CaliToday News — Mỹ và Iran đã bước sang ngày thứ hai liên tiếp tạm ngừng các đợt tấn công vào Chủ nhật, trong bối cảnh các bên tiếp tục nỗ lực đưa hai nước trở lại bàn đàm phán về một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời vốn đang bị rạn nứt nghiêm trọng sau các cuộc đụng độ dồn dập gần đây.
Hiện chưa rõ nguyên nhân Mỹ bất ngờ đình chỉ các đợt không kích sau đợt leo thang kéo dài gần hai tuần — khởi nguồn từ việc Iran nổ súng vào các tàu thuyền tìm cách đi qua eo biển Hormuz. Ngũ Giác Đài hiện từ chối bình luận về vấn đề này.
Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz chia sẻ trên kênh Fox News: “Tổng thống Donald Trump đang ‘tạo khoảng trống cho các cuộc đàm phán’. Ông muốn dành thêm không gian cho ngoại giao. Trong vài tuần qua, đặc biệt là vài ngày gần đây, chúng tôi đã làm việc liên tục với phía Oman, Iran và nhiều bên đàm phán khác ở mọi cấp độ, từ cấp cao nhất đến cấp kỹ thuật.”
Ông Waltz cũng bác bỏ lo ngại rằng kho dự trữ tên lửa đánh chặn của Mỹ — yếu tố then chốt giúp phòng thủ trước các đòn tập kích từ Iran — đang cạn kiệt. Dù vậy, giới phân tích vẫn hoài nghi về khả năng duy trì các đợt tấn công kéo dài của cả Mỹ lẫn Iran.
Phát biểu trên đài truyền hình nhà nước Iran hôm Chủ nhật, người phát ngôn quân đội nước này cho biết Tehran cũng đã ngừng tập kích trong hai đêm qua tương ứng với động thái từ phía Mỹ. Trước đó, Tehran đã tung ra các đòn đáp trả nhắm vào những quốc gia trong khu vực có căn cứ quân sự Mỹ, khiến ít nhất ba binh sĩ thiệt mạng tại Jordan và một binh sĩ tại Iraq.
Thời hạn 60 ngày kể từ khi thỏa thuận tạm thời được hai nước ký kết vào giữa tháng 6 hiện đã đi được hơn một nửa chặng đường. Tuy nhiên, các bất đồng cốt lõi dự kiến đưa ra thảo luận — đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran, tâm điểm của mọi căng thẳng — vẫn đang bị gạt sang một bên trong khi các bên trung gian nỗ lực duy trì kênh đối thoại.
Một quan chức trong khu vực tham gia nỗ lực hòa giải cho biết các hoạt động ngoại giao vẫn đang diễn ra và việc Mỹ – Iran tạm ngừng không kích là “tín hiệu tích cực, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hạ nhiệt căng thẳng.” Quan chức này (yêu cầu giấu tên) cho biết thêm: Cả hai quốc gia đều mong muốn quay lại thỏa thuận ngừng bắn tạm thời. Giải pháp đệm đang được thương lượng tập trung vào việc cho phép Iran kiểm soát luồng tàu thuyền qua eo biển Hormuz nhưng với ít hạn chế hơn đối với các tàu vận tải.
Sự lo ngại đối với hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz và một tuyến hàng hải quan trọng khác trong khu vực — eo biển Bab al-Mandeb dẫn vào Biển Đỏ — vẫn chưa hạ nhiệt. Tuần trước, lực lượng phiến quân Houthi do Iran hỗ trợ tại Yemen đã đe dọa phong tỏa các tàu hàng của Saudi Arabia qua khu vực này. Nguồn cung năng lượng và nền kinh tế toàn cầu tiếp tục rơi vào thế bấp bấp khi giá xăng dầu ghi nhận đà tăng trở lại.
Theo cơ quan giám sát hàng hải thuộc Hải quân Mỹ hôm Chủ nhật, lưu lượng tàu thuyền thương mại đi qua eo biển Hormuz đã giảm xuống mức thấp nhất trong 3 tuần qua. Dù vậy, đơn vị này xác nhận không có đợt tập kích mới nào trong 72 giờ qua và lưu lượng di chuyển qua eo biển Bab el-Mandeb vẫn giữ ở mức ổn định.
Cùng ngày, Iran tuyên bố tiếp tục thảo luận với Oman về việc duy trì tuyến hàng hải an toàn qua eo biển Hormuz. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, khẳng định các cuộc đàm phán đã đạt được tiến triển và đang tiếp tục được đẩy mạnh. Ông Baghaei cũng nhấn mạnh trạng thái của eo biển Hormuz hiện chưa có gì thay đổi. Tehran tuyên bố thỏa thuận tạm thời với Mỹ cho phép họ quyền kiểm soát lưu thông qua tuyến đường thủy này ở thời điểm hiện tại, đồng thời phản đối việc Mỹ hỗ trợ mở một tuyến đường mới qua eo biển nằm sát lãnh hải Oman. Trước khi xung đột bùng phát, eo biển Hormuz vốn được công nhận là tuyến đường thủy quốc tế.
Về phía Mỹ, Bộ Tư lệnh Quân sự cho biết lệnh phong tỏa hải quân tái thiết lập gần đây đối với Iran vẫn đang có hiệu lực. Mỹ đã buộc 12 tàu thương mại phải chuyển hướng, vô hiệu hóa 2 tàu và đổ bộ kiểm tra 2 tàu khác. Lực lượng Mỹ “tiếp tục duy trì trạng thái cảnh giác cao độ, tập trung, sẵn sàng và giáng trả đòn quyết định”, thông báo nêu rõ.
Ở một diễn biến khác, Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông có kế hoạch sang Mỹ và diện kiến Tổng thống Trump tại Washington vào thứ Ba. Lần gần nhất hai nhà lãnh đạo gặp nhau tại Washington là vào tháng 2, chỉ vài tuần trước khi phát động chiến dịch quân sự nhắm vào Iran — cuộc tấn công đã làm thiệt mạng nhiều lãnh đạo cấp cao của Tehran, bao gồm Đại giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei.
Chỉ hai ngày sau khi xung đột bùng phát, lực lượng Hezbollah do Iran chống lưng đã nổ súng vào Israel, khiến Tel Aviv đáp trả bằng các đợt không kích và đưa quân bộ binh vào miền nam Lebanon. Kể từ đó, Mỹ đã bảo trợ cho các cuộc đàm phán trực tiếp lịch sử giữa Lebanon và Israel nhằm xoa dịu mặt trận này và tìm giải pháp tước vũ khí của Hezbollah.
Trả lời phỏng vấn Fox News hôm Chủ nhật, Thủ tướng Netanyahu khẳng định ông “ủng hộ hoàn toàn” các nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm làm suy yếu Iran và ép nước này từ bỏ chương trình hạt nhân. Ông nói thêm: “Nếu ông ấy có thể đạt được mục tiêu đó mà không cần quay lại giao tranh quân sự khốc liệt, điều đó quá tốt. Tại sao lại không?”
Thủ tướng Israel cho biết ông sẽ không đưa ra thông tin mới nào cho “người bạn tốt” Trump, mà sẽ lắng nghe “những dự định của ông ấy, bởi tôi tin rằng trong nhiều trường hợp, quyết định cuối cùng thuộc về Tổng thống Mỹ.” Tuy nhiên, ông Netanyahu cũng đưa ra lời cảnh báo: Nếu Iran tiếp tục tấn công Israel — dù trực tiếp hay thông qua các lực lượng ủy nhiệm — “đó sẽ là một sai lầm vô cùng tồi tệ.”
Nguồn Tổng hợp
