CaliToday News – Tổng thống Donald Trump vừa tuyên bố Mỹ đã đạt được thỏa thuận dài hạn để nắm giữ phần lớn trữ lượng dầu mỏ của Venezuela. Kế hoạch này nhằm thúc đẩy các tập đoàn năng lượng tư nhân tham gia khai thác tại khu vực vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro, bạo lực và thách thức hậu cần.
Theo giới chức liên bang, thỏa thuận trao cho Mỹ quyền kiểm soát gần 1/4 trữ lượng dầu chưa khai thác của Venezuela, đồng thời đưa Washington trở thành chủ sở hữu đa số của một liên doanh dầu khí khổng lồ mới với các hợp đồng có thời hạn 100 năm tại 17 mỏ dầu.
Trên mạng xã hội vào tối thứ Sáu, ông Trump viết: “Hợp chủng quốc Hoa Kỳ vừa tham gia một thỏa thuận với Venezuela về THƯƠNG VỤ DẦU MỎ LỚN NHẤT TRONG LỊCH SỬ THẾ GIỚI!” Ông cho biết Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đã làm việc chặt chẽ với Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez và khối doanh nghiệp tư nhân để giành quyền kiểm soát hơn 65 tỷ thùng dầu thuộc trữ lượng đã được chứng minh.
Cơ cấu thỏa thuận dự kiến kết hợp giữa quyền sở hữu cổ phần của chính phủ Mỹ và các cam kết mua dầu theo giá thành sản xuất để bổ sung vào Kho dự trữ Dầu mỏ Chiến lược của Mỹ. Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết thỏa thuận “sẽ mang lại gần 100 tỷ USD đầu tư tư nhân”, dù chưa nêu rõ các công ty cụ thể.
Các đối tác then chốt
- Alejandro Betancourt: Doanh nhân 46 tuổi này là trung gian chủ chốt và sở hữu công ty dầu mỏ tư nhân lớn thứ hai Venezuela mang tên North American Blue Energy Partners (NABEP). NABEP đã tăng sản lượng khai thác từ 18.000 lên gần 200.000 thùng/ngày chỉ trong hai năm. Ông Betancourt từng bị điều tra rửa tiền tại Thụy Sĩ, Tây Ban Nha, Mỹ và hiện đối mặt với lệnh bắt giữ từ Thụy Sĩ. Tuy nhiên, Mỹ không thi hành lệnh bắt mà cho phép ông nhập cảnh để đàm phán, đồng thời vận động Thụy Sĩ giải quyết vụ việc nhằm tránh các cáo buộc hình sự.
- Ngũ Giác Đài: Thông qua Văn phòng Vốn Chiến lược (OSC), cơ quan này sẽ giám sát và hỗ trợ tài chính cho các giấy phép mỏ dầu. Người phát ngôn Ngũ Giác Đài Sean Parnell nhấn mạnh vai trò của OSC chỉ giới hạn ở việc hỗ trợ vốn (cho vay, bảo lãnh vay) hoặc hỗ trợ kỹ thuật chứ không nắm giữ cổ phần trong các công ty tư nhân.
Thách thức và rủi ro thực thi
Dù Tổng thống Trump tuyên bố thỏa thuận không làm tiêu tốn tiền thuế của người dân Mỹ, các tài liệu cho thấy chính quyền có thể phải đầu tư các khoản tiền rất lớn. Phần lớn trong số 17 mỏ dầu đang thiếu hụt hạ tầng vận chuyển, xử lý, hoặc bị bỏ hoang và mất trộm máy móc sau nhiều năm.
David Goldwyn, người đứng đầu công ty tư vấn Goldwyn Global Strategies, nhận định tình trạng thiếu điện và hạ tầng cảng yếu kém đang cản trở các tập đoàn dầu mỏ lớn. Kể từ khi cựu lãnh đạo Nicolás Maduro bị lật đổ, sản lượng khai thác của Venezuela mới chỉ tăng khoảng 200.000 thùng/ngày trong năm qua.
Về mặt pháp lý và chính trị:
- Tại Venezuela: Thỏa thuận đối mặt với sự phản đối gay gắt và có thể cần sửa đổi hiến pháp. Nhà kinh tế Ricardo Hausmann (Harvard) chỉ trích đây là thỏa thuận “vi hiến”, trong khi một số chuyên gia trong ngành hoài nghi về tư cách pháp lý của bà Delcy Rodriguez. Sau thỏa thuận, Venezuela đang cân nhắc rời khỏi khối OPEC.
- Tại Mỹ: Mọi khoản chi tiêu hoặc cho vay từ ngân sách Mỹ sẽ phải đối mặt với sự phản đối từ phe Dân chủ và cần sự phê chuẩn của Quốc hội trước thềm bầu cử giữa kỳ.
Trước đây, chính quyền ông Trump từng công bố các thỏa thuận lớn như khai thác khoáng sản quan trọng ở Ukraine hay mua cổ phần tại tập đoàn Westinghouse để đổi lấy tài trợ xây lò phản ứng hạt nhân, nhưng cả hai đều chưa mang lại đột phá nào như dự báo.
Ban tập viên CaliToday
