Calitoday News — Chính quyền Tổng thống Donald Trump hôm thứ Hai, 24/8, đề xuất áp dụng một khoản phí mới lên tới 103.265 USD cho mỗi hồ sơ xin visa H-1B, chương trình thị thực dành cho lao động nước ngoài có tay nghề cao.
Đề xuất mới được Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) công bố dưới dạng dự thảo quy định liên bang. Nếu được thông qua, khoản phí hơn 103.000 USD sẽ được cộng thêm vào các khoản lệ phí H-1B hiện hành và chủ yếu áp dụng đối với những hồ sơ thuộc hạn ngạch H-1B hằng năm.
Đây là bước đi mới nhất trong nỗ lực của chính quyền Trump nhằm làm giảm việc các công ty Mỹ sử dụng lao động nước ngoài thông qua chương trình H-1B, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp tuyển dụng người lao động Mỹ.
H-1B là gì?
Chương trình H-1B được Quốc hội Mỹ thành lập năm 1990, cho phép các công ty tuyển dụng lao động nước ngoài trong những ngành nghề đòi hỏi chuyên môn cao, đặc biệt là công nghệ, kỹ thuật, khoa học, tài chính và y tế.
Theo luật hiện hành, mỗi năm có 65.000 visa H-1B theo hạn ngạch thông thường và thêm 20.000 suất dành cho những người có bằng thạc sĩ hoặc cao hơn từ các trường đại học Mỹ. Tổng cộng khoảng 85.000 suất H-1B mới thuộc hạn ngạch mỗi năm.
Các công ty công nghệ lớn của Mỹ từ lâu đã sử dụng chương trình này để tuyển kỹ sư phần mềm, chuyên gia trí tuệ nhân tạo, nhà khoa học và nhiều lao động có kỹ năng chuyên môn khác.
Khoản phí mới lên tới 103.265 USD
Theo dự thảo của DHS, mức phí mới sẽ là 103.265 USD cho mỗi hồ sơ H-1B thuộc hạn ngạch, bao gồm cả những hồ sơ nằm trong chương trình dành cho người có bằng cấp cao từ Mỹ.
Khoản tiền này sẽ nằm ngoài các khoản lệ phí H-1B hiện có.
Chính phủ cho biết nguồn thu từ khoản phí mới sẽ được sử dụng để tài trợ cho hoạt động của hệ thống di trú hợp pháp, bao gồm USCIS, ICE, CBP, tòa án di trú và các cơ quan liên bang khác.
DHS dự kiến khoản phí này có thể tạo ra nguồn thu hàng tỷ USD nếu được áp dụng rộng rãi.
Tại sao chính quyền Trump muốn tăng phí?
Chính quyền Trump lập luận rằng chương trình H-1B đã bị lạm dụng và trong một số trường hợp khiến người lao động Mỹ phải cạnh tranh với lao động nước ngoài được trả lương thấp hơn.
Dự thảo của chính phủ dẫn một nghiên cứu của National Bureau of Economic Research, cho rằng lao động H-1B có mức lương trung bình thấp hơn khoảng 15% so với những lao động Mỹ tương đương.
Theo lập luận của chính quyền, khoản phí hơn 100.000 USD sẽ khiến doanh nghiệp phải cân nhắc kỹ hơn trước khi thuê một lao động H-1B, qua đó ưu tiên những người lao động Mỹ có trình độ tương đương.
Chính quyền cũng cho rằng H-1B cần được tập trung vào những lao động nước ngoài xuất sắc và có kỹ năng đặc biệt, thay vì được sử dụng như một nguồn nhân công giá rẻ.
Đây là lần thứ hai chính quyền Trump tìm cách áp dụng khoản phí sáu con số
Đề xuất mới xuất hiện sau khi chính quyền Trump từng áp dụng khoản phí 100.000 USD đối với một số hồ sơ H-1B vào năm 2025.
Tuy nhiên, tháng 6/2026, Thẩm phán Liên bang Leo T. Sorokin tại Massachusetts đã phán quyết rằng chính quyền tổng thống không có quyền đơn phương áp đặt khoản phí này.
Theo phán quyết, khoản 100.000 USD về bản chất giống một loại thuế, trong khi quyền áp đặt thuế thuộc về Quốc hội. Tòa cho rằng tổng thống đã vượt quá thẩm quyền khi tự mình tạo ra khoản phí khổng lồ này.
Chính quyền Trump đã kháng cáo nhưng đến cuối tháng 7, Tòa phúc thẩm Khu vực 1 từ chối tạm đình chỉ phán quyết của tòa cấp dưới.
Đề xuất mới khác gì khoản 100.000 USD trước đây?
Đây là điểm rất quan trọng.
Khoản 100.000 USD trước đây được áp dụng thông qua một tuyên bố của tổng thống và chủ yếu nhắm vào những người lao động H-1B từ bên ngoài nước Mỹ cần được cấp visa để nhập cảnh.
Trong khi đó, đề xuất mới của DHS được xây dựng dưới dạng quy định hành chính, và phạm vi rộng hơn đối với các hồ sơ H-1B thuộc hạn ngạch.
Theo Bloomberg, khoản phí mới có thể áp dụng ngay cả đối với một số người đang ở Mỹ và chuyển sang tình trạng H-1B, thay vì chỉ nhắm vào những người ở nước ngoài.
Tuy nhiên, các hồ sơ H-1B được miễn hạn ngạch, chẳng hạn nhiều hồ sơ của các trường đại học, tổ chức nghiên cứu và một số tổ chức phi lợi nhuận, sẽ không thuộc phạm vi của khoản phí này theo đề xuất hiện tại.
Doanh nghiệp sẽ phải trả khoản tiền khổng lồ
Nếu quy định được thông qua, chi phí tuyển một nhân viên H-1B mới sẽ tăng mạnh.
Một doanh nghiệp vốn chỉ phải trả vài nghìn USD cho những khoản phí H-1B cơ bản sẽ phải đối mặt với thêm 103.265 USD cho mỗi hồ sơ thuộc diện bị áp phí. Reuters cho biết mức phí trước đây thường nằm trong khoảng 2.000 đến 5.000 USD, tùy trường hợp và loại hồ sơ.
Điều này có thể đặc biệt ảnh hưởng đến các công ty nhỏ, startup và những doanh nghiệp không đủ khả năng chi hơn 100.000 USD chỉ để tuyển một nhân viên nước ngoài.
Đồng thời, các công ty lớn cũng có thể phải đánh giá lại chiến lược tuyển dụng nhân sự quốc tế.
Các công ty công nghệ có thể bị ảnh hưởng mạnh
Thung lũng Silicon và ngành công nghệ Mỹ từ lâu phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhân lực quốc tế.
Những người sử dụng H-1B bao gồm kỹ sư phần mềm, chuyên gia AI, nhà nghiên cứu, kỹ sư và nhiều chuyên gia có trình độ cao.
Các công ty cho rằng nếu chi phí H-1B tăng lên hơn 100.000 USD, họ có thể buộc phải tuyển dụng nhân sự ở nước ngoài hoặc chuyển một số hoạt động nghiên cứu và phát triển sang những quốc gia khác.
Ngược lại, chính quyền Trump cho rằng việc tăng chi phí sẽ thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư đào tạo và tuyển dụng người Mỹ, thay vì dựa vào lao động nước ngoài.
Có thể tạo thêm tranh chấp pháp lý
Đề xuất mới gần như chắc chắn sẽ phải đối mặt với sự phản đối từ các doanh nghiệp, tổ chức di trú và các nhóm bảo vệ quyền lợi người lao động nước ngoài.
Một trong những câu hỏi pháp lý lớn nhất là liệu DHS có đủ thẩm quyền để áp đặt một khoản phí lên tới hơn 103.000 USD hay không.
Đây cũng chính là vấn đề đã khiến khoản phí 100.000 USD trước đó bị tòa liên bang bác bỏ.
Chính quyền Trump lần này đang sử dụng quy trình ban hành quy định liên bang thay vì chỉ dựa vào quyền hành pháp của tổng thống, với hy vọng tạo ra một cơ sở pháp lý vững chắc hơn.
Người xin H-1B cần lưu ý: chưa có hiệu lực ngay
Đây là đề xuất, chưa phải quy định cuối cùng.
DHS sẽ tiếp nhận ý kiến của công chúng trong thời gian 30 ngày trước khi xem xét ban hành quy định cuối cùng. Vì vậy, mức phí 103.265 USD chưa thể được xem là khoản tiền mà mọi hồ sơ H-1B phải trả ngay lập tức.
Reuters cho biết chính quyền Trump muốn hoàn tất quy định trước cuối năm, trong bối cảnh khoản phí tạm thời trước đó dự kiến hết hiệu lực vào tháng 9.
Một thay đổi có thể làm giảm mạnh số người sử dụng H-1B
Nếu được thực thi, khoản phí hơn 103.000 USD sẽ là một trong những thay đổi lớn nhất đối với chương trình H-1B trong nhiều thập niên.
Đối với chính quyền Trump, mục tiêu là làm cho doanh nghiệp ít có động lực thuê lao động H-1B hơn khi có một ứng viên Mỹ đủ trình độ, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho hệ thống di trú.
Nhưng với các doanh nghiệp và những người ủng hộ chương trình H-1B, mức phí này có thể khiến Mỹ khó cạnh tranh trong việc thu hút nhân tài quốc tế.
Đặc biệt, các ngành như công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, y tế và nghiên cứu khoa học có thể phải đối mặt với bài toán nhân lực khó khăn hơn nếu chi phí tuyển chuyên gia nước ngoài tăng gấp hàng chục lần.
Tóm lại, khoản 103.265 USD hiện mới là đề xuất. Nhưng nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những rào cản tài chính lớn nhất đối với doanh nghiệp Mỹ muốn tuyển lao động nước ngoài theo chương trình H-1B. Cuộc tranh luận pháp lý và chính trị về quyền hạn của chính phủ trong việc áp đặt khoản phí này nhiều khả năng sẽ tiếp tục trong thời gian tới.
Calitoday tổng hợp
