CALITODAY (12/7/2026): Người dân Mỹ thức dậy vào sáng Chủ nhật với tin gây chấn động: Thượng Nghị sĩ Lindsey Graham (Đảng Cộng hòa, bang Nam Carolina), người đã phục vụ tại Thượng viện Mỹ hơn hai thập kỷ, đã qua đời sau một “cơn bạo bệnh ngắn và bất ngờ”. Ông hưởng thọ 71 tuổi.
Tổng thống Donald Trump, người luôn nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ ông Graham, đã mô tả vị Nghị sĩ Cộng hòa quá cố là “một trong những con người và Thượng Nghị sĩ vĩ đại nhất mà tôi từng biết” trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội của mình. Ông cho biết “thông tin chi tiết và các sắp xếp liên quan” sẽ được công bố sau.
Ông Graham dự kiến sẽ xuất hiện trong chương trình “Meet the Press” của NBC vào sáng Chủ nhật hôm nay 12/7 nhưng thay vào đó, Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã tham gia chương trình để tưởng nhớ vị Thượng Nghị sĩ kỳ cựu, trong khi nhiều nhà lãnh đạo và quan chức khác cũng ca ngợi di sản của ông trên các chương trình truyền hình sáng Chủ nhật.
Thượng Nghị sĩ Lindsey Graham, đồng minh thân cận của ông Trump, đột ngột qua đời ở tuổi 71
Thượng Nghị sĩ Đảng Cộng hòa bang Nam Carolina qua đời sau một “cơn bạo bệnh ngắn và bất ngờ”, theo thông báo từ văn phòng của ông vào Chủ nhật.
Thượng Nghị sĩ Lindsey Graham, đại diện bang Nam Carolina thuộc Đảng Cộng hòa và là một trong những đồng minh nổi bật của Tổng thống Donald Trump, đã qua đời ở tuổi 71.
Văn phòng của ông đăng trên mạng xã hội X vào Chủ nhật rằng ông qua đời sau một “cơn bạo bệnh ngắn và bất ngờ”, nhưng không công bố thêm chi tiết.
Theo các hãng truyền thông, lực lượng cấp cứu đã được điều đến nhà riêng của vị Thượng Nghị sĩ tại khu Capitol Hill vào tối thứ Bảy sau khi nhận được cuộc gọi về một trường hợp ngừng tim.
Ông Graham vừa trở về sau chuyến thăm Ukraine và dự kiến sẽ xuất hiện trong chương trình Meet the Press của NBC vào sáng Chủ nhật hôm nay 12/7.
Tổng thống Trump dẫn đầu làn sóng tưởng niệm
Ông Graham vừa bước sang tuổi 71 vào thứ Sáu. Ông là Thượng Nghị sĩ Hoa Kỳ từ năm 2003 và từng tranh cử để giành đề cử ứng viên tổng thống của Đảng Cộng hòa vào năm 2016.
Ngay sau khi tin tức về cái chết của ông được công bố, Tổng thống Donald Trump viết trên Truth Social:
“Ông ấy là một trong những con người và Thượng Nghị sĩ vĩ đại nhất mà tôi từng biết.”
Trong cuộc phỏng vấn với NBC sau đó, ông Trump cho biết ông đã nói chuyện với Graham vào tối thứ Bảy, chỉ vài giờ trước khi ông qua đời.
“Ngoài việc có vẻ mệt mỏi, ông ấy hoàn toàn bình thường.”
Ông Trump cũng nói rằng cái chết của Graham là một “sự ra đi nhanh chóng, và có lẽ đó không phải là cách tồi tệ nhất để ra đi.”
Các lãnh đạo Mỹ bày tỏ tiếc thương
Phó Tổng thống JD Vance ca ngợi Graham là một nhà lập pháp “đã chiến đấu hết mình vì những điều mình tin tưởng.”
Ông kể rằng hai người từng tranh cãi gay gắt về vấn đề viện trợ cho Ukraine, nhưng sau đó mới biết Graham đã âm thầm giúp thúc đẩy một trong những ưu tiên chính sách của chính Vance.
Vance nói: “Lindsey Graham xuất thân từ hoàn cảnh khiêm tốn và trở thành một trong những nhà lập pháp quyền lực nhất của quốc gia quyền lực nhất thế giới. Đó là một câu chuyện rất Mỹ.”
Ông cũng nhớ lại khiếu hài hước của Graham:
“Lindsey là người có óc hài hước nhất tại Thượng viện.”
Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune cũng bày tỏ: “Trái tim tôi nặng trĩu khi biết người bạn và đồng nghiệp của tôi, Thượng Nghị sĩ Lindsey Graham, đã qua đời.”
Ông nói Graham: “Là người ủng hộ mạnh mẽ nước Mỹ và là đồng minh kiên định của các quốc gia yêu chuộng tự do trên toàn thế giới.”
Thượng Nghị sĩ Lindsey Graham qua đời sau “căn bệnh đột ngột và diễn biến nhanh”
Thượng Nghị sĩ Đảng Cộng hòa Lindsey Graham, 71 tuổi, đã qua đời vào tối thứ Bảy sau một “căn bệnh đột ngột và diễn biến nhanh”, văn phòng của ông cho biết trong một tuyên bố. Cái chết của ông xảy ra không lâu sau khi ông trở về từ chuyến thăm Ukraine và trước lịch trình xuất hiện trong chương trình “Meet the Press” vào Chủ nhật 12/7.
“Gia đình Thượng Nghị sĩ Graham trân trọng những lời cầu nguyện vào thời điểm này và đề nghị mọi người tôn trọng sự riêng tư trong giai đoạn vô cùng khó khăn này,” văn phòng của vị Thượng Nghị sĩ bang South Carolina cho biết.
Hiện chưa có thêm thông tin chi tiết về nguyên nhân cái chết của ông Graham. Tuy nhiên, một bản ghi âm cuộc gọi khẩn cấp tối thứ Bảy liên quan đến một căn nhà thuộc sở hữu của Thượng Nghị sĩ cho thấy lực lượng cứu hộ được điều động vì ngừng tim. CBS News đã thu được những bức ảnh cho thấy nhân viên cấp cứu đưa một người ra khỏi căn nhà của ông Graham ở khu vực Capitol Hill vào tối thứ Bảy.
Tổng thống Trump đã tưởng niệm ông Graham, gọi ông là “một trong những con người và Thượng Nghị sĩ vĩ đại nhất mà tôi từng biết” trong một bài đăng trên Truth Social.
“Ông ấy luôn làm việc không ngừng nghỉ và là một người yêu nước Mỹ thực sự. Lindsey sẽ được nhớ đến rất nhiều,” ông Trump viết.
Trong chương trình “Meet the Press” của NBC vào Chủ nhật, Tổng thống Trump cho biết ông đã nói chuyện với Thượng Nghị sĩ Graham vào tối thứ Bảy sau khi ông Graham trở về từ Ukraine. “Ngoài việc hơi mệt, ông ấy vẫn ổn,” ông Trump nói.
Thượng Nghị sĩ Graham đã có chuyến thăm Ukraine vào thứ Sáu, nơi ông gặp Tổng thống Volodymyr Zelenskyy. Sau đó, ông Zelenskyy cho biết ông “vô cùng đau buồn” trước tin này. Tổng thống Ukraine ca ngợi 10 chuyến thăm thời chiến của ông Graham tới Ukraine cũng như những nỗ lực của ông trong việc ủng hộ khả năng phòng thủ của nước này.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng bày tỏ sự tiếc thương dành cho Graham.
“Sara và tôi cùng người dân Mỹ đau buồn trước sự mất mát của người bạn thân yêu của chúng tôi,” ông Netanyahu nói trong một tuyên bố.
“Israel đã mất đi một trong những người bạn lớn nhất. Mỹ đã mất đi một người yêu nước vĩ đại. Tôi đã mất đi một người bạn thân thiết,” ông Netanyahu nói.
Tổng thống Israel Isaac Herzog viết trên mạng xã hội rằng ông “bị sốc và đau lòng khi biết tin về sự ra đi đột ngột của một người yêu nước Mỹ vĩ đại, một người bạn lớn của Israel và cũng là người bạn thân của tôi.”
Tiểu sử Lindsey Graham
Lindsey Graham sinh ngày 9 tháng 7 năm 1955 tại Central, bang South Carolina. Cả cha và mẹ ông đều qua đời khi ông mới ngoài 20 tuổi, khiến ông phải trở thành người giám hộ hợp pháp cho em gái 13 tuổi của mình, Darline.
Ông theo học đại học tại University of South Carolina và tiếp tục học lấy bằng luật tại đây. Sau thời gian làm luật sư trong quân đội và vài năm hành nghề luật tư nhân, ông phục vụ một nhiệm kỳ tại Hạ viện bang South Carolina. Hai năm sau, ông được bầu vào Hạ viện Mỹ, đại diện cho khu vực bầu cử số 3 của South Carolina.
Ông tranh cử vào Thượng viện cho chiếc ghế từng thuộc về Strom Thurmond vào năm 2002 và tái đắc cử ba lần với tỷ lệ khá cách biệt. Ngay cả vào năm 2014, khi các nhóm bảo thủ bên ngoài đe dọa thách thức ông trong cuộc bầu cử sơ bộ vì vai trò của ông trong cuộc tranh luận về vấn đề nhập cư năm 2013, không có đối thủ nghiêm túc nào xuất hiện từ phía Đảng Cộng hòa.
Năm 2020, ông đánh bại ứng viên Dân chủ Jaime Harrison với cách biệt hơn 10 điểm, dù đối thủ đã huy động nhiều hơn ông 25 triệu USD.
Quan điểm chính trị và đối ngoại
Graham luôn là một trong những tiếng nói cứng rắn trong chính sách đối ngoại, đặc biệt về Iran. Đầu tháng này, ông phản đối những điều khoản ban đầu trong bản ghi nhớ thỏa thuận mà Tổng thống Trump ký với Iran.
Ông cũng ủng hộ chính sách cứng rắn với Nga, đặc biệt sau khi Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.
Các quan điểm đối ngoại của ông khiến ông trở nên gần gũi với hai nhân vật có đường lối cứng rắn khác trong Quốc hội là Thượng Nghị sĩ Cộng hòa John McCain của Arizona và Thượng Nghị sĩ độc lập Joe Lieberman của Connecticut (trước đây thuộc Đảng Dân chủ). Ba người từng được gọi là “bộ ba người bạn”.
Ông từng có thời điểm xem cựu Tổng thống Joe Biden, người từng làm việc cùng ông tại Thượng viện, là bạn, dù mối quan hệ giữa họ trở nên căng thẳng trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Biden.
Thượng Nghị sĩ Đảng Cộng hòa bang South Carolina được biết đến là người có khả năng hợp tác với cả hai đảng và đóng vai trò quan trọng trong nhiều thỏa thuận lưỡng đảng lớn.
Thượng Nghị sĩ Dân chủ Mark Warner của Virginia tưởng niệm Graham vào Chủ nhật:
“Lindsey và tôi đã bất đồng về nhiều vấn đề trong nhiều năm, nhưng tôi chưa bao giờ nghi ngờ tình yêu của ông ấy dành cho đất nước này hay sự cam kết phục vụ đất nước.”
“Ông ấy là một người đấu tranh mạnh mẽ cho những điều ông tin tưởng, đặc biệt là an ninh quốc gia và những người đàn ông, phụ nữ trong lực lượng vũ trang của chúng ta,” Warner nói.
Quan hệ với Tổng thống Trump
Ban đầu, Graham là một trong những người chỉ trích mạnh mẽ Tổng thống Trump và phong trào bảo thủ Tea Party đang lên.
Năm 2016, sau khi chiến dịch tranh cử tổng thống ngắn ngủi của chính mình kết thúc, ông từng cảnh báo trên mạng xã hội rằng nếu Đảng Cộng hòa đề cử ông Trump:
“Chúng ta sẽ bị hủy diệt…… và chúng ta sẽ xứng đáng với điều đó.”
Tuy nhiên, sau đó Graham đã hàn gắn quan hệ với ông Trump và trở thành một đồng minh thân cận, người bảo vệ tổng thống.
Trong vai trò thành viên Ủy ban Tư pháp Thượng viện, ông đã giúp thúc đẩy việc phê chuẩn ba thẩm phán Tòa án Tối cao do ông Trump đề cử trong nhiệm kỳ đầu tiên: Neil Gorsuch, Brett Kavanaugh và Amy Coney Barrett.
Dù từng tạm thời bất đồng với Tổng thống Trump sau vụ bạo loạn tại Điện Capitol ngày 6/1/2021 — khi ông nói trên sàn Thượng viện rằng “hãy tính tôi ra, đủ rồi” — ông vẫn cố gắng duy trì mối quan hệ tốt với ông Trump.
Từng tự gọi mình là “ngôi sao chỉ đường phía Bắc” của tổng thống, Graham trong những tháng gần đây đã thúc giục ông Trump áp đặt các biện pháp trừng phạt mạnh hơn đối với Nga và duy trì lập trường cứng rắn với Iran.
Shaheen thúc giục Quốc hội thông qua dự luật trừng phạt Nga của Graham sau khi Thượng Nghị sĩ qua đời
Thượng Nghị sĩ Jeanne Shaheen (Đảng Dân chủ, bang New Hampshire) hôm Chủ nhật đã kêu gọi các thành viên Quốc hội thông qua dự luật trừng phạt Nga nhằm tưởng nhớ Thượng Nghị sĩ Lindsey Graham (Đảng Cộng hòa, bang Nam Carolina) và di sản của ông với tư cách là một người ủng hộ mạnh mẽ Ukraine trong cuộc chiến với Điện Kremlin.
Ông Graham qua đời vào tối thứ Bảy do một “căn bệnh ngắn và đột ngột”, theo thông báo từ văn phòng của ông.
Trong một tuyên bố đăng trên X, bà Shaheen viết:
“Hôm thứ Sáu, các Thượng Nghị sĩ Graham, Blumenthal, Wicker và tôi đã thông báo rằng Tòa Bạch Ốc ủng hộ dự luật trừng phạt Nga của chúng tôi nhằm góp phần cuối cùng mang lại hòa bình cho Ukraine. Lindsey từng mô tả đây là một trong những nỗ lực có ý nghĩa nhất trong sự nghiệp của ông.”
Bà nói thêm: “Không có cách tưởng niệm nào phù hợp hơn dành cho Lindsey, cho di sản của ông và những mục tiêu mà ông đã đấu tranh, bằng việc thông qua dự luật này và hiện thực hóa ước mơ lâu nay của ông về một nước Ukraine độc lập và an toàn.”
Ông Graham, cùng với bà Shaheen và các Thượng Nghị sĩ Richard Blumenthal (Dân chủ, Connecticut) và Roger Wicker (Cộng hòa, Mississippi), vừa đạt được thỏa thuận với Tòa Bạch Ốc về nội dung của một dự luật trừng phạt tiềm năng trước khi vị Thượng Nghị sĩ bang Nam Carolina được xác nhận đã qua đời vào tối thứ Bảy.
Hiện vẫn chưa rõ những thay đổi nào đã được thực hiện đối với dự luật của ông Graham, có tên Đạo luật Trừng phạt Nga năm 2025 (Sanctioning Russia Act of 2025), trong đó đề xuất áp mức thuế quan 500% đối với các quốc gia mua dầu và khí đốt của Nga. Dự luật này đã nhận được sự đồng bảo trợ của 85 Thượng Nghị sĩ.
Ông Blumenthal viết trên X:
“Lần cuối chúng tôi nói chuyện, ông ấy vẫn nhiệt huyết và đầy năng lượng như tôi từng thấy. Việc thông qua ngay dự luật trừng phạt sẽ là lời tri ân xứng đáng nhất.”
Dân biểu Đảng Cộng hòa Mike Turner (bang Ohio) cũng đưa ra lời kêu gọi tương tự trong chương trình “Face the Nation” của CBS.
Ông Turner nói:
“Dự luật này sẽ mang ý nghĩa biểu tượng rất quan trọng để khẳng định rằng: ‘Chúng ta sẽ sát cánh cùng Ukraine.’ Tôi thực sự hy vọng Thượng viện sẽ đưa dự luật này ra xem xét ngay trong tuần này.”
Ông cũng cho biết đã có nhiều hơn số phiếu đủ để vượt quyền phủ quyết của tổng thống từ các Thượng Nghị sĩ đồng bảo trợ các dự luật trước đây về việc tăng cường trừng phạt Nga.
“Với sự ủng hộ của Tòa Bạch Ốc, dự luật này có thể được trình lên bàn làm việc của Tổng thống ngay trong tuần này,” ông nói với người dẫn chương trình Margaret Brennan.
Trong khi đó, Dân biểu Michael McCaul (Đảng Cộng hòa, bang Texas) cho biết ông sẽ trình một dự luật về trừng phạt Nga tại Hạ viện trong tuần này.
Thượng Nghị sĩ Graham đã dẫn đầu một chiến dịch kéo dài nhiều tháng nhằm thúc đẩy chính quyền Trump nhiệm kỳ hai tăng cường sức ép kinh tế đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin, với trọng tâm là các biện pháp trừng phạt và thuế quan mà ông gọi là “nghiền nát đối phương” (bone crushing).
Bà Shaheen nhận định rằng Graham là:
“Một người không biết mệt mỏi trong việc bảo vệ vai trò không thể thay thế của nước Mỹ trên trường quốc tế và đặc biệt tập trung vào việc hỗ trợ Ukraine trước cuộc xâm lược vô cớ của Nga.”
Bà kết luận:
“Chỉ vài ngày trước, chúng tôi còn cùng nhau tham dự Hội nghị Thượng đỉnh NATO để thúc đẩy mục tiêu này,” bà nói khi hồi tưởng về những nỗ lực hợp tác giữa hai người ngay trước khi ông qua đời.
Graham Ủng hộ Israel và Ukraine.
Lindsey Graham nổi tiếng là người ủng hộ mạnh mẽ Israel và Ukraine, đồng thời có lập trường cứng rắn đối với Iran.
Trang web chính thức của ông mô tả ông là: “Một chính trị gia bảo thủ luôn tìm kiếm giải pháp và là một trong những người ủng hộ mạnh mẽ nhất cho nền quốc phòng vững mạnh.”
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cho biết ông “vô cùng đau buồn” trước tin này và gọi Graham là: “Một người bảo vệ chân chính của tự do và các giá trị giúp thế giới an toàn hơn.”
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng viết:
“Israel đã mất đi một trong những người bạn lớn nhất. Nước Mỹ mất đi một nhà yêu nước vĩ đại. Cá nhân tôi mất đi một người bạn thân thiết.”
Từ người chỉ trích gay gắt trở thành đồng minh của Trump
Dù những năm gần đây Graham là người ủng hộ mạnh mẽ Tổng thống Trump, nhưng trước đây hai người từng đối đầu quyết liệt.
Trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016, Graham từng tuyên bố:
“Nếu Đảng Cộng hòa đề cử Donald Trump, đảng sẽ bị đánh bại thảm hại, và chúng ta xứng đáng với điều đó.”
Năm 2015, ông nói với CNN rằng Trump là: “Một người kích động vấn đề chủng tộc, bài ngoại và cuồng tín tôn giáo.”
Ông còn nói: “Ông ấy không đại diện cho đảng của tôi. Ông ấy không đại diện cho những giá trị mà các quân nhân Mỹ đang chiến đấu để bảo vệ.”
Sau khi Trump có những phát biểu xúc phạm cố Thượng Nghị sĩ John McCain, Graham còn dùng những lời lẽ rất nặng để chỉ trích ông.
Đáp lại, Trump đã công khai số điện thoại cá nhân của Graham tại một cuộc vận động tranh cử ở Nam Carolina.
Tuy nhiên, sau khi Trump đắc cử Tổng thống, Graham dần trở thành một trong những đồng minh thân cận nhất của ông và thường xuyên chơi golf cùng ông.
Trong một cuộc phỏng vấn năm 2018 với Associated Press, Graham giải thích rằng cố Thượng Nghị sĩ John McCain từng dạy ông rằng: “Sau mỗi cuộc bầu cử, đất nước phải tiếp tục tiến lên, và bạn có nghĩa vụ giúp đỡ bất kỳ ai đang giữ cương vị Tổng thống.”
Dẫu vậy, Graham vẫn từng công khai phản đối quyết định của Trump ân xá khoảng 1.500 người tham gia vụ bạo loạn tại Điện Capitol năm 2021, cho rằng điều này có thể dẫn đến nhiều bạo lực hơn.
Tiếng nói có ảnh hưởng trong chính sách đối ngoại
Lindsey Graham được nhiều đồng minh NATO biết đến như một người ủng hộ mạnh mẽ liên minh này.
Tổng Thư ký NATO Mark Rutte gọi ông là: “Một người luôn lên tiếng mạnh mẽ vì nước Mỹ, tin tưởng sâu sắc vào NATO và tích cực tìm cách chấm dứt cuộc chiến của Nga tại Ukraine.”
Graham cũng là cố vấn không chính thức của Trump về các vấn đề đối ngoại, đặc biệt liên quan đến Nga và Iran.
Trong chuyến thăm Ukraine tuần trước, ông thông báo đã đạt được thỏa thuận với chính quyền Trump nhằm thúc đẩy một gói trừng phạt mới đối với Nga.
Theo Tổng thống Zelenskyy, Graham đã đến Ukraine 10 lần kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược năm 2022 và luôn có mặt “khi người dân Ukraine cần nhất.”
Ông cũng là người ủng hộ lâu năm các chính sách cô lập Iran, hạn chế chương trình tên lửa và hạt nhân của nước này, đồng thời ủng hộ quyết định của Trump tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran vào năm trước.
Trong khi đó, một người dẫn chương trình truyền hình nhà nước Iran đã thông báo về cái chết của Graham trong chương trình phát sóng trực tiếp với phát biểu:
“Tôi xin chúc mừng dân tộc vĩ đại Iran vì Lindsey Graham, vị Thượng Nghị sĩ Mỹ hiếu chiến và chống Iran, đã xuống địa ngục.”
Thượng Nghị sĩ kỳ cựu đang tranh cử nhiệm kỳ thứ năm.
Ông Graham gần đây là Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Thượng viện, đồng thời là thành viên của Ủy ban Phân bổ Ngân sách, Ủy ban Tư pháp và Ủy ban Môi trường và Công trình Công cộng.
Là một cựu luật sư của Không quân và từng phục vụ trong Lực lượng Vệ binh Quốc gia Không quân bang Nam Carolina, ông Graham được bầu vào Hạ viện Hoa Kỳ năm 1994, đại diện cho khu vực bầu cử số 3 của bang Nam Carolina, trước khi trở thành Thượng Nghị sĩ.
Ông chưa từng kết hôn và sinh sống tại thành phố Seneca, bang Nam Carolina.
Ông Graham dự kiến sẽ đối đầu với ứng cử viên Đảng Dân chủ Annie Andrews trong cuộc tổng tuyển cử vào tháng 11, khi ông tranh cử nhiệm kỳ thứ năm tại Thượng viện.
Theo luật của bang Nam Carolina, Thống đốc thuộc Đảng Cộng hòa Henry McMaster sẽ bổ nhiệm một người tạm thời thay thế vị trí này cho đến tháng 1.
Hiện nay, Đảng Cộng hòa đang nắm đa số sít sao tại Thượng viện với tỷ lệ 53–47 trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Việc thay thế ghế Thượng viện
Theo luật bang South Carolina, Thống đốc Cộng hòa Henry McMaster sẽ bổ nhiệm một người thay thế tạm thời cho ghế Thượng viện của Graham. Người này sẽ phục vụ cho đến ngày 3 tháng 1 năm 2027.
Vì ghế của Graham vốn sẽ được bầu lại trong năm nay, Thượng Nghị sĩ tiếp theo sẽ được người dân lựa chọn trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ diễn ra vào ngày 3 tháng 11 năm 2026.
Trump nói ông đã nói chuyện với Graham trước khi Thượng Nghị sĩ qua đời: “Có thể đó là cuộc gọi cuối cùng của ông ấy”
Tổng thống Trump cho biết ông đã nói chuyện với Thượng Nghị sĩ Lindsey Graham (Đảng Cộng hòa – bang South Carolina) trước khi ông qua đời vào thứ Bảy, nói rằng vị Thượng Nghị sĩ bang South Carolina “có vẻ hơi mệt”.
“Ông ấy gọi điện và nói: ‘Chúng ta đã hoàn tất Đạo luật SAVE America rồi.’ Ông ấy thúc đẩy Đạo luật SAVE America như điên vậy,” Trump nói với phóng viên Kristen Welker của NBC News trong chương trình “Meet the Press”. Ông cho biết Graham vừa trở về sau chuyến đi tới Ukraine và gọi điện cho tổng thống vào khoảng 7 giờ tối.
“Ông ấy nghe có vẻ hơi mệt, nhưng vẫn hoàn toàn ổn, chỉ là hơi mệt một chút. Ông ấy có lý do để như vậy. Trời ạ, ông ấy là một người làm việc không ngừng nghỉ. Ông ấy thực sự là một người rất chăm chỉ.”
Trump cũng nói với Welker rằng ông sẽ sớm gặp lại Graham.
“Chúng tôi nghĩ có lẽ thậm chí hôm nay chúng tôi còn có thể gặp nhau,” Trump nói. “Nhưng có lẽ cũng không lâu hơn bao nhiêu nữa. Có thể đó là cuộc gọi cuối cùng của ông ấy.”
Graham qua đời vì một “căn bệnh ngắn và đột ngột” vào thứ Bảy, hưởng thọ 71 tuổi, theo thông báo từ văn phòng của ông. Thượng Nghị sĩ bang South Carolina khi đó đang tranh cử để tái đắc cử, hướng tới nhiệm kỳ thứ năm tại Thượng viện. Ông từng giữ chức Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Thượng viện, đồng thời là thành viên của Ủy ban Tư pháp và Ủy ban Phân bổ Ngân sách.
“Gia đình Thượng Nghị sĩ Graham trân trọng những lời cầu nguyện trong thời điểm này và mong muốn được tôn trọng sự riêng tư trong giai đoạn vô cùng khó khăn này,” văn phòng của Graham viết trong một bài đăng trên mạng xã hội X lúc 2:02 sáng theo giờ miền Đông Mỹ.
Trước đó vào sáng Chủ nhật, Trump gọi Graham là “một trong những con người và Thượng Nghị sĩ vĩ đại nhất mà tôi từng biết”.
“Ông ấy luôn làm việc, và là một người yêu nước Mỹ thực sự. Lindsey sẽ được nhớ đến rất nhiều!!!” Trump viết trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social.
Thượng Nghị sĩ Tim Scott (Đảng Cộng hòa), người cùng đại diện cho bang South Carolina tại Thượng viện, nói rằng nước Mỹ đã “mất đi một chính khách thực thụ” sau cái chết của người đồng nghiệp.
“Chúng ta không còn nhiều người như vậy, nhưng ông ấy là một chính khách thực thụ. Nhưng tôi đã mất đi một người bạn. Đây là một buổi sáng đau buồn đối với tôi. Đó là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng cuộc đời rất ngắn ngủi, rằng chúng ta không ở đây được bao lâu,” Scott nói với nhà báo Jake Tapper của CNN.
Các lá Quốc kỳ Hoa Kỳ tại Tòa Bạch Ốc và ở bang South Carolina đã được hạ xuống mức nửa cột cờ vào sáng Chủ nhật 12/7 sau khi Thượng Nghị sĩ South Carolina Lindsey Graham qua đời đột ngột tối Thứ Bảy hôm qua.
Tổng thống Donald Trump đã đăng trên mạng xã hội, viết:
“Để tưởng nhớ cuộc đời đáng kính và những thành tựu của Thượng Nghị sĩ Lindsey Graham, một người bạn thân yêu của tôi và thực sự là một con người vĩ đại, người đã đạt được rất nhiều điều cho đất nước chúng ta cũng như quê hương thân yêu South Carolina của ông, tôi ra lệnh hạ tất cả các lá cờ Mỹ trên toàn nước Mỹ xuống nửa cột cờ cho đến 6 giờ tối thứ Bảy.
CHÚA PHÙ HỘ LINDSEY!
Tổng thống DONALD J. TRUMP”
Thống đốc Henry McMaster cũng ra lệnh hạ cờ tại South Carolina, viết: “Tôi đã ra lệnh hạ các lá cờ trên nóc Tòa nhà Quốc hội bang xuống nửa cột cờ để tưởng niệm Thượng Nghị sĩ Mỹ Lindsey Graham và ghi nhận di sản phi thường cũng như cả cuộc đời cống hiến phục vụ của ông.”
Mỹ và Iran đấu hỏa lực khi Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) tuyên bố đóng eo biển Hormuz cho đến khi “chấm dứt sự can thiệp”
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết hoạt động vận tải hàng hải vẫn đang diễn ra sau làn sóng tấn công thứ ba nhằm vào các mục tiêu quân sự của IRGC Iran, với tổng cộng 300 mục tiêu bị đánh trúng.
Cuộc chiến Iran tiếp tục leo thang khi lực lượng Mỹ tấn công khoảng 140 mục tiêu quân sự của Iran, nâng tổng số mục tiêu bị đánh trúng trong ba đêm hoạt động của CENTCOM lên hơn 300 mục tiêu.
IRGC của Iran tuyên bố sẽ tiếp tục tấn công cho đến khi “chấm dứt sự can thiệp của Mỹ trong khu vực này”.
Eo biển Hormuz vẫn là điểm nóng căng thẳng. Tehran tuyên bố eo biển này đã bị đóng cửa, trong khi các quan chức Mỹ và cơ quan hàng hải cho biết hoạt động vận tải thương mại vẫn đang tiếp tục.
Các cuộc tấn công của Iran cũng đã mở rộng trên khắp Trung Đông, nhằm vào hoặc đe dọa các địa điểm liên quan đến Jordan, Kuwait, Oman, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Bahrain.
Giàn khoan dầu Kuwait bị tấn công bằng drone khi Mỹ đánh vào các hệ thống của Iran gần Hormuz
Quân đội Kuwait cho biết vào Chủ nhật rằng một công nhân đã bị thương sau khi một giàn khoan do Công ty Dầu khí Kuwait sở hữu bị một máy bay không người lái (drone) “thù địch” tấn công.
Quân đội Kuwait cũng cho biết trên nền tảng X rằng ba chốt biên giới ở phía bắc đã bị tấn công, gây thiệt hại về vật chất.
Các vụ tấn công được báo cáo xảy ra trong bối cảnh Axios đưa tin Mỹ đã tiến hành nhiều cuộc tấn công nhằm vào hệ thống tên lửa và phòng không của Iran quanh eo biển Hormuz, dẫn lời một quan chức cấp cao Mỹ.
Iran tuyên bố phá hủy các bệ phóng HIMARS của Mỹ trong cuộc tấn công trả đũa tại Kuwait
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố vào Chủ nhật 12/7 rằng cuộc tấn công trả đũa nhằm vào Kuwait đã nhắm vào các hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS của Mỹ, theo hãng tin Fars – cơ quan truyền thông có liên hệ với nhà nước Iran.
HIMARS là hệ thống phóng tên lửa và rocket có tính cơ động cao, thường được lắp trên xe tải quân sự Mỹ, cho phép chúng nhanh chóng di chuyển sau khi khai hỏa và tránh các cuộc phản công.
Fars đưa tin: “Trong khuôn khổ các chiến dịch tập trung vào mục tiêu của lực lượng vũ trang Cộng hòa Hồi giáo Iran, IRGC đã nhắm mục tiêu vào các bệ phóng tên lửa đối đất HIMARS của Mỹ tại Kuwait bằng một chiến dịch drone chính xác.”
Hãng tin này cũng tuyên bố rằng các bệ phóng cùng kho đạn đi kèm đã bị phá hủy hoàn toàn.
Vài giờ trước đó, Bộ Quốc phòng Kuwait cho biết một “cuộc tấn công hung hăng mang tính tội phạm” đã gây hư hại cho ba tiền đồn biên giới và một giàn khoan dầu ngoài khơi, khiến một công nhân bị thương.
Iran cho biết eo biển Hormuz đã một lần nữa bị đóng cửa sau khi quân đội nước này bắn một phát cảnh cáo vào đêm thứ Bảy 11/7 trúng một tàu đang sử dụng tuyến đường không được phép trong tuyến hàng hải quan trọng này, khiến thỏa thuận ngừng bắn vốn đã mong manh với Mỹ càng gặp nguy hiểm.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngay sau đó cho biết lực lượng của họ đã bắt đầu đợt tấn công thứ ba nhằm vào Iran. Truyền thông nhà nước Iran đưa tin đã xảy ra các vụ nổ tại Bandar Abbas và Sirik, hai thị trấn nằm dọc bờ eo biển.
“Mỹ đang buộc Iran phải trả giá đắt bằng việc tiếp tục làm suy yếu khả năng tấn công các thủy thủ dân sự và tàu thương mại tự do đi qua eo biển của Iran,” quân đội Mỹ tuyên bố.
Một tàu container treo cờ Cyprus đã bị Iran tấn công, gây “thiệt hại nghiêm trọng cho phòng máy”, và một thành viên thủy thủ đoàn dân sự hiện đang mất tích, theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ.
Trước đó, các quan chức cấp cao Mỹ tại Washington cho biết các cuộc đàm phán nhằm củng cố thêm thỏa thuận đạt được tháng trước để chấm dứt chiến tranh sẽ không thể tiến triển nếu eo biển không được đảm bảo an toàn. Họ thậm chí muốn Iran đưa ra các tuyên bố công khai về vấn đề này.
Tuy nhiên, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết nhiều tàu “đã phớt lờ cảnh báo và chỉ dẫn của chúng tôi về việc điều chỉnh hướng đi và di chuyển theo tuyến đường được phê duyệt”. Một trong số đó “đã bị trúng đạn cảnh cáo và buộc phải dừng lại”.
Iran tuyên bố eo biển sẽ tiếp tục đóng cửa “cho đến khi có thông báo mới” và cảnh báo sẽ xem xét tấn công “các căn cứ khác của kẻ thù trong khu vực” nếu tiếp tục bị tấn công.
Hơn một giờ sau, Mỹ công bố một đợt không kích mới.
“Iran đã đưa ra một lựa chọn sai lầm. Giờ họ phải trả giá,” Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đăng trên mạng xã hội.
Các cuộc tấn công diễn ra sau những cuộc đàm phán ngoại giao về eo biển
Loạt hành động quân sự mới nhất từ cả hai phía diễn ra sau khi Ngoại trưởng Iran và Oman gặp nhau vào thứ Bảy 11/7 để thảo luận về eo biển Hormuz — nơi đã trở thành điểm nóng sau nhiều ngày Iran tấn công các tàu và Mỹ trả đũa, gây tổn hại đến thỏa thuận tạm thời nhằm chấm dứt chiến tranh.
Lãnh đạo tối cao mới của Iran, người vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi chiến tranh bắt đầu, cũng tuyên bố trong phát biểu đầu tiên sau tang lễ của cha mình, Đại giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei, rằng người Iran sẽ trả thù cho cái chết của thân phụ ông trong các cuộc tấn công mở màn chiến tranh ngày 28/2.
“Sự trả thù này là ý chí của dân tộc chúng ta và chắc chắn phải được thực hiện,” Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei nói trong tuyên bố được truyền hình nhà nước phát sóng, vài giờ sau khi Tổng thống Donald Trump đe dọa tiến hành thêm các cuộc tấn công bằng tên lửa.
Oman cho biết nước này và Iran đồng ý tiếp tục thảo luận về eo biển Hormuz “ở cả cấp độ kỹ thuật và chính trị”.
Iran cáo buộc Washington vi phạm thỏa thuận ngừng bắn
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết trước đợt tấn công mới rằng ông đã gặp người đồng cấp Oman để thảo luận về “các cơ chế phù hợp nhằm đảm bảo việc đi lại an toàn của tàu thuyền”.
Trong nhiều thập kỷ, thế giới coi eo biển Hormuz là tuyến đường thủy quốc tế. Iran khẳng định hiện nay eo biển này phải nằm dưới sự kiểm soát của họ và họ có quyền thu phí các tàu đi qua — lập trường được đưa ra sau khi chiến tranh bắt đầu.
Mỹ kêu gọi các tàu thuyền sử dụng tuyến đường phía nam đi qua vùng biển thuộc chủ quyền của Oman.
Trước khi chiến tranh bắt đầu, khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt được giao dịch trên thế giới đi qua eo biển này. Việc Iran kiểm soát eo biển trong thời chiến đã gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, dù giá dầu sau đó đã giảm mạnh so với mức đỉnh 120 USD/thùng trong thời kỳ chiến tranh.
Nhà ngoại giao hàng đầu của Iran cũng cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận tạm thời khi chấm dứt các miễn trừ cho phép Iran bán dầu thô trên thị trường quốc tế bằng đồng USD. Washington đưa ra quyết định này để đáp trả các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền trong eo biển.
“Hãy nhìn vào thực tế: Chỉ có thể có sự tuân thủ lẫn nhau,” Araghchi viết trên mạng xã hội.
Trump nói ông đáp trả các mối đe dọa ám sát
Ông Trump cho biết bản thân đã trở thành mục tiêu của một âm mưu từ Iran và tuyên bố quân đội Mỹ sẽ tự động trả đũa nếu ông bị sát hại.
Ông viết trên mạng xã hội vào sáng thứ Bảy hôm qua rằng:
“1.000 tên lửa đã được khóa mục tiêu và sẵn sàng nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo Iran, cùng hàng nghìn tên lửa khác sẽ lập tức được triển khai nếu chính phủ Iran thực hiện lời đe dọa của họ.”
Tuy nhiên, việc trả đũa như vậy sẽ phải do Phó Tổng thống JD Vance ra lệnh, bởi ông sẽ trở thành tổng tư lệnh nếu ông Trump bị sát hại.
Ông Trump nói ông phản ứng trước những lời đe dọa “ám sát hoặc cố gắng ám sát” ông. Trong tang lễ của Khamenei, một số người tham dự đã cầm áp phích hoặc biểu ngữ kêu gọi giết ông Trump cùng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Tổng thống Mỹ tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn đã chấm dứt nhưng cho biết Mỹ vẫn sẽ tiếp tục đàm phán.
Các quan chức Mỹ, phát biểu hôm thứ Sáu 10/7 với điều kiện giấu tên về tình hình hiện tại với Iran, cho biết việc nối lại các cuộc tấn công trước đợt mới nhất bắt nguồn từ điều mà họ mô tả là một phe cứng rắn mất kiểm soát trong Iran đang cố phá hoại lệnh ngừng bắn.
Iran khẳng định chính quyền thần quyền của họ vẫn thống nhất dưới sự lãnh đạo tối cao mới.
Sau khi Mỹ hoàn tất các cuộc tấn công hôm thứ Năm, nhiều vụ tấn công khác được cho là đã xảy ra nhằm vào Iran, làm dấy lên câu hỏi về việc còn ai khác đang nhắm vào Cộng hòa Hồi giáo này.
Israel không nhận trách nhiệm về các vụ tấn công đó, khiến các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh có thể là bên thực hiện, có khả năng nhằm ngăn Iran tiếp tục tấn công họ. Iran hôm thứ Năm đã trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ bằng cách nhắm mục tiêu vào Bahrain, Jordan, Kuwait và Qatar.
Các cuộc tấn công tại Iran trong hai ngày — trước cả vụ việc liên quan đến phát súng cảnh cáo — đã khiến ít nhất 17 người thiệt mạng và 115 người bị thương, theo người phát ngôn Bộ Y tế Iran Hossein Kermanpour.
Iran đã tấn công các bệ phóng tên lửa HIMARS của Mỹ tại Kuwait, theo báo cáo
Các cuộc giao tranh giữa Washington và Tehran đã chính thức tái diễn. Quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích trả đũa nhằm vào các mục tiêu của Iran sau một vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại trên tuyến hàng hải quan trọng ở eo biển Hormuz. Iran đáp trả bằng cách tấn công các cơ sở của Mỹ tại các quốc gia trong khu vực, bao gồm Qatar, Jordan, Bahrain và nhiều nơi khác.
Quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích trả đũa nhằm vào các mục tiêu của Iran sau khi Iran tấn công một tàu thương mại trên tuyến đường biển chiến lược tại eo biển Hormuz. Mỹ trước đó đã yêu cầu Iran trước ngày thứ Bảy 11/7 phải công khai lên án các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại. Tuy nhiên, thay vì lên án, Iran lại thực hiện thêm một vụ tấn công khác nhằm vào tàu thương mại.
Quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu tại Iran sau vụ tấn công một tàu thương mại đang di chuyển qua eo biển Hormuz — tuyến đường biển quan trọng đối với thương mại toàn cầu.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã chính thức tuyên bố đóng tuyến đường thủy chiến lược Eo biển Hormuz này sau khi bắn cảnh cáo vào một tàu.
Hành động quân sự bất ngờ diễn ra đúng lúc các bên trung gian quốc tế đang tích cực tìm cách nối lại các cuộc đàm phán.
Đàm phán hạt nhân bị đình trệ: Các quan chức Mỹ cho biết mọi tiến triển trong các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân đều bị tạm dừng cho đến khi tuyến hàng hải này được đảm bảo an toàn.
Bí ẩn về Lãnh tụ Tối cao Iran gia tăng: Trong khi Lãnh tụ Tối cao mới của Iran, Mojtaba Khamenei, đã đưa ra tuyên bố bằng văn bản đầu tiên vào thứ Bảy kể từ sau tang lễ của người tiền nhiệm, nhiều đồn đoán vẫn gia tăng vì ông chưa xuất hiện công khai.
Iran muốn ám sát Trump trong chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ, theo báo cáo
Theo một báo cáo của Kênh 12 Israel, Iran được cho là đã lên kế hoạch loại bỏ ông Trump trong chuyến thăm của ông tới Thổ Nhĩ Kỳ. Các cơ quan tình báo nước ngoài đã phát hiện âm mưu này và cảnh báo các quan chức Mỹ, dẫn đến việc máy bay của ông Trump được thay đổi cho chuyến bay trở về Washington.
Các kho dự trữ vũ khí quan trọng của Mỹ vẫn đang bị suy giảm nghiêm trọng và sẽ chịu thêm áp lực lớn hơn nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran tiếp tục diễn ra với tốc độ hiện tại, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump hôm thứ Sáu nhắc lại rằng lệnh ngừng bắn trong cuộc xung đột đã “chấm dứt”.
Tình trạng thiếu hụt vũ khí có thể ảnh hưởng đến khả năng của quân đội Mỹ trong việc tiến hành một cuộc chiến tiềm tàng trong tương lai với Trung Quốc hoặc thậm chí Triều Tiên, các chuyên gia nói với CNN.
“Nếu cuộc chiến tiếp tục với tốc độ như trong năm ngày vừa qua… điều đó sẽ làm giảm lượng dự trữ vũ khí xuống mức đủ để tạo ra một cấp độ rủi ro mới, cao hơn… đối với khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương,” Mark Cancian, một đại tá Thủy quân lục chiến Mỹ đã nghỉ hưu và là nhà phân tích quốc phòng tại tổ chức nghiên cứu Center for Strategic and International Studies, cho biết.
Giai đoạn đầu của cuộc xung đột Iran, được đặt tên là Chiến dịch Epic Fury, đã khiến quân đội Mỹ sử dụng hàng nghìn tên lửa quan trọng, vốn được dùng cho các cuộc tấn công chính xác tầm xa cũng như để phòng thủ trước các cuộc tấn công bằng máy bay và tên lửa của đối phương, theo các nhà phân tích và những báo cáo trước đó của CNN.
Michael O’Hanlon, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu chính sách đối ngoại tại Brookings Institution, nói rằng “không còn nghi ngờ gì” về việc các kho dự trữ vũ khí hiện nay “thấp hơn mức mà chúng tôi mong muốn”.
Theo một phân tích của Center for Strategic and International Studies, vào thời điểm các cuộc giao tranh quy mô lớn giữa Mỹ và Iran chấm dứt vào tháng 4, Ngũ Giác Đài đã sử dụng ít nhất một nửa số tên lửa đánh chặn đạn đạo THAAD, gần một nửa số tên lửa đánh chặn phòng không Patriot, và khoảng 30% số tên lửa tấn công mặt đất Tomahawk.
CNN trước đó đã xác nhận tính chính xác của phân tích này thông qua ba người nắm rõ các ước tính nội bộ của Bộ Quốc phòng Mỹ về lượng dự trữ vũ khí.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp
