Calitoday News – Tổng thống Donald Trump đã bất ngờ tạm hoãn trong 3 ngày kế hoạch áp mức thuế 50% đối với một số hàng hóa nhập khẩu từ Canada, chỉ vài giờ trước khi mức thuế mới dự kiến có hiệu lực.
Quyết định này giúp Canada tạm thời tránh được một đợt thuế quan mới và tạo thêm thời gian để hai nước hoàn tất một thỏa thuận thương mại đang được đàm phán vào phút chót.
Theo các nguồn tin, mức thuế mới dự kiến áp dụng từ rạng sáng ngày 19/8 đối với khoảng 20 tỷ đô la hàng hóa Canada, nhưng nay được dời sang ngày 22/8.
Trump nói Mỹ và Canada đã có “thỏa thuận”
Trump thông báo trên mạng xã hội rằng Mỹ và Canada đã đạt được một thỏa thuận, đồng thời cho biết việc hoãn thuế nhằm tạo thời gian để hai bên hoàn tất các thủ tục và văn bản cần thiết.
Tổng thống Mỹ mô tả thỏa thuận là một “very fair deal”, tức một thỏa thuận rất công bằng đối với Mỹ.
Tuy nhiên, những chi tiết quan trọng của thỏa thuận vẫn chưa được công bố đầy đủ. Thủ tướng Canada Mark Carney cũng xác nhận hai bên đã đạt được tiến triển đáng kể nhưng cho biết vẫn còn những vấn đề cần giải quyết trước khi một thỏa thuận cuối cùng có thể được hoàn tất.
Do đó, việc tạm hoãn 3 ngày chưa đồng nghĩa với việc mức thuế 50% đã bị hủy bỏ vĩnh viễn.
Nếu hai bên không hoàn tất được thỏa thuận trong thời gian này, mức thuế mới vẫn có khả năng được áp dụng.
Khoảng 20 tỷ đô la hàng hóa Canada bị ảnh hưởng
Đợt thuế 50% mới không áp dụng cho toàn bộ hàng hóa Canada xuất sang Mỹ.
Theo các nguồn tin, khoảng 20 tỷ đô la hàng hóa có thể bị ảnh hưởng, tương đương khoảng 5% tổng lượng hàng hóa Canada xuất sang Mỹ.
Các sản phẩm nằm trong diện bị đe dọa áp thuế bao gồm:
- Đồ uống có cồn;
- Một số sản phẩm sữa;
- Gậy hockey và thiết bị thể thao;
- Một số sản phẩm gỗ;
- Một số mặt hàng công nghiệp và hàng tiêu dùng khác.
Đây là một phần mới trong cuộc tranh chấp thương mại Mỹ-Canada, vốn đã kéo dài và gây nhiều bất ổn cho doanh nghiệp hai nước.
Vì sao Trump muốn áp thuế 50%?
Chính quyền Trump cáo buộc Canada đang duy trì những chính sách thương mại mà Washington cho là bất công đối với hàng hóa Mỹ.
Một trong những vấn đề lớn nhất là hệ thống bảo hộ nông nghiệp của Canada, đặc biệt đối với sữa và các sản phẩm từ sữa.
Washington cũng phản đối những hạn chế của Canada đối với một số sản phẩm Mỹ, trong đó có rượu và xe hơi.
Chính quyền Trump muốn Canada mở cửa thị trường rộng hơn cho các sản phẩm Mỹ và giảm những rào cản mà Washington cho là đang gây bất lợi cho nông dân và doanh nghiệp Mỹ.
Trump tuyên bố nông dân Mỹ sẽ được hưởng lợi
Một trong những điểm Trump nhấn mạnh là thỏa thuận mới sẽ giúp nông dân Mỹ tiếp cận thị trường Canada dễ dàng hơn.
Trump nói các mức thuế mà nông sản Mỹ phải chịu khi vào Canada sẽ được giảm xuống mức 0%.
Tuy nhiên, phía Canada chưa công bố đầy đủ các điều khoản cụ thể và vẫn khẳng định hệ thống quản lý nguồn cung đối với ngành sữa của nước này là một vấn đề đặc biệt nhạy cảm.
Do đó, hiện vẫn chưa rõ Canada sẽ nhượng bộ đến mức nào và Mỹ sẽ giảm những mức thuế nào đối với hàng hóa Canada.
Canada muốn giảm thuế đối với xe hơi, thép và nhôm
Một trong những vấn đề quan trọng nhất đối với Ottawa là các mức thuế Mỹ đang áp dụng đối với những ngành công nghiệp chủ chốt của Canada.
Canada muốn Mỹ giảm thuế đối với:
Thép và nhôm: mức thuế hiện tại lên tới 50%.
Xe hơi: mức thuế hiện tại ở mức 25% đối với nhiều sản phẩm.
Gỗ: ngành công nghiệp gỗ Canada cũng chịu nhiều mức thuế và điều tra thương mại của Mỹ.
Các cuộc đàm phán mới nhất cho thấy Washington đang cân nhắc giảm một số mức thuế đối với thép, nhôm và xe hơi của Canada. Một số đề xuất được đưa ra bao gồm giảm thuế thép và nhôm từ 50% xuống 25%, trong khi thuế xe hơi có thể giảm từ 25% xuống 15%.
Tuy nhiên, đây mới là những phương án đang được thảo luận và chưa phải điều khoản cuối cùng được hai bên chính thức công bố.
Canada đang chạy đua với thời hạn 3 ngày
Sau quyết định của Trump, các nhà đàm phán Canada đã trở về Ottawa để tiếp tục hoàn tất thỏa thuận.
Reuters cho biết các cuộc đàm phán tập trung vào việc giải quyết những vấn đề về thương mại hàng hóa, đặc biệt là xe hơi, rượu và các sản phẩm nông nghiệp.
Chính quyền Canada muốn tận dụng 3 ngày được gia hạn để tránh việc thuế 50% có hiệu lực và đồng thời tìm cách giảm những mức thuế hiện đang ảnh hưởng đến các ngành công nghiệp Canada.
Đây là một cuộc chạy đua với thời gian bởi nếu không đạt được thỏa thuận trước ngày 22/8, doanh nghiệp Canada có thể phải đối mặt với một mức thuế mới rất cao đối với nhiều mặt hàng xuất khẩu sang Mỹ.
Trump bất ngờ nhắc đến đường ống Keystone XL
Trong lúc công bố việc hoãn thuế, Trump cũng đưa đường ống Keystone XL trở lại tâm điểm.
Trump nói dự án đường ống từng bị hủy dưới thời Tổng thống Joe Biden “có thể được đánh thức từ ngôi mộ”.
Keystone XL từng được đề xuất để vận chuyển dầu từ Alberta, Canada, xuống Mỹ. Chính quyền Biden đã hủy giấy phép của dự án vào năm 2021 sau nhiều năm tranh cãi về môi trường.
Việc Trump bất ngờ nhắc đến Keystone XL được xem là đáng chú ý bởi năng lượng là một trong những lĩnh vực quan trọng nhất trong quan hệ kinh tế Mỹ-Canada. Tuy nhiên, hiện chưa rõ dự án này có phải là một phần chính thức của thỏa thuận thương mại mới hay không.
Một sự nhượng bộ tạm thời của Trump?
Việc Trump hoãn thuế chỉ vài giờ trước thời điểm áp dụng cho thấy các cuộc đàm phán đang diễn ra rất căng thẳng.
Trước đó, Washington đã cảnh báo rằng nếu Canada trả đũa hoặc không đáp ứng những yêu cầu của Mỹ, chính quyền Trump có thể tiếp tục tăng áp lực thương mại.
Lần này, Trump lựa chọn cho Canada thêm 3 ngày thay vì lập tức áp thuế.
Điều đó có thể được xem là một dấu hiệu cho thấy hai bên đã tiến gần hơn tới một thỏa thuận, nhưng cũng cho thấy vẫn còn nhiều bất đồng chưa được giải quyết.
Thị trường và doanh nghiệp vẫn lo lắng
Việc tạm hoãn thuế giúp doanh nghiệp hai nước tránh được một cú sốc ngay lập tức, nhưng nó chưa loại bỏ sự bất ổn.
Các nhà nhập khẩu Canada vẫn phải chuẩn bị cho khả năng mức thuế 50% có thể quay trở lại nếu đàm phán thất bại.
Đối với người tiêu dùng, thuế nhập khẩu cao có thể làm tăng giá một số sản phẩm. Đối với doanh nghiệp, thuế cao có thể làm tăng chi phí nguyên liệu và gây gián đoạn chuỗi cung ứng xuyên biên giới.
Canada và Mỹ có một trong những mối quan hệ thương mại lớn nhất thế giới, vì vậy bất kỳ sự thay đổi lớn nào về thuế quan đều có thể tác động đến cả hai nền kinh tế.
Đây chưa phải là một thỏa thuận cuối cùng
Điểm cần đặc biệt lưu ý là tuy Trump nói hai nước đã đạt được “deal”, các điều khoản chi tiết vẫn chưa hoàn tất.
Reuters đưa tin các nhà đàm phán Canada đang tiếp tục làm việc để hoàn thiện thỏa thuận, trong khi một số vấn đề quan trọng như xe hơi, thép, nhôm và các chính sách nông nghiệp vẫn cần được giải quyết.
Thủ tướng Carney cũng thừa nhận có tiến triển nhưng không tuyên bố rằng mọi vấn đề đã được giải quyết.
Vì vậy, 3 ngày tới sẽ có ý nghĩa rất lớn.
Điều gì có thể xảy ra sau ngày 22/8?
Có thể hình dung ba kịch bản chính.
Thứ nhất, Mỹ và Canada hoàn tất thỏa thuận. Khi đó mức thuế 50% mới có thể không được áp dụng, đổi lại Canada có thể phải nhượng bộ một số vấn đề thương mại mà Washington yêu cầu.
Thứ hai, hai bên chỉ đạt được thỏa thuận một phần. Mỹ có thể tiếp tục hoãn thuế hoặc giảm mức thuế, trong khi các cuộc đàm phán tiếp tục.
Thứ ba, đàm phán thất bại. Khi đó mức thuế 50% có thể có hiệu lực, mở ra nguy cơ Canada trả đũa và quan hệ thương mại giữa hai nước tiếp tục căng thẳng.
Một cuộc chiến thương mại vẫn chưa kết thúc
Việc Trump tạm hoãn thuế 50% trong 3 ngày là một khoảng nghỉ ngoại giao, chứ chưa phải kết thúc cuộc chiến thương mại Mỹ-Canada.
Nó cho thấy Washington và Ottawa đã đạt được đủ tiến triển để tránh một cuộc đối đầu ngay lập tức, nhưng những bất đồng về nông nghiệp, xe hơi, thép, nhôm và tiếp cận thị trường vẫn còn rất lớn.
Đối với Canada, ba ngày tới là cơ hội để bảo vệ thị trường xuất khẩu quan trọng nhất của mình.
Đối với Trump, đây là cơ hội để biến lời đe dọa thuế quan thành những nhượng bộ thương mại cụ thể từ Ottawa.
Và đối với doanh nghiệp hai nước, điều họ cần nhất lúc này không phải thêm một lời hứa, mà là một thỏa thuận rõ ràng, ổn định và lâu dài.
Ngày 22/8 sẽ là thời điểm quan trọng để biết liệu mức thuế 50% có thực sự biến mất hay chỉ được trì hoãn thêm một lần nữa.
Calitoday tổng hợp
