CaliToday News — Đáng lẽ ra JD Vance phải dành tuần này để quảng bá cuốn sách mới về đức tin của mình — một hoạt động quen thuộc của các ứng viên tiềm năng trước thềm chiến dịch tranh cử tổng thống.
Thế nhưng, sự kiện ra mắt sách của vị Phó Tổng thống đã bị lu mờ hoàn toàn bởi một chương trình nghị sự lớn hơn: thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt cuộc chiến với Iran.
Vị Phó Tổng thống thuộc Đảng Cộng hòa đã nhận vai trò người bảo vệ chính cho thỏa thuận mà ông cùng Tổng thống Donald Trump ký kết với Tehran. Ông liên tục thực hiện các cuộc phỏng vấn và tung video ca ngợi bản ghi nhớ này là một thành công. Đây là bước chuyển mình gây kinh ngạc đối với một chính trị gia vốn nổi tiếng hoài nghi các cuộc can thiệp quân sự ngoại bang, và từng tỏ ra miễn cưỡng khi ông Trump phát động cuộc xung đột này vào cuối tháng Hai.
Vance chuẩn bị gắn chặt tên tuổi của mình hơn nữa vào kết quả cuộc chiến khi dự kiến tới Thụy Sĩ để khởi động giai đoạn đàm phán mới. Việc ông trở thành người thúc đẩy thỏa thuận dường như là một ván bài “được ăn cả ngã về không”. Nếu quyết định tranh cử vào Nhà Trắng năm 2028, cử tri có thể sẽ tưởng thưởng cho ông vì đã chấm dứt một cuộc xung đột không được lòng dân. Nhưng ngược lại, điều này cũng biến Vance thành “kẻ giơ đầu chịu báng” nếu thỏa thuận đổ vỡ.
Tổng thống Trump thậm chí đã đùa về khả năng này:
“Nếu thành công, tôi sẽ nhận công. Nếu thất bại, tôi sẽ đổ lỗi cho JD.”
Làn sóng phản đối từ nội bộ và áp lực công bố văn bản
Dù Tòa Bạch Ốc ra sức khen ngợi Vance là “cánh tay phải đắc lực”, làn sóng phản đối từ các thành viên bảo thủ vẫn dâng cao sau khi Mỹ ký kết biên bản ghi nhớ với Iran.
Các bản dự thảo rò rỉ nhanh chóng vấp phải sự giận dữ từ các nghị sĩ cả hai đảng lẫn Israel. Chỉ trích tập trung vào việc thỏa thuận này dường như mang lại lợi ích ngay lập tức cho Iran nhưng lại đảm bảo rất ít cam kết ngược lại. Thêm vào đó, mục tiêu cốt lõi là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân vẫn chưa được giải quyết triệt để.
Trước áp lực lớn, phía Mỹ đã phải cung cấp toàn văn thỏa thuận cho báo giới. Văn bản nêu rõ kho urani làm giàu của Iran phải được làm loãng dưới sự giám sát quốc tế và Tehran không được phát triển vũ khí hạt nhân. Dù vậy, những lời chỉ trích từ phe cánh hữu vẫn tiếp diễn. Người dẫn chương trình bảo thủ Erick Erickson thẳng thừng gọi đây là “một sự đầu hàng của nước Mỹ”, còn Thượng nghị sĩ Ted Cruz thì cho rằng Tổng thống đang nhận được những lời cố vấn tồi.
Sự rạn nứt trong liên minh của Trump
Cuộc xung đột bước sang tháng thứ tư đã làm rạn nứt liên minh “Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại” (MAGA). Nó gây phẫn nộ cho cả những người muốn mạnh tay hơn với Iran lẫn những người ủng hộ chính sách “Nước Mỹ trên hết” — vốn không muốn có thêm các cuộc chiến mới.
Nhiều người bắt đầu đổ lỗi cho Vance, đặt câu hỏi liệu thỏa thuận này có đi vào vết xe đổ của thỏa thuận hạt nhân năm 2015 thời Obama hay không. Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, một người thuộc phái diều hâu, đã mỉa mai gọi Vance là “kiến trúc sư của thỏa thuận”. Trong khi đó, các nhà bình luận bảo thủ khác lo ngại Đảng Cộng hòa đang thụt lùi dưới tầm ảnh hưởng của Vance.
Ván bài chính trị của Phó Tổng thống
Dù vậy, các đồng minh vẫn tin tưởng Vance có thể chèo lái được dư luận. Thượng nghị sĩ Kevin Cramer nhận định thỏa thuận này “chắc chắn làm tăng uy tín về an ninh quốc gia và địa chính trị” cho Vance, dù ông thừa nhận rủi ro là rất lớn nếu mọi chuyện đi chệch hướng.
Trong các cuộc phỏng vấn, Vance nỗ lực trấn an những người phản đối can thiệp quân sự rằng xung đột Iran không phải là “vũng lầy Iraq” — nơi ông từng phục vụ với tư cách là một lính thủy đánh bộ:
“Chúng ta sẽ không bao giờ sa vào một vũng lầy như nhiều người lo ngại, bởi vì Donald Trump hoàn toàn không phải là George W. Bush.”
Phía Đảng Dân chủ thì nhìn nhận cục diện này một cách thực tế hơn. Thượng nghị sĩ Brian Schatz nhấn mạnh rằng số phận và tham vọng chính trị của bất kỳ quan chức nào trong chính quyền này — kể cả Vance hay Ngoại trưởng Marco Rubio — giờ đây đều đã bị trói chặt vào kết quả của cuộc chiến Iran và cách điều hành nền kinh tế.
Nguồn Tổng hợp
