CaliToday News – Mặc dù là nơi sinh sống của 246 tỷ phú – nhiều nhất nước Mỹ theo báo cáo của Oxfam – California lại bị xếp hạng là bang kém thân thiện nhất đối với các hoạt động từ thiện. Báo cáo mới từ Philanthropy Roundtable đặt bang này ở vị trí cuối cùng (thứ 50/50) với số điểm khiêm tốn 2,73/10.
Đáng chú ý, ở chỉ số niềm tin của người quyên góp (đo lường chính sách thuế, bảo mật thông tin và bảo vệ pháp lý), California chỉ đạt 0,88 điểm – mức thấp nhất cả nước.
Sự đối lập giữa các tiểu bang
Chỉ số Tự do Từ thiện cho thấy sự phân hóa rõ rệt về mặt địa lý và quy mô kinh tế:
- Top 5 bang dẫn đầu: Montana (đứng đầu với 8/10 điểm), Wyoming, South Dakota, Iowa và Indiana. Đây đều là các bang nhỏ, có diện tích nông thôn lớn, quy định pháp lý thông thoáng và chính sách bảo vệ người quyên góp mạnh mẽ.
- Top 5 bang cuối bảng: California, New Jersey, Washington, Connecticut và Illinois. Trừ Illinois, các bang còn lại đều nằm ở vùng duyên hải, có quy mô kinh tế lớn nhưng gánh nặng thủ tục hành chính cao.
- Mật độ tổ chức từ thiện: Nhóm 5 bang xếp cuối chỉ có 63 tổ chức từ thiện/1 tỷ USD GDP, trong khi nhóm 5 bang dẫn đầu đạt tới 122 tổ chức trên cùng quy mô kinh tế.
Rào cản pháp lý siết chặt tổ chức nhỏ
Nguyên nhân khiến California đứng cuối bảng nằm ở quy trình kiểm soát gắt gao: bắt buộc đăng ký khi vận động quyên góp, yêu cầu kiểm toán độc lập khi doanh thu vượt 2 triệu USD, và áp mức phí báo cáo thuộc hàng cao nhất cả nước (lên tới 1.200 USD/năm). Bang này cũng không miễn thuế doanh thu chung cho các tổ chức từ thiện và có cơ chế bảo vệ pháp lý yếu đối với nguyện vọng của người quyên góp.
Theo giới chuyên gia pháp lý, các quy định này dù nhằm mục đích ngăn ngừa gian lận và tăng tính minh bạch, nhưng lại tạo gánh nặng chi phí tuân thủ lớn cho các tổ chức từ thiện nhỏ và mới thành lập. Hệ thống quản lý của bang cũng rơi vào tình trạng quá tải khi ghi nhận hơn 30.000 tổ chức phi lợi nhuận bị đánh dấu không tuân thủ quy định vào giữa năm 2025.
Tác động thực tế lên giới siêu giàu
Gánh nặng hành chính không hoàn toàn cản trở các tỷ phú lớn thực hiện các khoản quyên góp khổng lồ tại California. Các tên tuổi như MacKenzie Scott, Jensen Huang (CEO Nvidia) hay Mark Zuckerberg vẫn giải ngân hàng tỷ USD vào các quỹ giáo dục và y tế tại đây.
Tuy nhiên, môi trường pháp lý phức tạp đã thúc đẩy một số nhà tài trợ tìm kiếm giải pháp khác. Đơn cử như Elon Musk đã chuyển đến Texas – tiểu bang xếp thứ 6 về chỉ số tự do từ thiện, cao hơn California 44 bậc.
Tựu trung, các quy định siết chặt của California không ngăn được giới siêu giàu làm từ thiện, nhưng đang vô tình tạo ra rào cản lớn đối với các tổ chức quy mô vừa và nhỏ tại tiểu bang này.
Ban tập viên CaliToday
