Trong bối cảnh thế giới ngày càng xuất hiện nhiều nguy cơ an ninh mới, Việt Nam đang xúc tiến việc xây dựng Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Dự luật này được giới chức Việt Nam cho rằng nhằm củng cố khả năng kiểm soát rủi ro, đồng thời đáp ứng những cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia…
Ngày 16/7/2026, trong phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội do Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ tọa, Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, đã thay mặt Chính phủ CSVN trình bày dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Đây là lần đầu tiên Việt Nam xây dựng một đạo luật riêng dành cho lĩnh vực này, nhằm tạo ra một khuôn khổ pháp lý thống nhất trong việc quản lý, kiểm soát và phòng ngừa những nguy cơ liên quan đến các loại vũ khí có sức tàn phá lớn.
Theo ông Phan Văn Giang, việc xây dựng đạo luật nói trên xuất phát từ tình hình quốc tế đang có nhiều biến chuyển phức tạp. Những nguy cơ an ninh truyền thống và phi truyền thống ngày càng đan xen, trong khi sự phát triển nhanh chóng của khoa học kỹ thuật khiến việc kiểm soát các loại vật liệu, công nghệ và thiết bị có khả năng bị lợi dụng cho mục đích quân sự trở nên khó khăn hơn.
Ông cho rằng đạo luật không chỉ nhằm phục vụ yêu cầu quốc phòng, bảo đảm an ninh quốc gia mà còn hướng đến việc hoàn thiện hệ thống pháp lý, giúp Việt Nam thực hiện tốt hơn những trách nhiệm quốc tế trong lĩnh vực ngăn chặn sự lan truyền của các loại vũ khí nguy hiểm.
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam cho biết dự thảo luật được xây dựng trên cơ sở phù hợp với các nghĩa vụ quốc tế mà Việt Nam tham gia, bao gồm Hiến chương Liên Hiệp Quốc, các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân, Công ước Cấm vũ khí hóa học, Công ước Cấm vũ khí sinh học cùng nhiều thỏa thuận quốc tế khác.
Theo nội dung được trình bày, dự thảo luật gồm 4 chương, 37 điều, quy định về nguyên tắc, chính sách, biện pháp phòng ngừa, nguồn lực thực hiện cũng như trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan trong công tác phòng chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Phạm vi áp dụng của dự luật không chỉ giới hạn đối với các cơ quan và công dân Việt Nam mà còn bao gồm những tổ chức, cá nhân nước ngoài đang hoạt động hoặc cư trú tại Việt Nam trong trường hợp có liên quan đến các quy định của đạo luật này.
Một điểm đáng chú ý được Chính phủ CSVN nhấn mạnh là đạo luật không chỉ mang ý nghĩa về mặt quốc phòng mà còn liên quan đến môi trường kinh tế và đầu tư. Theo lập luận của Đại tướng Phan Văn Giang, khi Việt Nam có một hệ thống pháp luật đầy đủ, phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, điều này có thể tạo thêm sự tin tưởng đối với các đối tác nước ngoài, đặc biệt trong những lĩnh vực công nghệ cao, thương mại và đầu tư.
Việc xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng cũng được xem là yếu tố giúp Việt Nam thuận lợi hơn trong quá trình hợp tác với các nền kinh tế lớn như Hoa Kỳ, Liên minh Âu Châu và nhiều quốc gia phát triển khác. Một môi trường pháp lý minh bạch luôn là điều kiện quan trọng để thu hút đầu tư và mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế.
Trong phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng tiến hành xem xét sự cần thiết, phạm vi điều chỉnh và khả năng thực thi của dự luật. Việc ban hành một đạo luật chuyên biệt được kỳ vọng sẽ giải quyết tình trạng các quy định trước đây còn nằm rải rác trong nhiều văn bản khác nhau, gây khó khăn cho việc phối hợp giữa các cơ quan hữu trách.
Nhìn trên bình diện quốc tế, việc xây dựng các cơ chế kiểm soát vũ khí hủy diệt hàng loạt đang trở thành vấn đề được nhiều quốc gia quan tâm. Trong thời đại mà công nghệ phát triển với tốc độ rất nhanh, ranh giới giữa các ứng dụng dân sự và quân sự ngày càng trở nên khó phân biệt. Những công nghệ phục vụ nghiên cứu, công nghiệp hoặc y tế nếu bị sử dụng sai mục đích cũng có thể tạo ra những nguy cơ nghiêm trọng đối với an ninh toàn cầu.
NGƯỜI QUAN SÁT
