CaliToday News – Một làn sóng lo ngại và phản đối mạnh mẽ đang lan rộng tại thành phố Gilroy (bang California) sau khi kế hoạch xây dựng một cơ sở của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) ở ngoại ô thành phố được hé lộ. Sự việc đẩy cộng đồng dân cư gốc Mỹ La-tinh lâu đời này vào thế giằng co giữa các nỗ lực pháp lý chống lại dự án và nỗi sợ bị truy quét di trú.
- Bối cảnh cộng đồng và tác động tâm lý
Gilroy từ lâu đã là một trong những thành phố có tỷ lệ người Mỹ La-tinh cao nhất vùng Bay Area (chiếm khoảng 3/5 dân số, trong đó người gốc Mexico chiếm gần một nửa). Di sản văn hóa đa sắc tộc của thành phố được bồi đắp qua nhiều thế hệ nhập cư — từ người châu Âu, châu Á đến cộng đồng người Mỹ La-tinh đóng vai trò nòng cốt trong ngành nông nghiệp và kinh tế địa phương.
Nỗi lo ngại truy quét: Mặc dù hoạt động của ICE hướng đến đối tượng cư trú bất hợp pháp, nhiều người dân lo ngại nguy cơ phân biệt chủng tộc và nhầm lẫn đối tượng có thể ảnh hưởng đến cả những người cư trú hợp pháp và công dân Mỹ. Một số gia đình cho biết họ không dám ra đường hoặc đang tính đến phương án trở về Mexico.
Tác động kinh tế: Tâm lý lo sợ đe dọa các nỗ lực phát triển kinh tế và thương mại địa phương. Báo cáo từ Viện Kinh tế Hội đồng Vùng Bay Area ước tính các chiến dịch thực thi di trú thắt chặt có thể khiến toàn vùng Bay Area thiệt hại tới 67 tỷ USD trong các hoạt động kinh tế.
- Diễn biến pháp lý và phản ứng của các bên
Dự án cơ sở ICE tại khu đất thuộc hạt Santa Clara (nằm phía đông Quốc lộ 101 và phía bắc Quốc lộ 152) ban đầu bị nghi ngờ là một trung tâm tạm giữ quy mô lớn. Tuy nhiên, bản thiết kế sau đó cho thấy đây là một văn phòng hỗ trợ vận hành gồm nhiều phòng lưu giữ ngắn hạn, phòng vũ khí và khu làm việc. Người phát ngôn của ICE khẳng định đây không phải là trung tâm giam giữ tập trung mà là văn phòng hỗ trợ lực lượng thực thi pháp luật di trú liên bang.
Đấu tranh pháp lý: Hạt Santa Clara cùng bang California đã nộp đơn kiện nhằm đình chỉ dự án. Chính quyền liên bang đã đồng ý tạm dừng thi công đến ngày 9/9/2026 theo thỏa thuận tự nguyện với chính quyền bang và hạt. Hạt Marin sau đó cũng thông qua văn bản ủng hộ lệnh hoãn thi công.
Lập trường của chính quyền Gilroy: Hội đồng thành phố Gilroy đã bỏ phiếu thống nhất thông qua nghị quyết phản đối xây dựng trung tâm giam giữ ngoài ranh giới thành phố. Thị trưởng Greg Bozzo cùng Trưởng Cảnh sát thành phố cam kết lực lượng hành pháp địa phương sẽ không phối hợp với cơ quan di trú liên bang trong các chiến dịch truy quét. Mặc dù vậy, chính quyền thành phố từ chối tham gia trực tiếp vào đơn kiện liên danh do lo ngại quá tải khối lượng công việc cho bộ máy hành chính.
- Phong trào phản đối từ cộng đồng
Bất chấp việc dự án tạm ngưng thi công, các tổ chức dân sự tại Gilroy vẫn tiếp tục gây áp lực để hủy bỏ hoàn toàn kế hoạch. Liên minh ICE Out of Gilroy đã tổ chức hơn 8 cuộc biểu tình, tuần hành và cầu nguyện thu hút hàng trăm người tham gia, yêu cầu các lãnh đạo địa phương có hành động pháp lý quyết liệt hơn nhằm bảo vệ cộng đồng di dân — lực lượng đã đóng góp quan trọng cho sự phát triển văn hóa và kinh tế của vùng qua nhiều thế hệ.
Ban tập viên CaliToday
