỏ từ Trung Quốc sang Thổ Nhĩ Kỳ, nơi tiền có thể được đổi thành tiền mặt và vàng thông qua các bên thu đổi ngoại tệ. Cơ quan này cũng cáo buộc ngân hàng cố tình cung cấp dịch vụ ngân hàng đại lý cho các tổ chức tài chính Iran, tạo điều kiện cho các giao dịch qua tài khoản do Lực lượng Qods và các bên trung gian kiểm soát, bao gồm doanh nhân Thổ Nhĩ Kỳ Sitki Ayan và các công ty của ông từng bị trừng phạt năm 2022.
Đánh giá về động thái này, chuyên gia Miad Maleki thuộc Quỹ Bảo vệ Các nền Dân chủ (FDD) nhận định: “Thông điệp gửi tới Ankara khá thẳng thắn: khi vùng Vịnh bị phong tỏa, Thổ Nhĩ Kỳ là điểm đến rõ ràng tiếp theo để dòng tiền này dịch chuyển, và Bộ Tài chính Mỹ đã có mặt tại đó.” Ông cảnh báo bất kỳ ngân hàng nước ngoài nào tiếp tục làm ăn với Golden Global cũng sẽ đối mặt rủi ro.
Tuy nhiên, chuyên gia Brett Erickson từ Obsidian Risk Advisors lại hoài nghi về hiệu quả thực tế và cảnh báo Tehran có thể trả đũa: “Việc trừng phạt Golden Global sẽ chỉ gia tăng áp lực lên Iran ở mức độ không đáng kể. Việc gây tổn hại cho Iran và việc thay đổi kết quả của cuộc chiến này là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau.”
Ban tập viên CaliToday
